PlusNieuws

Wetenschapper over ‘die bakken regen’ van de afgelopen tijd: ‘Geen probleem van de toekomst’

Overstroming in het Chinese Weihui, maandag 26 juli 2021. Beeld AP
Overstroming in het Chinese Weihui, maandag 26 juli 2021.Beeld AP

Twee jaar geleden riep een internationale groep van 11.000 wetenschappers de noodtoestand voor het klimaat uit. Deze week publiceerde de (gegroeide) groep een update: het staat er niet goed voor.

Maar liefst 14.000 wetenschappers uit 150 landen zijn betrokken bij de nieuwe studie naar het klimaat. Ecoloog Jasper Eikelboom van Wageningen University & Research is er een van. Hij en zijn 13.999 collega’s roepen op tot sneller handelen in het wetenschappelijke tijdschrift Bio­Science. Eikelboom is ook een van de auteurs van het spraakmakende stuk waarin politici en overheden wordt verweten te weinig te doen om ‘overexploitatie van de aarde’ tegen te gaan en blind te varen op ‘symptoombestrijding’.

De wetenschappers registreren in hun update een niet eerder vertoonde opeenstapeling van klimaatgerelateerde rampen. Denk aan de overstromingen in Zuid-Oost Azië, bosbranden in Noord- en Zuid-Amerika, de opeenvolging van orkanen en cyclonen. Deze zomer is het weer prijs: van wateroverlast in Europa tot brandende bossen in Siberië tot modderstromen in Centraal-Azië tot hitterecords in Canada. Los van al het menselijk leed becijferde verzekeraar AON dat alleen al in de eerste helft van dit jaar voor 35 miljard euro schade is geleden aan bezittingen. Dat is veertig procent hoger dan het jaargemiddelde sinds het begin van deze eeuw.

Voor hun stuk in BioScience hebben de wetenschappers 31 ‘vitale indicatoren’ bekeken die bij wijze van spreken de temperatuur van de planeet bepalen. Dat ging dan over broeikasgassen, de dikte van het ijs op de polen, het smelten van gletsjers, ontbossing in het Amazonegebied, opwarming van de oceanen en zo meer. Achttien van de 31 indicatoren zijn momenteel niet goed of breken negatieve records. Heel zorgwekkend: delen van het Amazonewoud stoten nu CO2 uit in plaats van het te absorberen.

Strenge criteria

“Het is altijd lastig om bij rampen meteen te wijzen naar klimaatverandering,” zegt Eikelboom. “Vaak zijn rampen een samenloop van verschillende oorzaken. In het artikel dragen we een hoop dingen aan waar, dit jaar alleen al, klimaatverandering toch een hele grote invloed was. Die branden in Australië, de stormen in Azië, de branden in Canada. Je kunt de kansen dat een ramp plaatsvindt berekenen en ook de kansen dat de intensiteit ervan is toegenomen. Dan kijk je of dat samenloopt met klimaatmodellen. Zo heb je echt wel sterke en strenge criteria voordat we zeggen dat klimaatverandering van invloed is.”

Marjan Minnesma, directeur van klimaatorganisatie Urgenda, vindt het veelzeggend dat weer meer wetenschappers de noodklok luiden. “Ik merk het ook, wetenschappers worden met het jaar ongeruster. Het gaat elke keer sneller dan ze dachten. De meeste voorspellingen worden gebaseerd op modellen en dat is toch maar een deel van de werkelijkheid. Elke keer blijkt de werkelijkheid complexer. Maar het valt nooit mee. Het valt de laatste tijd vooral tegen,” meent Minnesma. “Ik denk dat een aantal mensen inmiddels echt doodsbang is van wat een volgende generatie gaat overkomen in de tweede helft van deze eeuw als wij niet heel snel ingrijpende maatregelen nemen. We zijn totaal hardleers.”

Verstandig zijn

Bart Verheggen, klimaatwetenschapper en docent aan Amsterdam University College, heeft een déjà-vugevoel. “In feite is de boodschap van de wetenschappers elke keer: luister eens mensen, de trend van veel van die indicatoren gaat nog steeds de verkeerde kant op. Als we verstandig zijn gaan we daar toch iets aan doen.”

“Je ziet over de hele wereld een heleboel extreme weergebeurtenissen die toch wel een signatuur in zich hebben van het veranderende klimaat,” aldus Verheggen. “Lang dachten wij hier dat het vooral een probleem is van arme landen en een probleem van de toekomst. Dat is niet helemaal waar. Dat zeggen wetenschappers overigens al heel lang, maar we worden nu met de neus op de feiten gedrukt. Die bakken regen die naar beneden komen, zijn er omdat er meer waterdamp in de lucht zit. De lucht kan meer waterdamp bevatten als het warm is. Die opwarming heeft ontegenzeggelijk een effect op de heftigheid van de buien.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden