PlusAchtergrond

Wie er ook wint, regeren wordt lastig met een verdeeld Congres

De meerderheid van de Amerikaanse Senaat lijkt Republikeins te blijven en die van het Huis van Afgevaardigden Democratisch. Een verdeeld Congres is lastig voor de nieuwe president.

Beeld AFP

Zonder beide kamers van het Congres aan zijn zijde te hebben kan de president van de Verenigde Staten maar weinig voor elkaar krijgen. Wat dat betreft ziet het er niet gunstig uit voor het nieuwe Amerikaanse staatshoofd. Want waar het Huis van Afgevaardigden na de verkiezingen van dinsdag in handen bleef van de Democraten (ondanks een paar zetels verlies), lijkt het erop dat de Senaat Republikeins blijft.

Dat laatste zou een probleem vormen voor Biden, als de Democraat in januari beëdigd zou worden als president. Het beperkt zijn slagkracht en de mogelijkheid om echte hervormingen door te voeren – bijvoorbeeld van het Hooggerechtshof.

Bovendien stemmen enkele conservatieve Democratische senatoren, zoals Joe Manchin uit West-Virginia, op sommige punten meestal met de Republikeinen mee. Biden heeft daardoor ook niet genoeg aan een kleine meerderheid.

Hoewel nog niet alle stemmen zijn geteld, ziet het er naar uit dat de Republikeinen op 52 van de 100 Senaatszetels uitkomen, één minder dan in de huidige Senaat. En dat terwijl het er vooraf naar uitzag dat de Democraten goede kans maakten de meerderheid in de Senaat te behalen.

Elke twee jaar wordt er voor ongeveer een derde van de zetels gestemd, deze keer ging het om 35 plaatsen. Daarvan was het grootste deel in Republikeinse handen. Bij een stuk of negen zetels leken de Democraten een goede positie te hebben om die te veroveren. De Republikeinen hadden die kans maar in één staat, Alabama, en die wisten zij ook te benutten. De zetel ging naar Tommy Tuberville, een populaire footballcoach, die de Democraat Doug Jones versloeg. 

Astronaut wint

Succes voor de Democraten was er in Arizona, waar de voormalige astronaut Mark Kelly meer stemmen behaalde dan de voormalige luchtmachtpiloot Martha McSally. Zij had de zetel overgenomen van John McCain, een zeer populaire Republikein die zich tot zijn overlijden twee jaar geleden fel verzette tegen Donald Trump.

Ook in Colorado wisten de Democraten een zetel te winnen. Daar versloeg de voormalige gouverneur John Hickenlooper de Republikein Cory Gardner. Die stond er bij voorbaat slecht voor in een staat die bij de laatste verkiezingen in meerderheid Democratisch stemde.

Maar in andere staten waar de partijgenoten van Joe Biden vooraf kans maakten, lijken zij die toch niet te verzilveren. In Iowa, waar de Democraten fel campagne voerden voor Theresa Greenfield, stevent de Republikein Joni Ernst af op een nieuwe termijn. Ernst profileerde zich als een van de Senatoren die snel steun uitspraken voor Amy Coney Barrett, het conservatieve nieuwe lid van het Hooggerechtshof.

In South Carolina wist Lindsey Graham, een van Trumps trouwste supporters in Washington, zijn zetel te behouden, ook al had zijn Democratische uitdager Jaime Harrison enorm veel campagnegeld ingezameld.

Spannend is de strijd nog in Georgia, waar meerdere kandidaten om een zetel strijden. Wellicht moet een in de VS ongebruikelijke tweede ronde in januari de doorslag geven. Als de Democraten die zetel in de wacht slepen, hebben ze er nog maar één nodig om op gelijke hoogte te komen met de Republikeinen. Als dat gebeurt, krijgt de vicepresiden een sterke positie, want die geeft bij een staking van stemmen in de Senaat de doorslag.

Eén zwarte Republikein in het Huis

Met Byron Donalds (42) hebben de Republikeinen in ieder geval één zwarte afgevaardigde gekozen. Het ziet ernaar uit dat de zakenman uit het zuiden van Florida daarmee de enige zwarte is onder de bijna tweehonderd partijgenoten van Donald Trump. Donalds, die geboren is in de New Yorkse wijk Brooklyn, maakte vorige maand bekend dat hij positief was getest op het coronavirus. Daarvan is hij inmiddels hersteld.

Madison Cawthorn, net 25 jaar oud, is de jongste volksvertegenwoordiger die in deze ronde is gekozen. De Republikein vertegenwoordigt North Carolina in het Huis van Afgevaardigden, hij versloeg de Democratische kolonel b.d. Moe Davis. Cawthorn, die door een auto-ongeluk op zijn achttiende gedeeltelijk is verlamd, hield een toespraak tijdens de Republikeinse conventie in augustus, waarbij hij met behulp van een rollator opstond uit zijn rolstoel.

Democraat Mondaire Jones is de eerste openlijk homoseksuele zwarte man in het Huis van Afgevaardigden. De 33-jarige jurist Jones, verkozen namens een district in New York, voerde campagne voor progressieve kwesties als hervorming van de politie en een zorgverzekering voor iedereen. Voormalig presidentskandidaat Hillary Clinton liet via Twitter weten dat ze op Jones heeft gestemd.

Marjorie Taylor Greene is een nieuwkomer in de politiek. De 46-jarige Republikeinse bouwondernemer is gekozen voor het Huis; ze kreeg veel meer stemmen dan haar Democratische rivaal in het noordwesten van de staat Georgia. Ze baarde opzien met een campagnefilmpje waarin ze poseerde met een AK47-machinegeweer en met haar steun aan de samenzweringsbeweging QAnon. Facebook verwijderde het filmpje en Greene nam later alsnog afstand van QAnon. President Donald Trump noemde haar een ‘winnaar’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden