PlusAchtergrond

Wie zijn de Rothschilds, die hun peperdure Rembrandt nu verkopen aan Nederland?

De Vaandeldrager, het schilderij van Rembrandt dat voor 175 miljoen euro naar het Rijksmuseum gaat, is (nog) in het bezit van de wereldberoemde familie De Rothschild. Wie zijn die mensen?

Frank Renout
Eric de Rothschild en Beatrice de Rothschild bij de modeweek van Parijs, februari 2020. Beeld Getty Images
Eric de Rothschild en Beatrice de Rothschild bij de modeweek van Parijs, februari 2020.Beeld Getty Images

In het Franse gehucht Favières-en-Brie, ten oosten van Parijs, staat tussen de bossen een immense tent. Felgeel en -oranje. Onder het zeil is misschien wel één van de meest exclusieve verzamelingen bijzondere en peperdure auto’s en andere voertuigen geparkeerd, waaronder – volgens de overlevering – een Formule 1-Ferrari en een legertank.

Rothschildkaasje

Welkom op het immense landgoed dat al sinds de 18de eeuw in handen is van de bankiersfamilie De Rothschild. En er staan niet alleen auto’s. Er lopen ook zo’n 250 koeien. Van de melk wordt ter plekke de beroemde Franse brie de Meaux AOP gemaakt. De meeste kaasjes gaan naar restaurants en de groothandel, maar ook het publiek mag soms langskomen en op de boerderij een echt ‘Rothschildkaasje’ kopen.

De auto’s, de koeien en de brie werden lang bestierd door bankier en miljardair Benjamin de Rothschild, die begin dit jaar overleed. Hij bezat ook nog een huis in Parijs, een kasteel in Zwitserland, een wijnkasteel bij Bordeaux, een trimaran-zeilschip van 12 miljoen euro en een bedrijf dat safaritochten en jachten organiseerde in Kameroen.

Familiebank

Zijn vermogen werd geschat op 4 miljard euro. Dat geld vergaarde hij door hard te werken, maar vooral ook door zijn familie. Benjamin was de zoon van de wereldberoemde Edmond de Rothschild. Toen die overleed, nam Benjamin de leiding van hun familiebank over, de Compagnie Financière Edmond de Rothschild.

En zo gaat het al eeuwen in de hele familie, die bedrijven en banken bezit. De verscheidene takken van de Rothschildfamilie zijn verspreid over de wereld maar ook nauw verweven. Trouwen doen Rothschilds vaak met familieleden van andere takken. Filialen en banken worden aan elkaar over gegeven – al dan niet na overlijden.

De familiegeschiedenis begon in de 16de eeuw in het Duitse Frankfurt. Isaac Elchanan woonde daar in een Joods ghetto en nam destijds de naam aan die zijn huis had: ‘Rot Schild’, het rode schild.

Vanaf de 18de eeuw kreeg de familie naamsbekendheid. Mayer Amschel Rothschild richtte de eerste bank op in de familie. Zijn kinderen zette hij, zodra ze volwassen waren, allemaal aan het hoofd van een filiaal van de bank in diverse Europese steden. Zo breidde de Rothschilddynastie zich langzaam uit over de wereld. De relaties bleven nauw.

‘Alleen al tussen 1824 en 1877 werden er vijftien huwelijken gesloten tussen Rothschildafstammelingen,’ schrijft historicus Tristan Gasten-Breton in zijn boek over de familiegeschiedenis. ‘Binnen de familie kan je dus tegelijkertijd de schoonzoon van je oom zijn, oom van je vrouw, schoonvader van je nichtjes of neef van iedereen.’

Zakelijk imperium

Mayers Amschel de Rothschilds zoon, Nathan, was degene met opmerkelijk financieel-zakelijk instinct: hij speculeerde met staatsobligaties begin 19de eeuw op de uitkomst van de Slag bij Waterloo en won daarbij – omgerekend naar de huidige waarde – honderden miljoenen euro’s.

Het zakelijk imperium groeide. De familie stortte zich ook op industriële en andere activiteiten. Voor het ene familielid zijn dat sportauto’s en brie, voor het andere is het kunst. Veel Rothschilds zijn kunstliefhebber en -verzamelaar. Op een eigen website wordt in kaart gebracht wat de bezittingen zijn of waren.

De Vaandeldrager van Rembrandt. Beeld
De Vaandeldrager van Rembrandt.

‘In de 19de en 20ste eeuw hebben de Rothschilds een vooraanstaande rol gespeeld in de kunstwereld,’ staat op de site. ‘Van 1873 tot op heden zijn meer dan 130.000 kunstwerken geschonken aan meer dan 200 Franse instellingen door vier generaties van onze familie in Frankrijk, Engeland, Duitsland en Italië.’

Baron Élie de Rothschild (1917-2007) was zo’n kunstverzamelaar, náást zijn werk als bankier en ondernemer en wijnboer/eigenaar van het beroemde Franse wijnkasteel Château Lafite Rothschild. Hij was een groot liefhebber van Rembrandt en had naar verluidt ook De Vaandeldrager in bezit. Na zijn dood verhuisde het doek naar één van zijn kinderen. Waar het doek kwam te hangen en bij welk kind is tot op heden onbekend.

Erfgoed

De eigenaren besloten De Vaandeldrager enkele jaren geleden te verkopen. Daarop verklaarden de Franse autoriteiten het doek tot nationaal erfgoed. Daarmee werd de verkoop 30 maanden geblokkeerd. In die tijd wilde Parijs onderzoeken of het doek behouden kon worden voor Frankrijk.

Dat lukte niet. Dus werd het schilderij vrijgegeven voor de markt. ‘Dat was een bewuste keuze met name gezien de enorme hoge prijs van het doek,’ liet het Franse ministerie van Cultuur weten. ‘De Vaandeldrager is klaar voor een terugkeer naar Nederland’, kopte Le Monde.

De kinderen van Élie de Rothschild hebben geen mededelingen gedaan over de verkoop. Het is onbekend waarom ze het schilderij niet wilden houden en ook niet, volgens de familietraditie, wilden schenken aan bijvoorbeeld museum het Louvre.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden