PlusAchtergrond

Zo zoekt Biden samenwerking met de Republikeinen

President Joe Biden spreekt woensdag voor het eerst tot het volledige congres van de Verenigde Staten. Zal het hem lukken samenwerking te vinden met de Republikeinen?

President Joe Biden, dinsdag na zijn toelichting op het mondkapjesbeleid in de VS, in de tuin van het Witte Huis. Beeld AFP
President Joe Biden, dinsdag na zijn toelichting op het mondkapjesbeleid in de VS, in de tuin van het Witte Huis.Beeld AFP

Toen hij nog campagne voerde om president te worden, beloofde Joe Biden dat hij veel voor elkaar zou krijgen, omdat hij zo goed kon samenwerken met de Republikeinen. Na 99 dagen zullen vriend en vijand het erover eens zijn dat Biden inderdaad veel voor elkaar heeft gekregen. Maar dat was niet omdat hij zo goed met de Republikeinen heeft samengewerkt.

Integendeel, kun je zeggen. Hij veroorzaakte een wervelwind aan presidentiële besluiten – daarvoor heb je geen Republikein nodig. En zijn grote resultaat op het gebied van wetgeving, de coronasteunwet, bereikte hij door alle Democraten op één lijn te krijgen en het voorstel met de kleinst mogelijke meerderheid, en dus zonder Republikeinse stemmen, door de Senaat te loodsen.

Woensdagavond houdt Biden voor het eerst een grote toespraak voor het volledige congres. Alleen al de timing geeft aan dat hij andere zaken aan zijn hoofd had dan het hele congres te plezieren. De meeste nieuwe presidenten doen die speech al in februari, Biden wachtte tot 28 april, de vooravond van zijn honderdste dag als president.

Nieuwe definitie

Nu is zo’n grote presidentiële toespraak ook meer tot het publiek gericht dan tot de aanwezige politici. Biden zal publieke sympathie proberen te winnen voor de grote plannen die er nog aan zitten te komen: een massale investering in infrastructuur, verhoging van de belastingen voor de rijkste Amerikanen, politiehervormingen.

Als je aan het Witte Huis vraagt hoe zulke drieste Democratische dadendrang zich verhoudt tot de belofte van Biden om als president bipartisan te zijn, om samen te werken met de andere partij dus, dan krijg je tegenwoordig een interessante nieuwe definitie van die term te horen. “Als je bipartisan opzoekt in het woordenboek, dan staat daar ‘met steun van Republikeinen en Democraten’,” aldus Bidens adviseur Anita Dunn onlangs. “Maar er staat niet bij dat die Republikeinen in het congres moeten zitten.”

Torpederen

Als een voorstel populair is onder Republikeinse kiezers, mag je het ook bipartisan noemen, redeneert Biden nu, al zet geen Republikeins politicus er een handtekening onder. Die opportunistische definitie is mede ingegeven door de wetenschap dat de Republikeinen in de Senaat, onder leiding van Mitch McConnell, al jaren alles op alles zetten om elk Democratisch voorstel te torpederen. En inderdaad, Bidens corona­steunwet was ook onder Republikeinse kiezers populair. Hij zal hen vanavond dus ook willen overtuigen van de voordelen van zijn grote infrastructuurwet.

Of het Biden ook lukt alle Democraten voor dat plan op één lijn te krijgen, is overigens nog de vraag. Want als maar één Democraat in de Senaat afhaakt, verliest Biden zijn meerderheid. En sommige Democraten aan de rechterkant zijn wel gevoelig voor het Republikeinse bezwaar dat Biden ook allemaal groene plannen in die wet heeft verpakt. De Republikeinen willen wel onderhandelen over een compromis, maar dat wordt dan wel een uitgeklede versie van de voorgestelde wet, waarin echt alleen geld vrijkomt voor bruggen en wegen.

Op een ander vlak zal Biden hoe dan ook moeten samenwerken met de Republikeinen om iets voor elkaar te krijgen: politiehervorming. De samenleving is daar rijp voor, zeker na het vonnis tegen agent Derek Chauvin in de zaak-George Floyd. Maar omdat politiehervorming geen begrotingskwestie is, zijn er in de Senaat 60 stemmen nodig – en dat betekent dat Republikeinen en Democraten zullen moeten samenwerken.

Wurggreep

Een groep senatoren van beide partijen maakte vorige week bekend te werken aan een compromiswet. In die groep zitten ook de voormalige Democratische presidentskandidaat Cory Booker en de enige zwarte Republikeinse senator, Tim Scott. Of zij met iets op de proppen komen waar zowel in het congres als in de Senaat een meerderheid voor bestaat, is allesbehalve zeker.

Vorig jaar, na de moord op Floyd, diende Scott al eens een politiehervormingswet in, maar die ging de Democraten niet ver genoeg. De Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, deed het voorstel af als ‘een poging om weg te komen met moord, de moord op George Floyd’. Of er een compromis met de Republikeinen in zat, daar durfde ze niet op te gokken. “Wij willen dat wurggrepen worden verboden, zij zeggen niet dat ze dat willen. Wat is het compromis dan? Een paar wurggrepen?”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden