PlusNieuws

Weet jij wie je T-shirt heeft gemaakt? Kledingproducenten dus ook niet

Nederlandse kledingfabrikanten werken, ongewild, mee aan dwangarbeid in China. Dat komt doordat katoen dat door geïnterneerde Oeigoeren wordt geplukt en verwerkt ook bij katoenweverijen elders op de wereld terechtkomt. Dat vertelden experts woensdag aan de Tweede Kamer.

Geoogste rollen katoen in China. Beeld Getty Images
Geoogste rollen katoen in China.Beeld Getty Images

Voor kledingproducenten is de weg ‘van katoenveld tot kassa’ niet helemaal na te gaan, zei Femke den Hartog van Inretail, de brancheorganisatie van mode- en woondetailhandel. Of katoen uit een bepaalde streek komt, is vaak volstrekt onbekend. “Katoen is bulkgoed, het wordt vaak samengesteld door vezels die uit verschillende delen van de wereld komen.” Die balen katoen worden ingekocht en uiteindelijk verwerkt tot garen.

In de Chinese regio Xinjiang bouwde de Chinese regering de afgelopen jaren honderden interneringskampen, die ze zelf opleidingscentra noemt, waar mogelijk tot een miljoen Oeigoeren gevangen zitten. Deze islamitische bevolkingsgroep wordt door China gezien als afvallig. De Oeigoeren worden verplicht aan het werk gezet op katoenvelden en in spinnerijen.

Lage productiekosten

En zo werken zij mee aan T-shirts en broeken die in China worden geproduceerd. “Het land is voor kledingfabrikanten wereldwijd een aantrekkelijk productieland,” zegt Jeff Wintermans van het convenant kleding en textiel van de Sociaal Economische Raad. De productiekosten zijn er immers laag. “Is het dan wel mogelijk om ‘schoon’ zaken te doen in China,” wilde PvdA-Kamerlid Kirsten van den Hul weten. Niet alle arbeid in China is dwangarbeid, benadrukte Wintermans. “Maar als u vraagt: kun je er zeker van zijn dat er in de keten niks mis is? Dan is het antwoord ‘nee’.”

Maar alle internationale productie van kleding terugtrekken uit China zal het probleem van dwangarbeid niet oplossen, vreest Den Hartog. “Van de kledingproductie in China komt 88 procent ten goede aan de interne Chinese markt. De vraag is ook: in hoeverre is China afhankelijk van de internationale markt?”

Een op de vijf kledingstukken

Van alle Chinese katoen komt 80 procent uit Xinjiang. 20 procent van alle Chinese katoen wordt verhandeld op de wereldmarkt, legt Nienke Steen van modebrancheorganisatie Modint uit. Daarmee is de kans groot dat ook buiten China mode wordt gemaakt met dwangarbeidkatoen. “In nieuwsartikelen staat dan vaak dat één op de vijf kledingstukken in potentie te maken kan hebben met dwangarbeid. Want die 20 procent verhandelde katoen komt óók terecht in Vietnamese, Cambodjaanse en Indiase kledingfabrieken.”

Van die mededeling leek SP-Kamerlid Mahir Alkaya te schrikken. “Zegt u nu dan dat de kans dat katoen dat door dwangarbeid is verkregen net zo groot is als je als fabrikant in zee gaat met een weverij uit de Verenigde Staten of Turkije?” Volgens Steen is dat risico groter als je katoen uit China haalt. “Maar de kans is dus heel groot dat in andere landen ook Chinees katoen wordt gebruikt.”

De sector, zegt Steen, voelt zich ‘onmachtig’ omdat de herkomst niet te achterhalen valt. Er wordt gedacht aan het toevoegen van DNA aan de katoenvezels, zodat de katoen ‘getrackt’ kan worden. Een andere optie is dat spinnerijen hun toeleveranciers, de fabrieken waar de katoenvezel van de zaden wordt gescheiden, openbaar moeten maken.

Angst

Ook donsderdag spreekt de Tweede Kamer met deskundigen. Dat deel van de hoorzitting vindt achter gesloten deuren plaats. De fabrikanten willen niet in het openbaar spreken over deze kwestie, zei GroenLinks-Kamerlid Tom van den Nieuwenhuijzen, omdat zij bang zijn voor represailles. “Is dat een reële angst?”

Ja, stelde Steen van modebrancheorganisatie Modint. “Voor bedrijven is het écht een lastige kwestie, omdat ze ook mensen in China hebben werken. En het is een enorme angst dat hun Chinese personeel te maken kan krijgen met heel vervelende maatregelen als wij in Nederland zouden besluiten al onze producten uit Xinjiang terug te trekken bijvoorbeeld.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden