PlusAchtergrond

Zo werkt de rest van de wereld thuis: Amerikanen in conflict met de baas, Fransen worden bespied

Veel werk­nemers willen niet meer elke dag naar de zaak. Werk­gevers in tal van landen proberen ze, al dan niet gedwongen, toch weer terug naar kantoor te halen. Beeld Justin Paget/Getty Image
Veel werk­nemers willen niet meer elke dag naar de zaak. Werk­gevers in tal van landen proberen ze, al dan niet gedwongen, toch weer terug naar kantoor te halen.Beeld Justin Paget/Getty Image

Bedrijven zien hun personeel het liefst terugkeren op kantoor, maar veel medewerkers omarmen het thuiswerken. Meer landen worstelen met deze corona-erfenis. Een aantal buitenland-correspon­denten doet verslag vanaf hun standplaatsen.

Geert LangendorffFrank RenoutEdwin WinkelsKarlijn van Houwelingen en Marlies van Leeuwen

Kwart Britten wil nooit meer fulltime naar kantoor

Een piloot van TUI fly hielp op de luchthaven van Manchester de bagage inladen, toen de verkeerstoren hem na een vertraging van 32 uur toestemming gaf om op te stijgen. Met het zweet op zijn voorhoofd duwde hij aanhangwagens met koffers richting de buik van het toestel. Terwijl de man de mouwen opstroopte, lag het hoofd personeelswerving aan de rand van een zwembad op Ibiza met een laptop onder een parasol.

Het beeld vormt sindsdien in het Verenigd Koninkrijk de stok om thuiswerkers mee te slaan. Door leidinggevenden vanuit het buitenland aan de knoppen te laten draaien, loopt het land, zo luidt de opinie, in de soep.

Volgens het Britse bureau voor de statistiek, Office for National Statistics, wil slechts 8 procent van de mensen die tijdens de pandemie vanuit huis werkten, fulltime op kantoor terugkeren. De bezettingsgraad van kantoren ligt op een schamele 30 procent.

De Britse overheid probeert ambtenaren te dwingen achter hun bureaus te zitten. Advocatenkantoor Stephenson Harwood gaat minder subtiel te werk. Wie niet minimaal drie dagen in de week naar de vestiging in Londen komt, wordt 20 procent op zijn salaris gekort.

In het VK hoeft thuiswerken volgens analisten niet tot een ramp te leiden. Het Londense openbaar vervoer voelt de klappen wel. Transport for London krijgt nog altijd 42 procent minder passagiers dan voor de lockdowns, zonder uitzicht op verbetering. Bijna een kwart van de thuiswerkers neemt ontslag als ze verplicht fulltime naar kantoor moeten komen. Excessen als bij de top van TUI zorgen niet voor een verschuiving. Het hybride systeem heeft de toekomst in het VK.
Geert Langendorff, Londen

Botsing tussen Amerikaanse werkgevers en hun medewerkers

Eric Adams, de burgemeester van New York, is een van Amerika’s felste tegenstanders van thuiswerken. Hij dringt er bij directeuren persoonlijk op aan hun mensen naar kantoor terug te halen. “Ik probeer kantoorgebouwen te vullen,” zei hij vorige week ronduit.

Thuiswerken gaat voor ambtenaren van de gemeente New York in de ban. Ze moeten het goede voorbeeld geven, want de kantoortijger is een belangrijke bron van inkomsten voor de New Yorkse economie. Voor de pandemie gaf een kantoorwerker gemiddeld zomaar 15.000 dollar (ongeveer 14.000 euro) per jaar uit bij restaurants, koffiecafés, winkeliers en schoenpoetsers in de omgeving van zijn of haar werk.

Ook binnen directies van Amerikaanse bedrijven heerst weerstand tegen het thuiswerken. Teslabaas Elon Musk deelde zijn mensen onlangs mee dat ze minimaal 40 uur per week op kantoor worden verwacht. In het najaar is de situatie bij de bank JPMorgan ook weer ‘zoals het vroeger was’, zei directievoorzitter Jamie Dimon. Hij beklaagde zich over gebrek aan creativiteit, het gemis van spontane leermomenten en trage besluitvorming.

Het hybride werken zorgt voor een botsing tussen werkgevers en werknemers. Een meerderheid van de Amerikanen met een baan geeft in peilingen aan dat ze mogelijkheid om op afstand te werken, willen behouden. Zeker als ze voorheen lang tussen huis en kantoor moesten forenzen of kinderen hebben.

Applepersoneel schreef deze maand een boze brief over te rigide regels omdat het bedrijf een minimum van drie kantoordagen per week wil hanteren. ‘Kantoorgebonden werken is een technologie uit de vorige eeuw’, vindt het personeel van Apple. De groep vroeg om vertrouwen en schreef: ‘Stop met proberen te bepalen hoe vaak je ons op kantoor ziet.’
Karlijn van Houwelingen, New York

Spaanse bazen vertrouwen hun ondergeschikten niet

Een kleine woning die er niet geschikt voor is. De behoefte aan sociaal contact met de collega’s. De angst vanwege je afwezigheid je baan te verliezen. Privéleven en werk niet kunnen scheiden. En, vooral: de eis van de werkgever om weer op de werkvloer aanwezig te zijn, omdat Spaanse bazen hun ondergeschikten niet vertrouwen. Dat zijn de voornaamste redenen waarom de meeste Spaanse werknemers niet meer thuiswerken.

Veel bedrijven zeggen ook dat ze er technologisch niet geschikt voor zijn. Voor corona uitbrak, was Spanje al een van de Europese landen met het kleinste percentage mensen dat aan tele­trabajo (telewerken) deed: slechts 4,8 procent van de werknemers werkte meer dan de helft van de dagen thuis en 3,5 procent deed dat minder dan de helft van de tijd. Dat totaal van 8,3 procent thuiswerkers groeide in het tweede trimester van 2020 naar 19,1 procent van alle werkenden, volgens gegevens van het Spaanse buerau voor de statistiek. Eind vorig jaar was dat alweer geslonken tot 12,7 procent. De verwachting is dat die krimp dit jaar doorzet.
Edwin Winkels, Barcelona

Portugezen werken thuis efficiënter

Waar in Portugal thuiswerken voor de pandemie nog iets was dat bij hoge uitzondering werd gedaan, heeft het nu zo’n vlucht genomen dat afgelopen december rechten en plichten met betrekking tot teletrabalho (telewerken) door de overheid zijn vastgelegd. Wie kinderen onder de 3 jaar heeft, mag thuiswerken als de baan dat toelaat. Een werkgever mag verder een alleenstaande ouder met een ofmeer kinderen onder de 8 verbieden thuis te werken; stellen met kinderen onder die leeftijd mogen beurtelings gebruikmaken van de thuiswerkregeling. Ook mantelzorgers hebben het recht thuis te werken, net als slachtoffers van huiselijk geweld wier werkplek mogelijk onveilig is.

Een werkgever mag in de overige gevallen een verzoek weigeren om thuis te werken, maar de meeste bedrijven zijn de afgelopen maanden juist meer hybride gaan werken.

In verschillende onderzoeken geven Portugezen aan dat ze efficiënter werken vanuit huis. Werkgevers mogen hun werknemers niet in de gaten houden door technieken te gebruiken die de privacy van de werknemer kunnen schaden.
Marlies van Leeuwen, Lissabon

Spionage door de Franse baas

Voor de coronapandemie deed 4 procent van de Fransen aan telewerken. Begin 2021 was dat 27 procent. Een kwart van die thuiswerkers deed dat zelfs fulltime, blijkt uit onderzoek van het Franse ministerie van Arbeid. Dat waren vooral werknemers met hoge salarissen in grote bedrijven en vooral in Parijs.

Ongeveer 47 procent van de Franse thuiswerkers had een tot vier dagen per week kantoor aan huis. Maar het kantoor lonkt inmiddels weer óf er is (lichte) dwang uitgeoefend op de werknemers, want gemiddeld werken Fransen nu nog maar 0,9 dag per week thuis, waarmee ze ver achterblijven bij buurlanden als Duitsland, Groot-Brittannië en Spanje.

Wellicht heeft dat te maken met ophef over ‘spionage’. Een adviesorgaan van de overheid meldde vorige maand dat werkgevers steeds vaker hun thuiswerkende werknemers illegaal bespioneren. De Cnil, een Franse organisatie die adviseert over digitale vrijheid, kreeg vorig jaar veertienduizend klachten. Een van de grootste klachtencategorieën is die waarin wordt gemeld dat de baas op afstand een werknemer in de gaten houdt. Franse managers volgen hun mensen bijvoorbeeld via webcams die de hele dag aan moeten blijven staan, installeren gps-software bij personeel of registeren de toetsaanslagen van werknemers. ‘Maar alle vormen van continu digitaal toezicht zijn verboden,’ aldus de Cnil.
Frank Renout, Parijs

Italianen moeten vanaf september weer naar kantoor

Italianen mogen nog tot eind augustus thuiswerken, dan wordt ook deze coronamaatregel opgeheven. In de praktijk komt het erop dat smart working, zoals de Italiaanse overheid het noemt, op 1 augustus ophoudt. Noord-Italië, met Milaan voorop, staat te juichen. Horeca­ondernemers lopen door de afwezigheid van kantoorpersoneel zakenlunches en aperitivi mis en veel kantoren in Milaan staan sinds het begin van de pandemie leeg.

In het zuiden van Italië willen overheden juist dat werken flexibel blijft. Al decennia trekken jonge zuiderlingen naar Noord-Italië of het buitenland op zoek naar werk. Het gevolg is dat het Zuiden economisch flink achterblijft bij het Noorden en dat dat gat eigenlijk alleen maar groter wordt. Lokale bestuurders zien in thuiswerken juist een kans voor het Zuiden. Jongeren blijven in hun geboortestreek wonen en verdienen weliswaar geld via Noord-Italië of het buitenland, maar dragen daarmee wel bij aan de economische ontwikkeling van het Zuiden.
Angelo van Schaik, Rome

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden