Analyse

Ziekte velt Japanse premier Abe, wie volgt hem op?

De Japanse premier Shinzo Abe heeft onverwacht zijn aftreden afgekondigd. Een vertrouwd gezicht verdwijnt daarmee van het internationale politieke toneel. Wie gaat hem opvolgen?

Shinzo Abe.Beeld Hollandse Hoogte / EPA

Abe, aan de macht sinds eind 2012, zal de handdoek in de ring gooien nog voordat de wereld naar Tokio zal kijken voor de uitgestelde Olympische Spelen - tenminste als die straks nog doorgaan, sommigen zien in het aftreden van de premier een teken dat hij er zelf ook aan twijfelt.

Abe is geveld door dezelfde chronische darmziekte die in 2007 zijn eerste termijn als premier bekorte. Amper een jaar was hij toen in functie. Maar hij keerde terug en werd de langst zittende premier van het land. Na Angela Merkel is hij ook in de G7 de meest ervaringen politicus. “Helaas is mijn gezondheid in juli en in deze maand verslechterd. Er is bevestigd dat ik opnieuw een darmontsteking heb. Ik ben veel energie en kracht kwijtgeraakt, ik mis het vertrouwen om een efficiënt beleid te kunnen voeren,” zei Abe Shinzo vrijdag bij de verrassende aankondiging van zijn vertrek. “Het breekt mijn hart te vertrekken voordat mijn werk af is.” De premier wil op zijn post blijven totdat zijn opvolger is benoemd.

Gecompliceerd

Wie dat gaat worden en hoe die persoon gekozen gaat worden is niet bekend. Door de coronacrisis zijn ook in Japan verkiezingen gecompliceerd. Volgens de Japanse pers kan de partij van Abe, de Liberale Democratische Partij (PLD), een nieuwe leider kiezen bijvoorbeeld door interne verkiezingen onder alleen parlementariërs en partijleden. Maar zelfs dat is al een hele organisatie en de gezondheidsproblemen van Abe zijn urgent. Bovendien kunnen kandidaten geen verkiezingsbijeenkomsten houden. Deze week moet daarom bekend worden hoe de procedure zal verlopen. Ondertussen lopen een aantal kandidaten zich warm.

Een Indiase zandkunstenaar wenste de Japanse premier zaterdag beterschap.Beeld EPA

Fumio Kishida (63), de politieke strateeg van de PLD en voormalige minister van Buitenlandse Zaken geldt als de favoriet van Abe zelf om hem op te volgen. Volgens commentatoren zou hij een voortzetting willen van het huidige beleid (‘Abe zonder Abe’, heet dat in Japan).

Een andere kanshebber is oud-minister van Defensie Shigeru Ishiba (63), populair bij de basis van de PLD en daarom in het nadeel als er alleen wordt gekozen door gekozen functionarissen van de partij. Ook de Japanse kabinetssecretaris Yoshihide Suga heeft besloten deel te nemen aan de race. Hij is de belangrijkste woordvoerder van de regering en de rechterhand van Abe sinds 2012. Waarschijnlijk zal slechts één vrouw deelnemen aan de stemming: voormalig minister Seiko Noda, 59, maar haar kansen worden klein geacht.

De toekomstige premier zal echter ‘grote uitdagingen’ moeten aangaan, waarschuwt Yoshinobu Yamamoto, emeritus hoogleraar internationale politiek aan de Universiteit van Tokio.

Allereerst de aanpak van het coronavirus in Japan. Abe is verweten dat hij al met al toch te afwachtend was met een tweede golf als resultaat. Een andere kwestie wordt de relatie met China. Die leek even beter maar door de Chinees-Amerikaanse ruzies en de nationale veiligheidswet die aan Hong Kong werd opgelegd waait er weer een koele wind tussen Tokio en Peking. Een grensconflict met Rusland blijft de verhouding met dat land parten spelen. En met het ooit door Japan gekoloniseerde Zuid-Korea zijn de banden heel slecht. De verhouding met de EU is onder Abe wel beter geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden