PlusAnalyse

Zonder Facebook valt wel even te leven, maar zonder sociale media niet

Een verkeerde instelling bij een update was volgens Facebook de oorzaak van de wereldwijde storing die maandag ook WhatsApp en Instagram uren platlegde. Het laat weer zien hoe afhankelijk we zijn van het bedrijf, en van sociale media in het algemeen.

Wereldwijd hadden gebruikers maandag zeker 7 uur lang geen toegang tot de apps van Facebook. Beeld Getty Images/Maskot
Wereldwijd hadden gebruikers maandag zeker 7 uur lang geen toegang tot de apps van Facebook.Beeld Getty Images/Maskot

Het had bijna iets aandoenlijks. Het grootste ­socialemediabedrijf ter wereld dat zich tot de concurrent moest wenden om wereldkundig te maken dat er een storing gaande was. Via Twitter maakte Facebook maandag rond 18.00 uur Nederlandse tijd bekend dat het bedrijf met problemen kampte. Wereldwijd had men zeker 7 uur lang geen toegang tot Facebook, maar ook niet tot WhatsApp, Instagram en Oculus. Rond middernacht kondigde Facebook aan – nu wel via het eigen platform – dat de fout was hersteld en de apps langzaam weer op gang zouden komen.

Boosdoener

De boosdoener was volgens het bedrijf een verkeerde instelling bij een update. ‘Daardoor kwamen de diensten tot stilstand,’ aldus Facebook in een verklaring. Er zijn volgens het bedrijf geen tekenen dat gegevens van gebruikers onbeschermd zijn geweest.

Het is niet voor het eerst dat een sociaal medium tijdelijk uit de lucht raakt en ook voor Facebook was het niet de eerste keer. In 2019 nog kampte Facebook 24 uur met een storing. Maar dat tegelijkertijd zoveel apps urenlang volledig uit de lucht waren, is hoogst ongebruikelijk – en laat ook zien hoezeer we afhankelijk zijn van ­Facebook en sociale media in het algemeen.

Met 3,5 miljard gebruikers op al haar apps is Facebook ’s werelds grootste socialemedia­bedrijf. In Nederland maken ruim 12 miljoen mensen gebruik van WhatsApp, 10 miljoen van Facebook en van Instagram bijna 6 miljoen.

Wat de storing hier vooral aantoonde, is niet dat veel Nederlanders direct online stuurloos zijn als Facebook wegvalt, maar wel dat het enorm belangrijk is voor ons om voortdurend in contact met elkaar te blijven, zegt Mark Deuze, hoogleraar mediastudies aan de UvA.

Berichtendiensten als Signal en Telegram werden tijdens de storing massaal gedownload als alternatief voor WhatsApp. Volgens KPN werd er volop ge-sms’t en op Twitter en Reddit vloeiden de schertsende memes en hashtags over de storing van Facebook rijkelijk. “Het is niet ondenkbaar dat Facebook verdwijnt, maar maandag liet wel zien dat we in dat geval koste wat kost naar alternatieven zullen zoeken om met elkaar in verbonden te blijven,” aldus Deuze. “Als er even geen Facebook is, gaan we echt niet met zijn allen een boekje lezen.”

Klokkenluider

Vooral voor kleine ondernemers die voor hun advertenties of verkoop gebruikmaken van ­Instagram of Facebook kan zo’n storing echter wel degelijk leiden tot problemen en misgelopen inkomsten. Dat geldt al helemaal in andere delen van de wereld, bijvoorbeeld in Myanmar en India, waar Facebook zo’n beetje synoniem is met internet. “Om een adres op te zoeken, iets te bestellen, nieuws te lezen, met mensen in contact te zijn – alles gaat daar via ­Facebook. Zonder Facebook valt het hele internet weg,” aldus Deuze.

Overigens hadden niet alleen gebruikers last van de storing, medewerkers van het bedrijf hadden dat ook. Facebookmedewerkers kregen bijvoorbeeld geen toegang tot het interne netwerk. Volgens The New York Times waren in Silicon Valley Facebookmedewerkers zelfs buitengesloten van hun kantoor omdat hun pasjes niet meer werkten.

Het was op zijn zachtst gezegd geen goede dag voor Facebook, dat 5 procent aan beurswaarde inleverde. Dat had niet alleen met de storing te maken. Het bedrijf ligt al weken onder vuur dankzij een klokkenluider, die dit weekend in een interview zei dat Facebook moedwillig niet optreedt tegen desinformatie en haatdragende berichten. Die zorgen namelijk voor meer interactie en meer gebruikers op het platform – en dus voor meer geld voor Facebook.

Europese Commissie: storing leert dat we te afhankelijk zijn

De urenlange storing toont aan dat de wereld niet moet leunen op een paar grote bedrijven, vindt de Europese Commissie. “We hebben alternatieven en keuzes nodig in de techmarkt,” zegt Eurocommissaris voor Mededinging Margrethe Vestager erover in een tweet.

Vestager, die al jaren probeert de macht van de grote internetbedrijven die bekendstaan als Big Tech te beteugelen, ziet haar gelijk onderstreept. Al te grote afhankelijkheid van enkele reuzen maakt kwetsbaar, vindt ze. “Wie het ook zijn.”

Vestager heeft vorig jaar voorstellen gedaan om gebruikers van sociale media meer keuzemogelijkheden te geven. Die worden op het ogenblik besproken door het Europees Parlement en de EU-landen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden