PlusNieuws

Westen wil Poetin zo hard mogelijk in portemonnee raken

De westerse wereld spreekt unaniem zijn afschuw uit over de Russische aanval op Oekraïne. Nieuwe en nog hardere sancties worden daarbij ingesteld. Rusland kondigt al aan eventuele strafmaatregelen met gelijke munt terug te betalen.

Hanneke Keultjes en Frans Boogaard
Wopke Hoekstra, minister van Buitenlandse Zaken, aan het woord over de Russische aanval op Oekraïne. Beeld ANP
Wopke Hoekstra, minister van Buitenlandse Zaken, aan het woord over de Russische aanval op Oekraïne.Beeld ANP

Met een strak gezicht stond premier Mark Rutte donderdag de pers te woord. “Dit is een bedreiging voor de stabiliteit van Europa en die van de hele wereld.” De Britse premier Boris Johnson keek al even ernstig toen hij in een tv-toespraak zei dat zijn grootste angst bewaarheid is geworden nu Oekraïne door ‘de Russische dictator’ wordt overspoeld door ‘een tsunami van geweld’. “We kunnen en willen niet wegkijken.” Volgens de Amerikaanse president Joe Biden zal Poetin ‘de paria van het internationale toneel’ zijn. “Vergis je niet: vrijheid zal zegevieren.”

Het internationale overleg- en vergadercircuit is in volle gang. Donderdag kwamen de G7, de zeven rijkste industrielanden, al bijeen om te situatie te bespreken. Ook overlegden de ministers van de 57 landen die verenigd zijn in de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) met elkaar en kwamen de Europese regeringsleiders ’s avonds in Brussel samen voor een ingelaste EU-top, waarbij door alle aanwezigen lang de tijd werd genomen om stoom af te blazen over wat Rutte ‘de daad van ongekende agressie’ noemde.

De EU-leiders werden het donderdagavond eens over een pakket harde sancties. Die zullen ‘enorme en ernstige gevolgen’ hebben voor Rusland en ‘de financiële sector en de energie- en transportsector’ raken.

Ministers Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken) en Kajsa Ollongren (Defensie) vlogen van overleg naar overleg waardoor een gepland Kamerdebat over de situatie in Oekraïne ‘moeilijk was in te passen’. De Tweede Kamer komt daarom maandag terug van reces om het debat alsnog te voeren.

Eenheid als sleutelwoord

Ook vrijdag gaan de besprekingen verder: er is een ingelaste Navo-top, waarbij ook Finland, Zweden en de EU-voorzitters Charles Michel en Ursula von der Leyen aansluiten, en de EU-buitenlandministers komen nog samen voor spoedberaad. Eenheid is bij al die overleggen het sleutelwoord - niet voor niets hielden de Navo en de EU-top een gezamenlijke persconferentie. “Het laat zien hoe alleen en geïsoleerd Rusland staat,” stelde Navo-secretaris-generaal Jens Stoltenberg.

De westerse wereld wil het staaltje eensgezindheid van dinsdag herhalen. Toen kwam het met ‘een eerste pakket sancties’ nadat Poetin twee separatistengebieden in het oosten van Oekraïne had erkend en aankondigde daar een ‘vredesmissie’ naartoe te sturen. De écht zware sancties, zo klonk het toen, werden achter de hand gehouden voor het geval Poetin het in z’n hoofd zou halen Oekraïne aan te vallen.

De strafmaatregelen die nu worden voorbereid moeten de Russische economie hard treffen en de financiering van de oorlog bemoeilijken, zo zei voorzitter Von der Leyen van de Europese Commissie. Zo wordt eraan gedacht om Rusland af te sluiten van het wereldwijde bankensysteem Swift. Via dat netwerk kunnen banken over de hele wereld betalingen doen. Zonder toegang tot Swift kunnen Russische financiële instellingen niets meer doen.

Alternatief betalingssysteem Rusland

Maar er zijn ook landen die hun twijfels hebben over deze sanctie. Zo zou het voor Europese schuldeisers veel moeilijker zijn om hun geld terug te krijgen, stellen banken. Ook heeft Rusland, al langer beducht voor hardere sancties, al werk gemaakt van een alternatief betalingssysteem.

Deskundigen wijzen erop dat er maar één maatregel is die Rusland écht in de portemonnee raakt: een energieboycot. Olie en gas zijn het belangrijkste Russische exportproduct. Door de oorlog rijzen de energieprijzen de pan uit.

Toch wordt die maatregel door niemand genoemd, al bezweert Rutte dat ‘alles op tafel’ ligt. Dat komt omdat Europa deels afhankelijk is van Russisch gas. Zo’n 40 procent van het gas dat Europese huizen warm stookt en 15 procent van het Nederlandse gas komt uit Rusland. Een alternatief voor de afhankelijkheid van Rusland is er nauwelijks. De Nederlandse energierekening zou in het geval van een boycot nóg hoger uitpakken.

Tot welke sancties de EU besluit, wordt waarschijnlijk pas vrijdag duidelijk. De sancties moeten, zo benadrukt een Brusselse bron, ‘juridisch waterdicht zijn’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden