PlusAchtergrond

Welke 4 scenario’s zijn mogelijk na de Amerikaanse verkiezingen?

Dinsdag gaan de Amerikanen naar de stembus. Een kleine 100 miljoen van hen hebben al gestemd, meestal per post. Zowel Trump als Biden volgen het tellen van alle stemmen met argusogen en hebben een leger juristen achter de hand om een nederlaag aan te vechten.

Men stemt vervroegd in Los Angeles, Californië. Beeld AFP
Men stemt vervroegd in Los Angeles, Californië.Beeld AFP

Het wordt een verkiezingsdag als zelden tevoren. Nauwelijks een vijfde van de Amerikanen denkt, volgens een peiling, dat het allemaal eerlijk zal verlopen. Er zijn gewapende ‘stemlokaal-watchers’ aangekondigd (sterke jongens die vinden dat ze toezicht moeten houden bij stembureaus), de sociale media beloven valse, vroegtijdige, overwinningsclaims weren, er wordt gevreesd voor hackers en explosief fake news en beide partijen gaan al tot het gaatje in negativiteit door ook familieleden van de kandidaten zwart te maken.

Hoe het allemaal afloopt? Een aantal scenario’s is mogelijk.

1. Trump wint afgetekend

Een glorieus moment voor Donald Trump, zijn stijl en zijn slogan ‘America First’. Zelfs het coronavirus kon hem niet vloeren. Donald Trump schrijft geschiedenis. Hijzelf verwacht niet anders. Zo zei hij over zijn uitgebrachte stem: “Ik heb gekozen voor een man genaamd Trump.”

2. Biden wint afgetekend

Het gelijk van de opiniepeilers: de Amerikanen zijn Trump na vier hectische jaren echt moe en switchen naar Joe Biden. Anders dan in 2016, toen peilers de pro-Trump stemmen op het platteland onderschatten en niet voorzagen dat veel laag opgeleide en gedesillusioneerde kiezers voor het eerst sinds tijden weer zouden gaan stemmen (op Trump!) zouden dat soort miskleunen zijn gecorrigeerd. Sommigen voorzien zelfs een landslide voor Biden, dus een electorale afstraffing voor Trump.

“Als Biden inderdaad afgetekend wint en zelfs traditioneel Republikeinse staten naar de Democraten zwaaien, wordt het voor Trump heel lastig daar dan nog wat tegenin te brengen,” zegt de Nederlandse spindoctor Kay van de Linde die ook in de Verenigde Staten werkte.

3. Trump lijkt eerst te winnen, maar uiteindelijk wint Biden – of andersom

Dit is het zorgwekkende scenario. Want dan heb je de poppen aan het dansen. Trump weet dat de poststemmen traditioneel van democraten komen en ook dat die later geteld zullen worden. Hij heeft zijn achterban al gewaarschuwd voor ‘massief geknoei’ om hem weg te krijgen. Dat is onbewezen maar doet dat er nog toe in een sfeer van zoveel haat en wantrouwen? En ergens zullen ongetwijfeld problemen zijn in een stembureau. Maar dat hoort bij zo’n enorme verkiezing en iedereen weet dat.

Alleen nu zullen incidenten meteen worden uitvergroot, door de partij die daar baat bij denkt te hebben, vrezen waarnemers. En de gevolgen kan niemand overzien. Als het lang duurt en de president terrein verliest, wordt gevreesd voor manifestaties van verongelijkte Proud Boys en andere pro-Trump-milities in staten als Michigan en Arizona. Gevreesd wordt ook voor tegendemonstraties van linkse militanten, inclusief het extreme Antifa. Als ze elkaar tegenkomen, kan het gierend uit de klauw lopen.

Ondenkbaar? “Er is al een tijd een soort politieke burgeroorlog gaande. De polarisatie in het land is ongekend en enorm. Maar dat is even nog wat anders dan over het randje gaan en geweld gebruiken om aan de macht te blijven,” zegt de aan Instituut Clingendael verbonden Amerika-kenner Willem Post. In Michigan ging een gewapende rechtse militie al over dat randje. Ze bestormde het parlementsgebouw en er waren plannen de Democratische gouverneur te ontvoeren – dat dan uit protest tegen haar coronabeleid. Donald Trump zit natuurlijk ook niet te wachten op zo’n escalatie. Welke president wil met straatgevechten de geschiedenis ingaan?

Volgens Post speelt Trump in zijn jacht op een tweede termijn wel met vuur. Toch al heftige gevoelens van onrecht bij een deel van zijn achterban kan hij als de beste aanwakkeren. “Maar ik geloof niet dat hij van een mogelijk verlies echt iets heel groots zal maken. Als hij flink verliest, zal hij de schuld geven aan de fake media en aan de Chinezen. Hij zal zeggen dat hij erin is geluisd en uiteindelijk verongelijkt vertrekken. Het alternatief is dat hij een burgeroorlog ontketent”

4. Het laatste woord is aan de rechters

Dan gaat het lang duren eer we weten wie er heeft gewonnen. Een niet onwaarschijnlijk scenario, want in sommige gespleten staten, bijvoorbeeld Pennsylvania waar poststemmen tot drie dagen na de stemming worden geaccepteerd, is er traditioneel al veel gedoe over de uitslag. Nu ligt dat dus nog veel gevoeliger met recordaantallen poststemmen door corona. De Republikeinen kunnen bijvoorbeeld breken met de traditie dat de winnaar van een staat dan ook alle kiesmannen krijgt en hun kiesmannen instrueren toch voor Trump te stemmen, ‘omdat de uitslag niet deugt’.

Misschien gaan we 2000 overdoen toen George W. Bush (Republikein) en Al Gore (Democraat) er samen in de sleutelstaat Florida ook niet uitkwamen. Er kwam hertelling na hertelling en Republikeinse demonstranten probeerden dat ook te verhinderen. Trumps zeer haastige benoeming van Amy Coney Barrett, een zeer conservatieve rechter, heeft hier uiteraard mee te maken. “Biden zou heus hetzelfde hebben gedaan. Maar ik begrijp het gevoel van urgentie van Trump want uiteindelijk kan het neerkomen op een uitspraak van het Hooggerechtshof,” aldus Van de Linde. Tot 20 januari, wanneer de president moet worden ingezworen, kan het dus donderen in de VS. Zou Biden bij ernstige rellen en erger wellicht terugtreden in het landsbelang, net als Gore destijds deed? “Nooit,” roept Hillary Clinton nu al met instemming van de radicale linkervleugel van de Democraten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden