PlusAchtergrond

Watergate in Warschau zet verkiezingsuitslag Polen op losse schroeven

Donderdag werd bekend dat senator Krzysztof Brejza tijdens de verkiezingscampagne van 2019 intensief werd bespioneerd. Beeld AP
Donderdag werd bekend dat senator Krzysztof Brejza tijdens de verkiezingscampagne van 2019 intensief werd bespioneerd.Beeld AP

De Poolse regeringspartij PiS blijkt tijdens de verkiezingscampagne van 2019 tegenstanders uitgebreid te hebben bespioneerd.

Ekke Overbeek

‘De affaire aller affaires’ noemt het weekblad Polityka het al. Na zes jaar nationaal-populistisch bewind zijn de Polen wel wat gewend als het gaat om corruptie, nepotisme, inperken van politieke vrijheden en partijpropaganda. Maar dit is anders.

Dit lijkt het Poolse ‘Watergate’ te worden, de afluisteraffaire die in 1974 de Amerikaanse president Richard Nixon ten val bracht. Afgelopen week werd duidelijk dat de Poolse regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) geheime diensten gebruikte om de oppositie te bespioneren en in diskrediet te brengen. Dat zou betekenen dat de verkiezingen die PiS in 2019 een nipte meerderheid gaven, niet eerlijk zijn verlopen.

De affaire is vernoemd naar Pegasus, een Israëlisch telefoonvirus dat elk mobieltje kan veranderen in een hypergeavanceerd spionagewerktuig. Pegasus neemt gesprekken op, zuigt alle tekstberichten en mails uit elke app en kan bovendien via de microfoon en de camera alles registreren wat er binnen het bereik van de gehackte telefoon gebeurt.

Compromitterende nep-mails

Donderdag werd bekend dat senator Krzysztof Brejza tijdens de verkiezingscampagne van 2019 intensief werd bespioneerd. “Toen wij ons verkiezingscampagne planden, zaten Jaroslaw Kaczynski, Zbigniew Ziobro en Mariusz Kaminski dus bij ons aan tafel,” aldus Brejza, met een verwijzing naar PiS-leider Kaczynski, minister van Justitie Ziobro en chef veiligheidsdiensten Kaminski. “Ze hadden informatie over onze plannen, tactiek, strategie en verkiezingsacties.”

Brejza was chef was van de verkiezingscampagne van Burgerplatform, de belangrijkste oppositiepartij. Sms-berichten gestolen uit Brejza’s telefoon werden aan elkaar geplakt tot compromitterende nep-mails, waarmee de staatstelevisie – onder straffe regie van de PiS-partij – een lastercampagne begon. ‘Niet zo vreemd dat PiS met het toepassen van dit soort methodes de verkiezingen won’, twitterde Brejza.

Bij eerdere affaires konden PiS-politici nergens voor worden aangeklaagd of vervolgd, omdat justitieminister Ziobro ook baas van het Openbaar Ministerie is. Elke aantijging aan het adres van PiS-politici wordt steevast geseponeerd. Maar de Pegasusaffaire is een ander verhaal.

In de eerste plaats heeft de PiS-partij in dit geval geen controle over het bewijsmateriaal. Iedereen die vermoedt dat zijn of haar telefoon is gehackt, kan dit laten controleren aan de universiteit van Toronto. “Mijn mond viel open van verbazing,” aldus een Canadese specialist nadat hij constateerde dat Brejza’s telefoon 33 keer was gehackt. Naar verwachting krijgen de Canadezen het de komende tijd druk met verzoeken uit Polen.

Vanuit het buitenland

In de tweede plaats kan iedereen die buiten Polen is afgeluisterd een zaak aanspannen in het buitenland. De bekende oppositie-advocaat Roman Giertych kondigde aan een aanklacht in te dienen bij de Italiaanse justitie. Giertych verdedigde onder meer oud-premier en oppositieleider Donald Tusk tegen aantijgingen van het door minister Ziobro aangestuurde OM. Giertych werd niet alleen afgeluisterd in Polen, maar ook in Italië.

Als blijkt dat Donald Tusk, die lange tijd als voorzitter van de Europese Raad in Brussel woonde, slachtoffer was van Pegasus, kan hij de Belgische justitie vragen om een onderzoek. Over de daders kan geen twijfel bestaan. Alleen geheime diensten beschikken over Pegasus. Een zegsman van de Poolse geheime diensten ontkende niettemin alle aantijgingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden