Wikileaks-oprichter Assange (nog) niet uitgewezen naar VS

WikiLeaks-oprichter Julian Assange (49) mag niet worden uitgeleverd aan de Verenigde Staten. Dat heeft een Britse rechter besloten. In de VS wacht de omstreden journalist mogelijk 175 jaar celstraf wegens de publicatie van geheime militaire documenten in 2010. De Amerikanen gaan tegen de uitspraak in beroep.

Julian Assange. Beeld EPA
Julian Assange.Beeld EPA

Districtsrechter Vanessa Baraitser deed uitspraak in het Central Criminal Court in Londen. Er liggen zeventien Amerikaanse aanklachten tegen Assange wegens spionage en één aanklacht wegens computermisbruik. Volgens rechter Baraitser is het aannemelijk dat Assange zelfmoord pleegt als hij word uitgeleverd.

De wereld reageerde in 2010 geschokt op de Wikileaks-publicatie van een geheime video van het Amerikaanse leger uit 2007 waarop te zien is hoe twee Amerikaanse helikopters in een wijk in Bagdad een groep mannen onder vuur nemen. Onder hen bevonden zich een journalist en een fotograaf van persbureau Reuters die beiden omkwamen, evenals vijf anderen.

Het Amerikaanse leger verklaarde dat er sprake was van een vuurgevecht en dat een Amerikaanse patrouille in de buurt gevaar liep. Uit de videomateriaal komt echter het beeld van een slachtpartij naar voren. Alleen vanuit de helikopters werd schoten. Behalve de spraakmakende video, zette Assange vele duizenden geheime documenten online van Amerikaanse operaties in Irak en Afghanistan.

Spionage

Assange probeert al jaren uit handen te blijven van de Amerikanen, die hem willen vervolgen voor spionage. De problemen van de Australiër begonnen in 2010, toen hij in Londen werd gearresteerd op verzoek van Zweden, naar aanleiding van beschuldigingen van verkrachting en aanranding door twee vrouwen. Om uitlevering aan Zweden te voorkomen, zocht Assange zijn toevlucht in de Ecuadoraanse ambassade. Zo bleef hij buiten het bereik van de Britse en Zweedse autoriteiten, maar was hij in feite ook een gevangene in een kamer in de Londense wijk Knightsbridge.

De relatie tussen Assange en de Ecuadoranen verslechterde en in april 2019 werd hij uit de ambassade gezet. De Britse politie arresteerde hem onmiddellijk wegens het ontduiken van zijn borgtocht in 2012. Zweden liet het onderzoek naar seksuele misdrijven in november 2019 vallen, maar hij bleef vastzitten vanwege het Amerikaanse uitleveringsverzoek.

Vrijheid van meningsuiting

In die zaak voert zijn verdediging aan dat Assange slechts zijn werk deed als journalist en daarom recht heeft op bescherming van de vrijheid van meningsuiting dat middels het First Amendment verankerd is in de Amerikaanse grondwet. Hij onthulde militair wangedrag in Irak en Afghanistan en moet daarvoor worden geprezen, zo menen zijn advocaten. Volgens het juridische team van Assange willen de Verenigde Staten vooral een voorbeeld stellen en zo voorkomen dat dergelijke informatie nog eens naar buiten komt.

De verdediging voerde ook al aan dat uitlevering een bedreiging vormt voor Assange omdat hij risico’s loopt op een ‘onevenredige straf ’die zijn gezondheid kan schaden. Hij zou lijden aan een ernstige depressie en andere geestelijke gezondheidsproblemen. Advocaten van de Amerikaanse regering ontkennen dat Assange alleen wordt vervolgd voor het publiceren van de gelekte documenten. Zij zeggen dat de zaak ‘grotendeels gebaseerd is op zijn onwettige betrokkenheid’ bij de diefstal van de diplomatieke mails en militaire dossiers door de veroordeelde inlichtingenanalist Chelsea Manning.

Julian Assange is omstreden en staat voor velen al lang niet meer te boek als een onomstreden waarheidsvinder. Tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016 publiceerde zijn Wikileaks door Rusland gehackte emails van presidentskandidaat Hillary Clinton. De verdachtmakingen – er werden geen strafbare feiten gevonden – zouden Donald Trump in de kaart hebben gespeeld. Vanuit de entourage van de president is meerder keren aangedrongen op gratie en volgens Assange zou hij daarover ook contact met medewerkers van Trump hebben gehad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden