PlusAchtergond

Worst of ‘tube’? Europa stemt over naamgeving vleesvervangers

Vegetarische ‘worsten’.Beeld Getty Images/Westend61

Moeten we de vegaworst binnenkort ‘vegetarische tube’ noemen? Het zou zomaar kunnen. Deze week stemt het Europees Parlement over een voorstel om woorden als hamburger en schnitzel te verbieden voor vegetarische producten.

Het is weer zover: vegaburgers liggen op het hakblok. Althans, de naam waaronder ze worden verkocht. Ook omschrijvingen als ‘yoghurtstijl’ staan weer ter discussie. Een verbod op de benamingen van onder meer vegavlees werd in april 2019 al met een ruime meerderheid aangenomen door de Landbouwcommissie van het Europese Parlement: de verwijzing naar dierlijke producten zou misleidend zijn voor de burger. Nu is het de beurt aan het Europees Parlement om te stemmen, iets wat tegenstanders met petities en hashtags hopen te beïnvloeden.

“Toen we hoorden dat dit opnieuw op de agenda stond, werd er lacherig op gereageerd. Het zou verwarrend zijn voor de consument, maar iedereen weet toch wat het verschil is tussen een vegetarische hamburger en een hamburger?” zegt Veerle Vrindts, directeur van ProVeg Nederland. De non-profitorganisatie, die zich inzet voor plantaardige voeding, lanceerde een petitie tegen het ‘vegaburgerverbod’, waarvoor inmiddels ruim 150.000 keer is getekend. Daarnaast introduceerde het de hashtag #Iamnotconfused, die mensen kunnen gebruiken om te laten zien dat ze allesbehalve in de war zijn van een sojaproduct met de naam burger.

Vrindts wijst op een onderzoek van tv-programma Radar vorige week, waaruit bleek dat 96 procent van ruim 22.000 leden van zijn Testpanel juist prima begreep dat in een vegaworst geen vlees zit. “Het zo belangrijk voor het klimaat en dierenwelzijn dat de consument de vegetarische producten goed weet te vinden. Het maakt de overgang naar vegetarisch koken gemakkelijker, omdat je hiermee niet je hele manier van koken in een keer hoeft om te gooien. Van vegetarische kipstuckjes kun je nog steeds de curry maken die je al kende, maar wat kun je precies met een ‘vegetarische tube’?”

Schnitzelgate

De Vegetarische Slager is toe aan duidelijkheid. “Het is geloof ik de vierde keer dat dit ter discussie staat,” zegt een woordvoerder van het bedrijf. “Je wordt er wel een beetje moe van.” Maar niet moegestreden, dus startte ook dit bedrijf een petitie via zijn Instagramaccount: de internationale visuele wieder #schnitzelgate-petitie. “We willen het nu wel eens afsluiten en we hopen dat de discussie once and for all beslecht wordt. Hopelijk in ons voordeel.”

Steak, (ham)burger, worst, schnitzel: allemaal woorden die, in relatie tot plantaardige producten, mogelijk op de zwarte lijst komen te staan. Volgens het voorstel moeten dergelijke producten namelijk uitsluitend van een eetbaar deel van een dier komen.

De Centrale Organisatie van de Vleessector (COV) staat iets milder in de discussie dan Europese collega’s, zegt een woordvoerder. Klinkt de naam naar een vorm van bereiding, denk aan schnitzel, hamburger of gehakt, dan is er geen probleem. Verwijst de naam echter naar een dier, of een deel van een dier, zoals kipstuckjes of ham, dan is er volgens de organisatie sprake van consumentenmisleiding. “We willen ons niet verzetten tegen vegetarisch eten, doe dat vooral, maar soms klopt de benaming gewoon niet. Draai het eens om: iemand pakt iets met de naam soja uit het schap en er blijkt vlees in te zitten, dat kan ook niet.”

Eens in de zoveel tijd komt de discussie, inclusief hashtag schnitzelgate, terug. In 2012 veranderde de Vegetarische Slager zijn ‘gehakt’ al naar ‘gehackt’ en in 2017 stelden VVD’ers Erik Ziengs en Helma Lodders Kamervragen, omdat dit soort termen misleidend zouden zijn. Minister Edith Schippers liet toen weten niets te zien in een verbod op de veganamen.

Yog zonder ‘hurt’

In zuivelland kennen ze een soortgelijke discussie. De zuivelindustrie liet maker van zuivelalternatieven Abbot Kinney’s in augustus in een brief weten dat het de term yoghurt onrechtmatig gebruikte op onder andere de website. Iets mag namelijk alleen yoghurt heten als het is gemaakt op basis van melk uit de melkklieren van een dier. Abbot Kinney’s besloot niet af te wachten en veranderde deze maand zijn benaming voor plantaardige alternatieven voor yoghurt in ‘yog’. ‘Zonder ‘hurt’, omdat de producten vrij zijn van dierenleed en een stuk minder pijnlijk voor de planeet en je gezondheid.’

“Die brief zette ons aan het denken,” zegt oprichter Gijs van Maasakkers. “Ons gebruiksmoment is hetzelfde als bij yoghurt en consumenten zien ons ook zo, maar officieel is het geen yoghurt. Je kunt daarop aanhaken, maar eigenlijk wilden we ook laten zien dat we anders zijn.” Mensen snappen wel wat ze kopen, zegt hij. “De consument is namelijk helemaal niet dom.”

Een yea bij de stemming, die onderdeel is van een grote herziening van het landbouwbeleid, betekent niet meteen een verbod op de namen: de Europese Raad en de Europese Commissie moeten zich er ook nog over buigen. Maar het is wel een behoorlijke stap richting een verbod. “En dat terwijl die sector net tot bloei komt,” zegt Vrindts. “De consument is net gewend aan deze namen, of ze worden alweer veranderd. Dát is pas verwarrend.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden