Plus

Wint Zelenski dit jaar de Nobelprijs voor Vrede? ‘Leunt te veel op sentiment van dit moment’

Wie krijgt de Nobelprijs voor Vrede 2022? Het Nobelcomité, dat vandaag om 11.00 uur de winnaar bekendmaakt, kon kiezen uit maar liefst 343 genomineerden. Dit zijn de grootste kanshebbers.

Sanne Schelfaut
De medaille van de Russische Nobelprijswinnaar Dmitri Moeratov. Beeld Kena Betancur/AFP
De medaille van de Russische Nobelprijswinnaar Dmitri Moeratov.Beeld Kena Betancur/AFP

Om meteen met de deur in huis te vallen: de Oekraïense president Volodimir Zelenski (44) is onder bookmakers de torenhoge favoriet om de prestigieuze prijs in de wacht te slepen.

Oekraïne, met Zelenski als boegbeeld, biedt al ruim zeven maanden stug verzet tegen de Russen die het land op 24 februari binnenvielen. De Oekraïners vechten voor hun soevereiniteit en het behoud van hun democratie. Volgens de wedkantoren kan het dan ook bijna niet anders dan dat Zelenski de prijs krijgt.

Deadline

Het is alleen de vraag of zijn nominatie nog op tijd kwam. De deadline voor het indienen van personen of organisaties die de prijs verdienen, was 1 februari, dus nog voor het begin van de oorlog. Daarna is het Noorse Nobelcomité dringend gevraagd – onder meer door Nederlandse politici – om de termijn op te rekken.

Het comité liet weten dat dat niet kon, maar dat de vijf leden (Noorse politici en wetenschappers) tot 28 februari hun eigen nominaties konden indienen. Of Zelenski op deze lijstjes stond, is niet bekend. Het comité maakt alleen het aantal nominaties bekend, nooit de namen. Die worden pas na vijftig jaar vrijgegeven.

Niet verstandig

Dat Zelenski’s naam valt in verband met de vredesprijs, wordt niet door iedereen gewaardeerd. Historicus Hans Goedkoop zou het niet verstandig vinden als het Nobelcomité hem als winnaar uitroept. “Dat zou ik riskant vinden voor de waarde van deze prijs. Het zou terecht zijn als Zelenski door tijdschrift Time de titel Persoon van het Jaar krijgt toebedeeld, maar voor een Nobelprijs vind ik het te vroeg.”

“Dan neem je een besluit dat te veel leunt op het sentiment van het moment. Die verdomd bloedige oorlog is nog niet klaar en kost honderdduizenden levens. Als Volodimir Zelenski die strijd tot een relatief goed einde brengt, wordt het een ander verhaal.”

Svetlana Tichanovskaja

Uiteraard zijn er meer kanshebbers. Zo wordt opnieuw Svetlana Tichanovskaja (40) genoemd. De Belarussische oppositieleider won zeer waarschijnlijk de presidentsverkiezingen in 2020, maar zittend president Aleksandr Loekasjenko – bondgenoot van Vladimir Poetin – claimde de overwinning en gaf zijn veiligheidstroepen de opdracht protesten tegen de uitslag hard neer te slaan. Vanuit het buitenland, waar Tichanovskaja in ballingschap leeft, zet ze haar strijd voor democratie in haar land voort.

Simon Kofe

Ook Simon Kofe (38) wordt vaak getipt als winnaar van de prijs die bestaat uit een gouden medaille, een diploma en een bedrag van bijna 1 miljoen euro. Kofe is de minister van Buitenlandse Zaken van Tuvalu. Een eilandstaatje in Oceanië, niet meer dan een stipje in de Stille Oceaan. Twee van de negen eilanden van Tuvalu staan op het punt te verdwijnen door stijging van de zeespiegel. Kofe pleit wereldwijd voor meer actie tegen klimaatverandering.

David Attenborough

Sir David Attenborough (96) is een Britse bioloog en televisiemaker. Hij is vooral bekend door zijn vele bekroonde natuurdocumentaires. Attenborough is net als Kofe fervent pleitbezorger van het klimaat en roept op verschillende internationale podia op tot drastische maatregelen om de klimaatcrisis aan te pakken.

UNHCR en WHO

Het zijn niet alleen individuen die kans maken op de vredesprijs, ook organisaties worden genomineerd. Zowel de vluchtelingenorganisatie (UNHCR) als de gezondheidsorganisatie (WHO) van de Verenigde Naties wordt door de wedkantoren tot de kanshebbers gerekend; de UNCHR vanwege de opvang van miljoenen vluchtelingen (vooral uit Afghanistan en Oekraïne), de WHO vanwege het bestrijden van de coronapandemie.

Andere namen, op enige afstand van de voorgaande: de Russische oppositieleider Aleksej Navalny (46), ‘klimaatmeisje’ Greta Thunberg (19) en paus Franciscus (85). Vorig jaar ging de prijs naar Maria Ressa (59) uit de Filipijnen en Dmitri Moeratov (60) uit Rusland, twee journalisten die opkomen voor persvrijheid in hun land.

Zes Nobelprijzen op een rij

Deze week staat in het teken van de Nobelprijzen. De wetenschappelijk prijzen beten maandag het spits af met fysiologie of Geneeskunde. De Zweedse bioloog en arts Svante Pääbo kreeg de prijs voor zijn onderzoek naar menselijke evolutie. De Zweed bracht als eerste dna van uitgestorven mensachtigen, zoals neanderthalers, in kaart. Nobelprijswinnaars voor Natuurkunde zijn dit jaar de Fransman Alain Aspect, de Amerikaan John F. Clauser en de Oostenrijker Anton Zeilinger voor onderzoek op het gebied van de kwantumfysica. Twee Amerikanen en een Deen kregen woensdag samen de Nobelprijs voor Scheikunde. Carolyn Bertozzi, Barry Sharpless en Morten Meldal hebben ontdekt hoe moleculen aan elkaar kunnen worden gekoppeld, ook wel klikchemie genoemd. Donderdag werd de Nobelprijs voor Literatuur toegekend aan de Franse schrijfster Annie Ernaux. En vandaag is dus de winnaar van de Nobelprijs voor Vrede aan de beurt en maandag volgt de laatste uit de rij: Economie.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden