PlusProfiel

Wie is Joe Manchin, de Democratische pain in the ass van Joe Biden?

Joe Manchin, de senator van West Virginia, liet zondag weten niet akkoord te gaan met een groot pakket aan sociale maatregelen van president Biden. Beeld Getty Images
Joe Manchin, de senator van West Virginia, liet zondag weten niet akkoord te gaan met een groot pakket aan sociale maatregelen van president Biden.Beeld Getty Images

Senator Joe Manchin torpedeerde zondag het Build Back Better-plan van president Joe Biden. Zijn plannen, ter waarde van 2 biljoen dollar, kunnen voorlopig de ijskast in. Wie is de senator uit het kleine West Virginia?

Sam de Graaff

Met clichés kan je drie dingen doen: ze negeren, bevechten of omarmen. Joe Manchin, de senator van West Virginia, kiest voor het laatste. De boot waarop de 74-jarige Democraat verblijft als hij in Washington D.C. moet zijn, heet Almost Heaven, naar de eerste woorden uit Take Me Home, Country Roads van John Denver. ‘Almost Heaven, West Virginia.’ De tekst die zijn staat wereldwijd bekendheid verschafte.

Hoe vaker Joe Manchin in het nieuws komt, hoe vaker ook de Almost Heaven opduikt. Ten eerste omdat het opmerkelijk is, nog los van de naam: een senator die zijn tijd in het centrum van de Amerikaanse macht doorbrengt op iets wat het midden houdt tussen een woonboot en een jacht. Tegen Time zei hij in 2014 dat hij ‘niet zo gek was’ om te investeren in de oververhitte huizenmarkt van Washington.

Tekst loopt verder onder de video

Maar ook omdat Manchin er regelmatig politici ontvangt. Democraten én Republikeinen komen langs voor bier en pizza. Het typeert Manchin, die zich profileert zich als onpartijdig politicus. Iemand die bereid is compromissen te sluiten.

In de huidige, verdeelde Amerikaanse politiek is dat een bijzonderheid. President Joe Biden had eenzelfde reputatie. De twee Joe’s lagen elkaar goed. Waar de belletjes van Barack Obama volgens Manchin meer weg hadden van ‘een preek’, voerde hij met Biden goede gesprekken. “We zijn al lange tijd goed bevriend,” zei hij tegen CNN.

Dwarsligger

Of Biden ook blij is met Manchin, valt te betwijfelen. Sinds hij werd geïnstalleerd als president, is de situatie helder: zijn partij heeft de kleinst mogelijke meerderheid in de Senaat. Eén dwarsligger is voor de Democraten een potentiële ramp.

In potentie zou het iedere senator kunnen zijn, maar die dwarsligger heet opvallend vaak Joe Manchin.

Joe Manchin III werd in 1947 geboren in Farmington, een mijnwerkersstadje in West Virginia. Zijn grootvader – van Italiaanse komaf, née Mancini – en vader waren er burgemeester. Manchin probeerde het een stapje hogerop. Eerst in zijn thuisstaat, later als gouverneur en sinds 2010 als senator.

De staat, een van de armste van de VS en met van oudsher veel mijnbouw, kleurde de afgelopen decennia Republikeins rood. De politieke afvaardiging van West Virginia, de senatoren en afgevaardigden, bestond in 2000 nog volledig uit Democraten. Inmiddels is Manchin als enige overgebleven. Bij de laatste verkiezingen stemde ruim 68 procent van de kiezers op Trump.

Manchin omarmt ‘Republikeinse’ thema’s: hij spreekt zich uit voor wapenbezit en is een van de laatste Democratische tegenstanders van het homohuwelijk Beeld Getty Images
Manchin omarmt ‘Republikeinse’ thema’s: hij spreekt zich uit voor wapenbezit en is een van de laatste Democratische tegenstanders van het homohuwelijkBeeld Getty Images


Hoe de Democraat Manchin het volhoudt? Hij omarmt ‘Republikeinse’ thema’s: Manchin spreekt zich uit voor wapenbezit en is een van de laatste Democratische tegenstanders van het homohuwelijk. Tegelijkertijd stemde Manchin wél voor de veroordeling van Trump in de laatste impeachmentprocedure.

Persoonlijke belangen

Maakt het Manchin daadwerkelijk de onpartijdige politicus die hij zegt te zijn? Zo simpel ligt het niet. Eerder dit jaar keerde hij zich tegen de zogeheten For the People Act, waarmee de regering-Biden het Amerikaanse kiesstelsel transparanter en toegankelijker wil maken. Zijn reden? Alleen de Democraten zijn voor, Manchin wil ook Republikeinse steun. Die onderbouwing was opmerkelijk: in 2019 was hij nog voorstander. Bovendien is de meerderheid van zijn kiezers voor.

Critici menen dat Manchin in de zak zit bij rijke conservatieve geldschieters, onder wie de miljardair Charles Koch. Dat vermoeden bestaat ook over zijn houding tegenover Bidens groene agenda: geen senator ontvangt zoveel van de fossiele brandstoflobby als hij. Ook heeft Manchin persoonlijke belangen. In 1988 richtte hij Enersystem op, een bedrijf in de kolenindustrie dat inmiddels wordt geleid door zijn zoon. Manchin bezit nog altijd aandelen.

Manchin zelf zegt banen in de kolenindustrie te beschermen, maar progressieve Democraten weten het zeker: de senator denkt vooral aan zichzelf. Hoe het ook zij, in het versplinterde politieke landschap heeft juist de ‘onpartijdige’ Manchin veel macht. De tweede Joe in Washington maakt het die andere Joe knap lastig.

Klap voor ‘Build-Back-Better’-plan

Welke Joe heeft de macht in de VS? Na maanden van politiek vleien door Biden en zijn bondgenoten, liet Joe Manchin weten toch niet akkoord te gaan met een groot pakket aan sociale maatregelen van Joe Biden. Dat betekent dat Biden in de Senaat geen meerderheid heeft voor bijna 2000 miljard aan investeringen die onder meer zorg en onderwijs toegankelijker moeten maken.

Het pakket maakt kinderopvang en medicijnen betaalbaarder, trekt meer geld uit voor sociale woningen, voert voor het eerst betaald verlof voor alle nieuwe ouders in en maakt de productie van schone energie aantrekkelijker. Daartegenover staan hogere belastingen voor grote bedrijven en rijke burgers. “Ik kan niet instemmen met dit stuk wetgeving,” zei Manchin op Fox News. Hij maakt zich zorgen over de staatsschuld, stijgende inflatie en de energievoorraad.

Dat voelen 36 miljoen Amerikaanse gezinnen direct in hun portemonnee. De nieuwe kinderbijslag bijvoorbeeld, afgelopen zomer ingevoerd, komt in januari niet meer.

Het ‘nee’ van Manchin tegen Bidens ‘Build Back Better’-plan leidt tot grote woede in zijn partij. Biden schrapte al plannen voor flink uitgebreid zwangerschapsverlof en vergaande klimaatactie om Manchin aan boord te houden. Over investeringen in infrastructuur werd apart gestemd, om Manchin en andere gematigde senatoren mee te krijgen. Het Witte Huis verzekerde linkse Congresleden die de sociale plannen belangrijker vonden dat ze zouden volgen in een tweede pakket.

Die linkervleugel van de partij voelt zich verraden. “Ik denk dat Manchin de inwoners van West Virginia heel wat uit te leggen heeft,” zei collega-senator Bernie Sanders tegen CNN.

President Biden had eerder optimistisch aangekondigd dat er een akkoord over een ‘raamwerk’ zou zijn. Dat blijkt allemaal weinig waard. Biden is woest en liet dat weten in een nijdig persbericht. Manchin heeft zijn beloftes aan de president gebroken, schreef diens woordvoerder.

Sommige partijgenoten hopen onderdelen van het pakket los door het Congres te krijgen, of toch door te onderhandelen met Manchin over een kleiner pakket waar hij wel akkoord mee wil gaan.

De mislukking komt voor Biden op een slecht moment: aan de vooravond van een belangrijk verkiezingsjaar. In 2022 stemmen Amerikanen over zetels in het Congres. Democraten staan er al beroerd voor en dreigen hun meerderheid te verliezen. En zonder meerderheid zal president Joe Biden nog minder wensen kunnen waarmaken.
Karlijn van Houwelingen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden