PlusUitleg

Zo wil Trump Biden via de rechter de pas afsnijden

Met Joe Biden aan kop in de verkiezingen doet president Donald Trump waar hij bekend om staat: hij stapt naar de rechter. Hij zal bewijzen nodig hebben, wil hij het tij kunnen keren.

Beeld REUTERS

1. Waarom stapt Trump naar de rechter?

Donald Trump roept al langer dat de Democraten zich de verkiezingswinst illegaal willen toe-eigenen en richt zich in zijn verdacht­makingen vooral op het stemmen per post. De verwachting dat die stemmen, die nu nog geteld worden, vooral van Democratische kiezers komen, lijkt uit te komen. In de dag na de verkiezingen heeft Biden zijn voorsprong uit­gebreid door Michigan en Wisconsin te winnen. De Democraat hoefde donderdagochtend nog maar één staat te winnen voor het presidentschap, en hij ging in Nevada aan kop.

Met bewijzen voor zijn fraudeclaims kwam Trump nooit. Op Twitter deed hij daar woensdagavond wel pogingen toe. Artikelen en cijfers die de president verontwaardigd de wereld in zond, zijn door het sociale medium echter geblokkeerd. Twitter had aangekondigd onjuiste informatie over de verkiezingen te filteren.

2. Op grond waarvan vecht Trump de verkiezings­uitslagen aan?

Om van alles. In vier van de vijf donderdagochtend nog onbesliste swing states heeft Trump rechts­zaken aangespannen. Hij eist dat de tellingen in Pennsylvania, Georgia, Michigan en Wisconsin (toen hij daar voorstond) zouden stoppen en wilde via de rechter afdwingen dat zijn mensen toegang krijgen tot het tellen van de stemmen in Nevada en Pennsylvania. Ook eiste hij direct na de uitslag in Wisconsin een hertelling.

3. Maakt hij daarmee kans?

Hertellingen zijn zinvol bij een nipte zege, en dat is in nogal wat staten het geval. Dat geldt echter niet voor Wisconsin en dus ligt een dramatische ommezwaai daar niet voor de hand. Voormalige Republikeins gouverneur Scott Walker onderstreepte dat donderdag; hij herinnerde eraan dat bij de hertelling van 2016 Trump slechts 131 stemmen extra overhield, terwijl het verschil in Wisconsin vanochtend zo’n 20.000 stemmen is in Bidens voordeel.

4. Dus staan de Democraten er goed voor?

Dat valt niet zonder meer te zeggen. Trump maakt er geen geheim van dat hij hoopt dat het Hooggerechtshof – waarvan hij drie van de negen rechters heeft aangesteld – hem bij een betwiste verkiezingsuitslag gunstig gezind zal zijn. Maar Trump zal toch echt met bewijzen moeten komen voor onregelmatigheden, wil hij daarin kansrijk zijn. Oerconservatief of niet, niemand verwacht dat het hoogste rechterlijke orgaan van de VS de grondwet zomaar zal negeren.

Kijkend naar eerdere zaken kan het alle ­kanten op gaan. Al in de aanloop naar de verkiezingen trachtten de Republikeinen verlate stemmen per post juridisch te blokkeren, met wisselend succes. Het Hooggerechtshof oordeelde in het voordeel van de Republikeinen in het geval van Wisconsin, maar opperrechter John Roberts benadrukte daarbij dat de situatie per staat kan verschillen. De hoogste rechter in Pennsylvania besloot op basis van de lokale grondwet dat stemmen meetellen die tot drie dagen later binnenkomen. Vandaar dat de uitslag in deze mogelijk beslissende staat tot morgen op zich kan laten wachten.

5. Is zoiets al eerder voorgekomen?

Er is een parallel met 2000, toen Democraat Al Gore de uitslag aanvocht tegen George Bush. Gore eiste een hertelling in Florida, waar hij het presidentschap op enkele honderden stemmen door verloor. Het Hooggerechtshof gaf hem nul op het rekest, waarna Bush president werd. 

De situatie nu is heel anders. Het ging destijds om één staat, waarbij de uitslag erg krap was. En misschien wel het belangrijkste verschil: daar begon de juridische strijd pas toen de uitslag bekend was. Nu zijn vóór de verkiezingen al rechtszaken gevoerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden