PlusAchtergrond

Wie Ginsburg op moet volgen? Trump heeft wel een idee

De dood van opperrechter Ruth Bader Ginsburg zal een grote rol krijgen in de toch al bittere Amerikaanse verkiezingsstrijd. President Trump ruikt een kans het Hooggerechtshof nog conservatiever te maken en kiezers te paaien.

Amy Coney BarrettBeeld via REUTERS

Op haar sterfbed uitte de vrijdag overleden ­liberale opperrechter Ruth Bader Ginsburg de wens dat haar vervanger in het Amerikaanse Hooggerechtshof niet wordt benoemd vóór de presidentsverkiezingen op 3 november. Het 87-jarige feministische icoon zag de bui natuurlijk al hangen.

Krap een dag na haar overlijden aan alvleesklier­kanker maakte president Donald Trump duidelijk dat die wens niet uitkomt als het aan hem ligt. Aangemoedigd door een menigte die ‘vul die zetel’ scandeerde, zei Trump op een rally in North Carolina dat zijn partij ‘zonder vertraging’ een vervanger moet regelen. “Ik denk dat het een vrouw moet worden, want eigenlijk vind ik vrouwen leuker dan mannen.”

Mitch McConnell, leider van de Republikeinen in de Senaat , zegt Trumps voordracht in behandeling te zullen nemen. De Senaat stemt over de voordracht van opperrechters. Voor de functie lijkt Amy Coney Barrett (48) de grootste kanshebber te zijn, een conservatieve katholiek die Trump drie jaar geleden aanstelde als rechter bij het hof in de staat Indiana.

In principe overtreden Trump en McConnell geen regels met de spoedige inwerkingstelling van de vervangingsprodecure. Toch schreeuwen de Democraten moord en brand. Ze verwijten McConnell hypocrisie: hijzelf blokkeerde nota bene in 2016 een kandidaat-rechter van ­toenmalig president Barack Obama, met als argument dat zo’n gewichtige beslissing niet genomen moet worden in een verkiezingsjaar.

Benoeming voor het leven

Die woorden zullen McConnell niet veel deren: met een meerderheid in de Senaat hebben Trump en zijn partij een buitenkans. De benoeming van rechters in het Hooggerechtshof geldt voor het leven, tenzij ze zelf opstappen. Zo kan een nieuwe rechter decennia meebeslissen over kwesties die het land ver­delen, zoals abortus en lhbtq-rechten. Momenteel worden vijf van de negen zetels bezet door conservatieve rechters, een zesde zal het evenwicht nog verder naar rechts doen doorslaan.

De dood van Ruth Bader Ginsburg kan daarmee ook een reddingsboei blijken te zijn voor Trumps presidentschap. Veel conservatieve christenen die met enige tegenzin in 2016 op de driemaal getrouwde Trump stemden, waren over de streep getrokken met de belofte dat er een conservatief hooggerechtshof zou komen.

Als het Trump op de valreep lukt er nóg een opperrechter doorheen te loodsen – hij benoemde er al twee – kan dat twijfelende kiezers over­halen hun bezwaren tegen de president weer in te slikken.

Niet alleen Trump, die in peilingen achterstaat, grijpt de opvolging van Ginsburg aan als verkiezingsthema. De Democratische presidentskandidaat Joe Biden belooft op zijn beurt een rechter te benoemen die strijdt voor thema’s die de meer progressieve kiezer na aan het hart liggen, zoals gezondheidszorg en vrouwen- en lhbtq-rechten.

Krappe meerderheid

Dan moet hij wel de benoeming van Trumps kandidaat voorkomen en dat zal niet gemakkelijk zijn. Biden riep Republikeinse Senatoren gisteren op niet te stemmen voor de nieuwe rechter tot na de verkiezingen. Twee Republikeinse Senatoren zegden al toe dat te doen, en met de krappe meerderheid van drie zetels die de Republikeinen hebben, is een handvol dissidenten genoeg om de stemming te blokkeren.

Ook als pas na de verkiezingen wordt gestemd over de vervanger én Biden president wordt, hoeft dat voor Trumps kandidaat geen afstel te betekenen: de Senaat houdt zijn huidige samenstelling in elk geval tot 3 januari. Voor die tijd kan de nieuwe opperrechter zijn beëdigd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden