Plus

Wie zat achter aanval op olie-installatie, de Houthi’s of toch Iran?

De Amerikanen beschuldigen Iran van de vernieling van een oliecomplex in Saoedi-Arabië afgelopen weekend. Maar bewijzen ontbreken.

Een foto die door de VS is verspreid laat de schade aan de olie-installatie zien. Beeld EPA

Er is nog veel onduidelijk over de aanval van zaterdag op een olie-installatie in Saoedi-Arabië. Volgens Washington zou het gaan om een gecombineerde aanval van kruisraketten en drones. Het traject van de raketten en drones begon ten noorden van de olie-installaties. Dat wijst er volgens de VS op dat de aanval niet vanuit het zuidelijke buurland Jemen kan zijn uitgevoerd. Bovendien zouden de negentien raketten zijn ingeslagen op de westelijke delen van de installaties, wat ook duidt op een aanval uit westelijke richting. Dus zijn de Jemenitische Houthi-­rebellen, hoewel zij zelf zeggen achter de aanval te zitten, door Amerika onschuldig verklaard.

Belangen

Voor de Amerikanen waren er twee verdachten: Iran en de sjiitische milities in Irak. Volgens nieuwssite Middle East Eye zouden Iraakse ‘inlichtingenbronnen’ hebben gezegd dat Iraaks-sjiitische milities de raketten hadden afgevuurd. Maar de Iraakse regering ontkende die berichten en liet weten dat ook de Amerikaanse regering deze theorie uitsluit. Blijft over: Iran. Maar ook dat land ontkent iets met de aanval te maken te hebben. Teheran noemt de Amerikaanse bewijsvoering zinloos.

De vraag is vooral welk belang Iran heeft bij een directe aanval op Saoedi-Arabië, en het vervolgens ontkennen ervan. Het is vrijwel onmogelijk voor Iran om kruisraketten en drones af te sturen op Saoedi-Arabië zonder dat de afzender bekend wordt, en al helemaal als het lanceerplatform zich in Iran bevindt.

Opmerkelijk is dat het slachtoffer, Saoedi-­Arabië, minder stellig is. Riyad heeft Iran nog niet officieel beschuldigd. Wel zegt het land dat de gebruikte wapens afkomstig waren uit Iran.

Duidelijk motief

De Houthirebellen blijven erbij dat zij achter de aanval zitten, en dat kan zomaar waar zijn. Ze zijn bijzonder inventief en hebben tijdens de oorlog met Saoedi-Arabië veel wapens ontwikkeld, zij het met hulp van Iraanse technologie. Ze voeren regelmatig drone-aanvallen uit op ­Saoedi-Arabië. In juli 2018 bereikten ze zelfs het vliegveld van Abu Dhabi (1400 kilometer verderop). Veel analisten dachten dat de groepering daartoe niet in staat was, en Abu Dhabi ontkende zelfs dat er een aanval was geweest, maar in mei toonden de Houthi’s bewijs dat de aanval had plaatsgevonden. Als zij achter de beschieting van het oliecomplex zitten, zullen zij waarschijnlijk ook deze keer bewijzen leveren.

De Houthirebellen hebben ook een duidelijk motief. Ze willen de Saoediërs en hun bondgenoten een fikse prijs laten betalen voor de oorlog in Jemen door Saoedi-Arabië te treffen op zijn kwetsbaarste plek: de olie-industrie. Internationale diplomatieke druk op Saoedi-Arabië om de oorlog te stoppen haalt weinig uit, want het belangrijkste westerse land, de VS, steunt Saoedi-Arabië door dik en dun. De VS blijft ondanks alle kritiek wapentuig leveren en militaire adviseurs sturen.

Voor Saoedi-Arabië is het staken van de oorlog niet aan de orde. Dat zou gezichtsverlies betekenen voor de architect van de interventie in Jemen: kroonprins Mohamed bin Salman. In juni 2017 zei hij in een interview dat Saoedi-Arabië in staat was de Houthi’s ‘binnen enkele dagen omver te werpen’ en haalde hij fel uit naar Iran. Hij zei toen dat hij ervoor zou zorgen dat een toekomstige oorlog met Iran niet uitgevochten zou worden op Saoedische, maar op Iraanse bodem.

VN wees al op drones uit Jemen

De aanval met drones kan volgens de Amerikanen niet zijn uitgevoerd door de Houthi’s omdat geavanceerde dronetechnieken zijn gebruikt.

In een rapport aan de ­Veiligheidsraad van de Verenigde Naties van begin dit jaar wordt juist gewaarschuwd voor een langeafstandsdrone die door de Houthi’s wordt ontwikkeld. De Samad-2/3 zou met een top­snelheid van ruim 200 ­kilometer per uur een afstand afleggen van 1200 tot 1500 kilometer. Dat betekent dat vrijwel het gehele Saoedische grondgebied binnen ­bereik is en zelfs Dubai en Abu Dhabi. Sinds 2015 gebruikten de Houthi’s de Qasef-1-drone, met een bereik van 150 kilometer. Die is gebaseerd op de Iraanse Ababil-drone en kan slechts de grens van Saoedi-Arabië bereiken. Die drone werd vooral tegen de regeringstroepen in Jemen ­ingezet.

Door: Erik van Zwam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden