PlusAchtergrond

Zo leggen docenten de bestorming van het Capitool uit aan leerlingen

Hoe help je als docent leerlingen een gebeurtenis begrijpen als de bestorming van het Capitool? Amerikaanse leraren wenden zich tot Shakespeare, sciencefiction en huisdierenanalogieën.

null Beeld AFP
Beeld AFP

Om de roerige gebeurtenissen van de laatste dagen uit te leggen aan haar leerlingen op de basisschool, gebruikte lerares Tracy Merlin een vergelijking die deze jonge kinderen wel zouden begrijpen: de eeuwige strijd tussen hondenmensen en kattenmensen.

“Stel dat mensen in de ene helft van het land vinden dat honden de beste zijn,” aldus Merlin, die les geeft op een school in het zuidoosten van Florida. “En de andere helft vindt hetzelfde van katten. Maar dan blijkt op zekere dag dat de honden de verkiezingen hebben gewonnen. Denken jullie dat mensen dan nog steeds van katten kunnen houden, en dat die twee groepen dan misschien nog gewoon met elkaar kunnen praten?”

Ander, 8 jaar, waagde zich na enig nadenken aan een antwoord. “Ze kunnen best nog van katten houden,” zei hij, zijn blauwe hoofdtelefoon tegen zijn oren drukkend.

Merlin keek aandachtig naar de zee van kleine hoofdjes, elk drijvend in het eigen scherm, en vroeg: “Vinden jullie het oké als de kattenmensen inbreken in alle dierenwinkels wanneer ze boos zijn?”

Ander: “Nee, want dat is illegaal.”

De bestorming van het Capitool in Washington, de tweede impeachment van Donald Trump en, ondanks alle commotie, de overdracht van de macht aan een nieuwe president – de gebeurtenissen van de afgelopen weken waren voor veel Amerikaanse volwassenen verbijsterend.

De val van Rome

Hoe moet je zoiets dan uitleggen aan jongeren, van basisschoolleerlingen tot studenten? Overal in de Verenigde Staten pasten leraren het studieprogramma aan, omdat na de schokkende gebeurtenissen in Washington een reguliere voortzetting ondenkbaar was. Ze namen hun toevlucht tot sciencefiction, Shakespeare en de val van Rome om de jongeren te helpen de vaak angstaanjagende en historische gebeurtenissen te duiden.

Lerares Merlin is 46. “Toen ik nog een kind was, ontplofte de Challenger,” zei ze daags voor de inauguratie van president Joe Biden. Ze weet nog precies wat ze deed toen in 1986 de spaceshuttle kort na de lancering uit elkaar spatte en alle zeven bemanningsleden omkwamen, Zoals haar ouders nog precies weten waar ze mee bezig waren op de dag in 1963 dat president John F. Kennedy werd vermoord.

Merlin: “Ik weet niet of dit ook zo’n moment zal worden dat een hele generatie met zich meedraagt. Maar wel staat vast dat sommige dingen kinderen vanaf een heel jonge leeftijd lang bij zullen blijven. Als ik ze kan leren dat het belangrijk is te weten wat er in je omgeving gebeurt, dat je op de hoogte moet blijven, de feiten moet kennen, dan voelt het alsof ik mijn werk goed heb gedaan.”

Ook studenten hebben hulp nodig om de stormachtige weken die net achter ons liggen in een historische context te plaatsen. Op de ochtend van Bidens inauguratie, logden 180 studenten in bij het college van professor Steven G. Noll aan de Universiteit van Florida. Het zou gaan over de periode van Reconstructie na de verwoestingen van de Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865). Noll had niet lang hoeven nadenken over ongemakkelijke overeenkomsten met het heden.

“Woorden doen ertoe,” aldus de 68-jarige Noll. Wat bijvoorbeeld ooit werd afgedaan als ‘rellen’ was volgens hem in werkelijkheid een massamoord onder uit slavernij vrijgelaten zwarte Amerikanen. Noll toonde de studenten een foto van een monument in het plaatsje Colfax in de staat Louisiana ter ere van drie ‘helden’. Ze waren bij rellen in 1873 gevallen, volgens de in de stenen gebeitelde tekst, ‘fighting for white supremacy’. Bij die ‘rellen’ waren naar schatting 150 zwarte burgers gedood. Het meevoeren van een Confederatievlag, zoals een aanhanger van Trump deed in het Capitool op 6 januari, betekent volgens Noll dat de drager meedoet ‘aan dezelfde strijd voor witte overheersing’.

Overal in de Verenigde Staten proberen scholen te functioneren in een beladen politiek klimaat. De manier waarop kinderen geschiedenis, maatschappijleer en literatuur leren kan van invloed zijn op hoe ze later stemmen. Leraren doen er alles aan in hun klassen te zorgen voor een sfeer waarin ruimte is voor discussie.

Meeluisterende ouders

Maar de pandemie heeft de intimiteit van gesprekken tussen vier muren aangetast. Leraren moesten slalommen tussen de politieke hartstochten in deze tijden van diepe tegenstellingen. Ouders met uitgesproken opvattingen zijn misschien in de buurt als hun kinderen thuis online les krijgen, en kunnen bezwaar maken als ze opvattingen horen die ze verafschuwen.

“Ik heb constant gesproken en gemaild met een behoorlijk agressieve groep ouders met heel duidelijke opvattingen over hoe ik zulke zaken in de klas moet behandelen,” aldus James May. Hij is leraar aan een middelbare school van zevendedagsadventisten in Clark County in de staat Washington. De meeste bewoners houden er volgens hem conservatieve opvattingen op na.

Onlangs vroeg May leerlingen van de hoogste klas om Bidens inauguratierede te vergelijken met de toespraak van Abraham Lincoln in 1865 bij het afleggen van zijn tweede ambtseed. May hielp hen door te wijzen op de strijd van beide presidenten tegen de diepe verdeeldheid in hun land. “Ik zou het erg moeilijk hebben gevonden om het met witte suprematisten over iets eens te worden,” aldus de 16-jarige Jordan. Zijn leeftijdsgenoot Talia, die zich een ‘liberal’ noemt: “Die lui zijn wel erg extreem. Maar ik ken mensen met wie ik in alle opzichten van mening verschil, maar die geen racisten zijn. Ze drukken zich soms misschien wat ongelukkig uit, maar in hun hart zijn het goede mensen, en ze houden van iedereen.” Als je niet verder kijkt dan iemands taalgebruik, stelde Talia, kan je elkaar ook niet tegemoetkomen.

In conservatieve of politiek gemengde gebieden zagen sommige scholen liever af van politieke discussies. Schooldistricten in de plaats Bangor in de staat Maine zonden Bidens inauguratierede niet uit uit vrees voor geweld. En leraren in buurten waar bevolkingsgroepen gescheiden van elkaar leven, moeten extra hun best doen om niet bevooroordeeld over te komen.

Alyssa Kelly geeft Engels in de hoogste klassen van een middelbare school in een overwegend conservatieve plattelandsregio zo’n zestig kilometer ten zuidwesten van Bangor. De dag na de bestorming van het Capitool liep een van haar leerlingen, een openlijke aanhanger van Trump, nogal verward de klas in. Hij had urenlang op sociale media geprobeerd uit te vinden wat er aan de hand was, zonder een duidelijk antwoord te krijgen. Nadat ze er in de klas over hadden gesproken, zei Kelly, was hij boos op hoe mensen zich hadden gedragen die hij beschouwde als medestanders. Zonder de discussie in de klas zou die jongen waarschijnlijk niet toe zo’n conclusie zijn gekomen, vermoedt Kelly.

Zij geeft les in een buurt waar witte mensen in de meerderheid zijn. In haar klaslokaal heeft ze een poster opgehangen van Norman Rockwells schilderij Golden Rule: een raciaal en religieus uiterst diverse groep mensen heeft zich verzameld onder de Amerikaanse vlag. Hopelijk zullen haar leerlingen zich de duidelijke boodschap voor de rest van hun leven herinneren. Kelly: “Zij blijven na het behalen van hun diploma hoogstwaarschijnlijk in hun vertrouwde omgeving. Dit is misschien een laatste kans om ze eraan te herinneren dat je heel goed vrienden kan worden met iemand die het niet met je eens is.”

Ongemakkelijk

Daags na de bestorming van het Capitool wilde Nicole Hix in haar klas van een particuliere katholieke school in Houston over het geweld praten, de les die ze had voorbereid kon wel wachten. Ze vroeg haar leerlingen van gedachten te wisselen over de foto’s, krantenkoppen, televisieverslagen en tweets die ze ongetwijfeld hadden gezien. “Maar toen het al snel ongemakkelijk werd, hield ik er maar mee op,” aldus de 46-jarige Hix. “Het was een moeilijke dag, de gebeurtenissen in Washington hadden duidelijk op ons allemaal grote indruk gemaakt. Toch stelde bijna niemand vragen, bijna iedereen hield zich op de vlakte.”

Een van de leerlingen, de 15-jarige Sophia: “Het heeft met onze leeftijd te maken. We willen geen vrienden kwijtraken, maar ieder van ons heeft een mening over die dag in Washington. Je kon de spanning in de klas voelen.”

Vertaling René ter Steege
© The New York Times

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden