Wereldwijde protesten herdenken de dood van George Floyd, een jaar geleden

Het is dinsdag precies één jaar geleden dat de Amerikaan George Floyd overleed door een minutenlange nekklem van toenmalig agent Derek Chauvin. In Minneapolis, waar hij overleed, en in andere steden in de Verenigde Staten wordt zijn dood herdacht met bijeenkomsten en protesten.

Demonstratie in Minneapolis ter nagedachtenis aan George Floyd, die een jaar geleden overleed door een nekklem van een agent. Beeld AFP
Demonstratie in Minneapolis ter nagedachtenis aan George Floyd, die een jaar geleden overleed door een nekklem van een agent.Beeld AFP

Op zondag kwamen familieleden van Floyd bijeen in Minneapolis om met honderden andere activisten de straat op te gaan. Ook op maandag zijn in verschillende Amerikaanse steden evenementen gepland om Floyd te herdenken, op dinsdag vinden nog meer herdenkingen plaats.

Ook op dinsdag ontvangt president Joe Biden de familie van Floyd in het Witte Huis. Daar is de Senaat druk aan het debatteren over nieuwe wetgeving over hervormingen bij de politie. De ‘George Floyd Justice in Policing Act’ had wat Biden betreft al op 25 mei doorgevoerd moeten zijn, maar dat is niet gelukt.

Tot dusver lijkt het erop dat de Republikeinen en Democraten een overeenkomst hebben bereikt op een aantal punten, zoals het verbieden van de nekklem en beperkingen op zogeheten no-knock warrants – invallen door de politie zonder waarschuwing.

Doden door politiegeweld

Jaarlijks komen in de VS zo’n 1100 mensen om door politieoptreden, en regelmatig zijn zwarte Amerikanen hier het slachtoffer van. In maart 2020 kwam de zwarte vrouw Breonna Taylor om het leven nadat de politie zonder melding haar woning binnenviel, als onderdeel van een drugsonderzoek naar Taylors ex-vriend.

In april 2021 werd in Brooklyn Center, een voorstad van Minneapolis, de 20-jarige Daunte Wright doodgeschoten toen hij zich verzette tegen zijn arrestatie. Hij werd in zijn auto aan de kant gezet na een verkeersovertreding, maar aangehouden vanwege een uitstaand arrestatiebevel. Volgens de lokale politiechef vergiste de agent Kim Potter zich, en zag zij haar vuurwapen aan voor haar stroomstootwapen. Potter wordt vervolgd voor doodslag. Wrights dood leidde in de dagen daarna tot gewelddadige protesten.

In Nederland zijn geen grootschalige evenementen gepland, maar in Manchester, Glasgow en andere Britse steden werden tijdens het pinksterweekend protesten georganiseerd om de dood van Floyd te herdenken en zich uit te spreken tegen institutioneel racisme en politiegeweld.

In een weekend waarin ook in Londen werd gedemonstreerd, werd de 27-jarige Black Lives Matteractiviste Sasha Johnson door het hoofd geschoten door een nog onbekende dader. Johnson, die in kritieke toestand in het ziekenhuis ligt, vergaarde in Engeland landelijke bekendheid als spreker tijdens de Black Lives Matterprotesten vorig jaar.

I can't breathe

Floyd overleed op 25 mei 2020 in Minneapolis na een hardhandige arrestatie waarbij politieagent Chauvin ruim negen minuten lang op zijn nek drukte. Floyd lag geboeid op de grond en maakte herhaaldelijk duidelijk niet te kunnen ademen. De videobeelden van zijn dood gingen de wereld over. De agenten waren ter plaatse omdat Floyd zou hebben afgerekend met een vals briefje van twintig dollar.

Zijn dood leidde tot een wereldwijde golf van antiracismeprotesten, ook in Nederland. In Amsterdam verzamelden zich op 1 juni 2020 ruim vijfduizend mensen op de Dam; nooit eerder kwamen in Nederland zoveel mensen bijeen om zich uit te spreken tegen racisme. Ook in Groningen, Rotterdam, Utrecht en vele andere steden in Europa en daarbuiten werd geprotesteerd tegen institutioneel racisme en politiegeweld.

Afgelopen 21 april werd Chauvin schuldig bevonden voor drie aanklachten, waaronder moord. Dat vonnis leidde tot hoopvolle reacties in de VS, maar het is nog de vraag welke straf Chauvin krijgt. Dat wordt op 25 juni bepaald.

De advocaat van Chauvin heeft ondertussen juist een nieuw proces aangevraagd, omdat de rechtbank en het openbaar ministerie juridische fouten zouden hebben gemaakt. Drie andere betrokken agenten komen nog voor de rechter.

Wat deed Nederland?

De Nederlandse politiek zette een aantal stappen naar aanleiding van de antiracismeprotesten. De Tweede Kamer hield op 1 juli 2020 een racismedebat, en in september nodigde premier Mark Rutte een delegatie van actiegroepen Kick Out Zwarte Piet en Black Lives Matter uit om in gesprek te gaan over institutioneel racisme.

Ook werd er – na een petitie van drie scholieren – een motie aangenomen om aandacht voor racisme in scholenprogramma’s op te nemen en maakte minister Kajsa Ollongren bekend dat er een ‘nationaal coördinator discriminatie en racisme’ zal worden aangesteld.

Het Amsterdamse college besloot een onderzoek uit te rollen over ‘koloniale straatnamen’. Studenten van de Universiteit van Amsterdam buigen zich sinds dit studiejaar over historische figuren uit de koloniale tijd die in de hoofdstad een straat, plein of brug naar zich vernoemd hebben gekregen.

Ook startte de gemeente in juli en in december vorig jaar een antidiscriminatiecampagne. Daarin waren foto’s van bekende Amsterdammers te zien in de stad die oproepen discriminatie tegen te gaan. Op dezelfde schermen werden anonieme ervaringen met racisme gedeeld. “De Black Lives Matterdemonstraties laten zien hoezeer het probleem van antizwart racisme leeft in Amsterdam en de rest van de wereld,” zei wethouder Rutger Groot Wassink destijds.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden