Zelenski verwacht nog deze maand kandidaat-lidmaatschap EU voor Oekraïne

Oekraïne wordt binnen een paar weken kandidaat-lid van de Europese Unie. Dat verwacht de Oekraïense president Volodimir Zelenski. Hij gaat ervan uit dat het kandidaat-lidmaatschap later deze maand tijdens de Europese top in Brussel wordt toegekend.

Sanne Schelfaut
Vrachtschepen liggen voor anker op de Zwarte Zee en wachten op toegang tot het Sulina-kanaal.  Beeld Getty Images
Vrachtschepen liggen voor anker op de Zwarte Zee en wachten op toegang tot het Sulina-kanaal.Beeld Getty Images

Oekraïne diende vlak na de Russische invasie afgelopen februari een lidmaatschapverzoek in. “Dit is niet alleen een besluit over Oekraïne, maar over het hele Europese project,” zei Zelenski gisteravond in zijn dagelijkse videoboodschap. Hij had nog meer grote woorden en meldde dat wat de Europese Commissie besluit, zal bepalen of de EU een toekomst heeft of niet.

Verschillende landen, zoals Polen, Estland, Letland en Litouwen, steunen Oekraïnes verzoek om (versneld) kandidaat-lid te worden, maar Nederland en Duitsland hebben zo hun twijfels vanwege onder meer het hardnekkige corruptieprobleem in het land. Zelenski heeft zijn minister voor Communicatie naar Berlijn gestuurd om te lobbyen voor toetreding.

Graanexport via Belarus

Volgens Zelenski is zijn land nog niet klaar om graan te exporteren via Belarus. Door de Russische blokkades op de Zwarte Zee zoekt Oekraïne naar andere manieren om het graan te verschepen om zo een voedselcrisis in de wereld te voorkomen.

De Belarussische president Aleksandr Loekasjenko zei afgelopen week dat de graanvoorraad via zijn land kan worden verplaatst naar de havens van de Baltische landen, op voorwaarde dat Belarus ook gebruik mag maken van die havens. De Russische president Vladimir Poetin noemde het ook de beste manier om het voedsel uit Oekraïne te krijgen.

Voor Oekraïne ligt export via Belarus gevoelig aangezien dit land een bondgenoot is van de Russen. Het land stond toe dat Russische troepen over Belarussisch grondgebied trokken en zo Oekraïne konden binnenvallen.

Voedseltransporten via Belarus en de Baltische landen zijn eenvoudiger, omdat het spoor daar dezelfde breedte heeft als in Oekraïne. De westelijke buurlanden van Oekraïne gebruiken een andere spoorbreedte, waardoor het bij de grens veel tijd kost om de voorraden over te laden.

Maandag schreef een Russische krant dat het graan via de haven van Odessa het land uit kan. Er zou een akkoord zijn tussen Turkije en Rusland om de blokkade op de Zwarte Zee gedeeltelijk op te heffen. Oekraïne zou nog niet overtuigd zijn. Dan moeten namelijk eerst mijnen en andere verdedigingswerken worden weggehaald, wat de weg vrijmaakt voor een Russische aanval op de haven van Odessa.

Voedselcrisis

Charles Michel, de voorzitter van de Europese Raad, heeft gisteren bij de VN-Veiligheidsraad zwaar uitgehaald naar Rusland. Hij beschuldigde het Kremlin ervan graan als oorlogswapen te gebruiken en de wereld bewust op te zadelen met een voedselcrisis. Daarop besloot de Russische ambassadeur de zaal kort te verlaten.

“De dramatische gevolgen van de Russische oorlog drijven de voedselprijzen omhoog, duwen mensen in de armoede en destabiliseren hele regio’s. Rusland is als enige verantwoordelijk voor de wereldwijde voedselcrisis. Ondanks de laster- en desinformatiecampagne van het Kremlin,” aldus Michel.

Zo heeft Michel naar eigen zeggen enkele weken geleden ‘miljoenen ton graan zien liggen’ in de haven van Odessa dat niet weg kan door Russische oorlogsschepen in de Zwarte Zee.” “Het zijn de Russische tanks, bommen en mijnen die voorkomen dat de Oekraïners hun velden kunnen beplanten of kunnen oogsten. Tegelijkertijd vallen Russen bewust graanopslagplaatsen aan en stelen ze Oekraïens graan.”

Vassili Nebenzia, de Russische ambassadeur bij de Verenigde Naties, ontkende de aantijgingen van Charles Michel en verliet tijdens het betoog van Michel de zaal. Daarna keerde hij terug. Volgens de Russische president Poetin zijn juist de westerse sancties de reden dat de voedselprijzen overal stijgen.

Chantage

Ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken heeft vermoedens geuit dat Rusland Oekraïens graan steelt voor eigen gewin. Berichten dat Rusland Oekraïens graan in beslag neemt om het zelf te verkopen, worden door Blinken ‘geloofwaardig’ genoemd. Hij beschuldigde Moskou er ook van te proberen de wereld te chanteren door de Oekraïense graanexport te blokkeren.

De Russische zeeblokkade van de Zuid-Oekraïense havenstad Odessa verhindert dat graan van daaruit naar zijn normale bestemmingen wordt verscheept, zei Blinken op een virtuele conferentie van zijn ministerie over de risico’s voor de voedselzekerheid als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Ongeveer 20 miljoen ton tarwe zit ‘opgesloten’ in silo’s bij Odessa. Blinken benadrukte dat het een strategie is van Poetin, die de rest van de wereld wilde dwingen ‘toe te geven’ en de sancties tegen Rusland op te heffen. “Met andere woorden, heel simpel gezegd, het is chantage.”

Russische sancties

Rusland heeft sancties opgelegd aan 61 hooggeplaatste Amerikanen, onder wie minister van Financiën Janet Yellen en van Energie Jennifer Granholm. Ook topfiguren van onder meer defensie- en energiebedrijven krijgen een inreisverbod opgelegd, liet het ministerie van Buitenlandse Zaken in Moskou weten. De maatregelen zijn een vergelding voor ‘het voortdurend uitbreiden van de Amerikaanse sancties tegen Russische politieke en publieke figuren, evenals vertegenwoordigers van het binnenlandse bedrijfsleven’.

Rusland heeft al eerder tal van Amerikaanse en andere westerse functionarissen op de sanctielijst gezet als tegenmaatregel tegen de sancties die het Westen heeft ingesteld vanwege de aanval op Oekraïne. Half maart kwamen de Amerikaanse president Joe Biden, meerdere ministers en andere hoge functionarissen in de VS op de lijst terecht, onder wie Facebook-oprichter Mark Zuckerberg. Dat geldt ook voor onder anderen de Canadese premier Justin Trudeau en zijn Britse ambtgenoot Boris Johnson. Hun werd extreem anti-Russisch beleid verweten.

Strijd Severodonetsk

Aan het front zelf wordt nog steeds fel gevochten om de stad Severodonetsk. Volgens Zelenski zijn zijn troepen daar in de minderheid. “We houden stand, maar ze zijn met meer en ze zijn sterker,” zei Zelenski tegen journalisten in Kiev over het Russische leger.

Severodonetsk ligt in het oosten van Oekraïne en is de afgelopen tijd het toneel van hevige strijd tussen Russische en Oekraïense soldaten. Het is de administratieve hoofdstad van het Oekraïense deel van Loehansk, dat sinds 2014 deels wordt gecontroleerd door pro-Russische separatisten. Moskou wil door de stad in te nemen controle krijgen over de Donbas-regio.

De burgemeester van de stad liet maandag weten dat het Oekraïense leger genoeg slagkracht heeft om de Russische aanvallen af te slaan. De gouverneur van Loehansk zei maandag dat de Russen zijn teruggedrongen en dat de stad in tweeën is verdeeld. Eerder bezetten de Russen nog 70 procent van Severodonetsk.

Vliegtuigen Abramovitsj

Amerikaanse autoriteiten willen twee vliegtuigen van de Russische miljardair Roman Abramovitsj, voormalig eigenaar van voetbalclub Chelsea, in beslag nemen. De zakenman zou de vliegtuigen naar Rusland hebben laten vliegen zonder daarvoor een speciale vergunning aan te vragen. Die vergunning is momenteel nodig vanwege de westerse sancties tegen Rusland

Het gaat om een Boeing 787 Dreamliner en Gulfstream G650 ER. De toestellen zijn in de Verenigde Staten gemaakt. Abramovitsj had daarom vergunningen moeten aanvragen. Nu hij dat niet gedaan heeft, riskeert hij onder meer een boete die kan oplopen tot ruim 300.000 dollar.

Tegen Abramovitsj als persoon heeft de Amerikaanse overheid in tegenstelling tot de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk geen sancties ingesteld. Maar hij moet zich wel houden aan het web aan regels dat de Amerikanen hebben opgeworpen om Rusland dwars te zitten. De westerse strafmaatregelen zijn bedoeld om Moskou te dwingen om te stoppen met de oorlog in Oekraïne.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden