PlusAchtergrond

Zo zijn de kaarten geschud in het kat-en-muisspel tussen Navalny en Poetin

Natuurlijk had hij het kunnen zien aankomen, maar de wreedheid waarmee Aleksej Navalny sinds zijn terugkeer naar Rusland wordt geconfronteerd, moet zelfs hem hebben verrast.

De bewaakte ingang van de strafkolonie waar Navalny voor zijn overplaatsing naar een gevangenisziekenhuis gevangen zat.  Beeld AFP
De bewaakte ingang van de strafkolonie waar Navalny voor zijn overplaatsing naar een gevangenisziekenhuis gevangen zat.Beeld AFP

De weigering van een simpel verzoek – bezoek van een vertrouwensarts – dat ook nog eens geheel volgens de regels is en standaardgebruik in Russische gevangenissen, mits je de rekening zelf betaalt, lokte de hongerstaking van de oppositieleider uit. En nu kan zowel Navalny als Poetin moeilijk nog terug. Navalny niet, omdat hij het gelijk aan zijn kant heeft. Poetin niet, omdat hij zijn ongelijk nooit zal toegeven.

Terrorisme

De repressieve staatsmachine bulldozert intussen over alles en iedereen heen die in de weg staat. Moskouse aanklagers bereiden het decreet voor waarmee de anticorruptiebeweging van Navalny tot een terroristische organisatie kan worden bestempeld, een behandeling die tot nu toe Islamitische Staat, de taliban en Jehova’s getuigen te beurt viel.

Door heel Rusland viel de politie de afgelopen dagen regionale kantoren van Navalny binnen en activisten werden van straat geplukt. Een vrijwilliger in bijvoorbeeld Novosibirsk of Omsk riskeert door de nieuwe regels zes jaar celstraf.

Reputatieschade

Paul Zelenski, die als cameraman voor de Navalny-organisatie werkt, is tot twee jaar cel veroordeeld. Hij stuurde een tweet dat hij Poetin haatte. Een van Navalnys naaste medewerkers en voormalig viceminister Vladimir Milov, week uit naar het buitenland om arrestatie te ontlopen. Andere stafmedewerkers van de oppositieleider zijn onder huisarrest geplaatst.

Ook een van Ruslands bekendste onderzoeksjournalisten, Roman Anin, werd gearresteerd. Bij de redactie van het studentenblad Doxa viel de politie binnen en werden vier studenten opgepakt. En zelfs bij mij viel deze week een justitieel schrijven in de brievenbus, waarin ik werd beschuldigd van het schaden van de goede reputatie van Poetins vriend en Rosneftdirecteur Igor Setsjin.

Schaken

Het lijkt alsof Poetin plotseling weer in actie is geschoten na zich maanden te hebben verschanst in zijn buitenverblijf, bang om corona te krijgen. Maar ineens schaakt hij weer op vele borden tegelijk. Navalny en zijn organisatie moeten worden vernietigd met het oog op de naderende verkiezingen. De opbouw van de enorme troepenmacht aan de grens met Oekraïne is een krachtig signaal aan Joe Biden om elke gedachte aan Navo-lidmaatschap voor Oekraïne uit het hoofd te zetten.

De aankondiging dat Rusland zich terugtrekt uit het Internationale Ruimtevaartprogramma, het laatste bastion van Russisch-Amerikaanse samenwerking, maakt duidelijk dat ‘Fort Rusland’ de banden met het Westen doorsnijdt. Het tit-for-tat uitzetten van diplomaten en de Russische expansie naar Belarus en Armenië laat bovendien zien dat Poetin zijn geopolitieke ambities nog lang niet heeft opgegeven.

Onmogelijke opgave

In dit klimaat probeert Navalny woensdagavond een massademonstratie te organiseren: een schier onmogelijke opgave. Het recht op demonstratie is inmiddels zo uitgehold, dat zelfs éénmansprotesten niet meer zijn toegestaan. Wie zich nu op straat waagt, is haar of zijn leven niet zeker. Studenten die meedoen wacht uitsluiting van de universiteit, anderen ontslag.

De organisatie moet tot het laatst wachten met het bekendmaken van de protestlocatie om politiebarricades te omzeilen. Het is een kat-en-muisspel. Metrostations worden afgesloten en mobiele netwerken platgelegd zodat actievoerders onderling niet kunnen communiceren. Probeer dan maar eens honderdduizenden de straat op te krijgen.

Patriottisch vuur

Tijdens zijn jaarlijkse ‘State of the Nation’-toespraak op woensdag zal Poetin het patriottische vuur weer flink opstoken. Intussen wordt Navalny op de nationale televisie genegeerd of, als het zo uitkomt, als een verlengstuk van de CIA geafficheerd. De doorsnee Rus, die zich het liefst zo afzijdig als mogelijk houdt van ‘die kliek daarboven’, ziet hem niet als een echt alternatief voor Poetin. Vooralsnog heeft die laatste dus veruit de beste kaarten in handen voor de naderende verkiezingen.

Het is wellicht een treurige constatering, maar voor de dappere demonstranten zit er weinig anders op dan hard wegrennen voor de zwaar bewapende oproerpolitie. Navalny zelf staat voor een onmogelijke keus. Zijn leven offeren voor een goede zaak of opgeven. Als dat, gezien zijn kritieke toestand, überhaupt nog mogelijk is.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden