PlusAchtergrond

Weer een nieuwe klap: angst voor chaos in Haïti na moord op president

De Haïtiaanse president Jovenel Moïse is dinsdagnacht vermoord in zijn woning. Zijn vrouw raakte ernstig gewond. Beeld AP
De Haïtiaanse president Jovenel Moïse is dinsdagnacht vermoord in zijn woning. Zijn vrouw raakte ernstig gewond.Beeld AP

De Haïtiaanse president Jovenel Moïse is in de nacht van dinsdag op woensdag vermoord in zijn woning bij hoofdstad Port-au-Prince. Door wie of waarom is nog onduidelijk, maar het tekent de chaos in het instabiele, straatarme land.

Het normaal zo drukke Port-au-Prince viel gisterochtend even stil. Het gebruikelijke gezoem van motoren en marktkraampjes was weggevallen, de luchthaven gesloten. Inwoners van de stad waren nog aan het bijkomen van de gebeurtenissen van de nacht ervoor: de moord op de 53-jarige president van hun land, Jovenel Moïse.

Alles duidt volgens premier Claude Joseph op een professionele operatie. Hij stelt dat de moord is uitgevoerd door ‘huurlingen’ die goed voorbereid te werk zijn gegaan. Ze zouden zich hebben verkleed als agenten van het Amerikaanse antidrugs-agentschap DEA en Spaans en Engels hebben gesproken, geen standaardtalen op Haïti.

Met hun DEA-kleding als dekmantel, zouden ze rond 01.00 de privéwoning van Moïse zijn binnengevallen, de president hebben vermoord en zijn vrouw ernstig hebben verwond. Zij ligt in kritieke toestand in een ziekenhuis in Miami.

Twee daders zijn opgepakt, vier anderen kwamen om tijdens vuurgevechten met de politie. Ze zouden zijn onderschept op hun vluchtroute. Volgens de lokale politiechef van Port-au-Prince zijn de gevechten nog gaande. “We zullen de overgebleven daders arresteren of doden.” Premier Joseph roept op tot kalmte. “De situatie is onder controle.”

Relatief begrip

Controle lijkt echter een relatief begrip: Haïti verkeert al lange tijd in chaos. Het land, dat ooit als eerste Caribische staat onafhankelijk werd na een opstand tegen kolonisator Frankrijk, werd tussen 1957 en 1988 bestuurd door dictators Francois ‘Papa Doc’ Duvalier en zijn Jean-Claude ‘Baby Doc’. Ze voerden een schrikbewind, grote groepen Haïtianen sloegen op de vlucht.

De laatste Duvalier sloeg na een opstand op de vlucht, maar de situatie werd er niet beter op. Coups en verkiezingen wisselden elkaar in hoog tempo af. Een grote aardbeving in 2010, waarbij tussen de 100.000 en 300.000 mensen om het leven kwamen, stortte het land in een nog diepere afgrond. Inmiddels geldt Haïti als het armste land op het westelijk halfrond.

De pers volgt de ambulance met het lichaam van de vermoorde president. Twee daders zijn opgepakt, vier anderen kwamen om tijdens vuurgevechten met de politie. Beeld EPA
De pers volgt de ambulance met het lichaam van de vermoorde president. Twee daders zijn opgepakt, vier anderen kwamen om tijdens vuurgevechten met de politie.Beeld EPA

Straatbendes

Jovenel Moïse had daar verandering in moeten brengen. Hij won de verkiezingen in 2016 nadat hij zich profileerde als buitenstaander. Zijn bijnaam: ‘Bananenman’, vanwege zijn succesvolle bananenplantage. Kiezers hoopten dat hij de economie weer op de rails zou kunnen krijgen.

Het tegendeel bleek waar. Naarmate de armoede groeide, nam de criminaliteit toe. Verkiezingen in 2019 werden uitgesteld, Moïse regeerde per decreet. Politieke tegenstanders gaven wapens aan bendes, die de macht op straat overnamen. Een van de belangrijkste bendeleiders, Jimmy ‘Barbecue’ Cherizier riep vorige maand op tot revolutie. “Jullie geld zit in de banken, winkels en supermarkten,” zei hij op sociale media tegen de bevolking. “Ga halen wat jullie toekomt.”

Toch komt de moord op Moïse alsnog als een schok. “We hebben coups meegemaakt, maar dit is anders,” zegt professor politieke wetenschappen Robert Fatton tegen The Guardian. “Ik sta versteld. Hoe kan het dat de daders zomaar de woning van Moïse konden binnendringen, hem konden doden en aanvankelijk nog konden ontsnappen ook. Het is vreemd.”

Ondertussen is het volstrekt onduidelijk wie er achter de aanslag zit. Op Haïti gonst het van de geruchten: zijn het de politieke tegenstanders, de bendes, of zit de dader uit het buitenland? Hoe het ook zij, zonder Moïse wordt het toch al forse machtsvacuüm alleen maar groter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden