Plus Achtergrond

Walvis als reddende engel voor klimaatverandering

In de strijd tegen klimaatverandering kan de walvis een troef zijn. Ze absorberen veel CO2 en hun ontlasting is goed voor planktongroei. 

Beeld ANP

Het herstellen van de walvispopulaties kan een doorbraak betekenen in de strijd tegen klimaatverandering, concluderen onderzoekers van het Internationaal Monetair Fonds. ‘Veel voorgestelde oplossingen tegen de opwarming van de aarde zijn complex, onbewezen en duur,’ schrijven ze. ‘Wat als er een verrassend simpele, niet-technische oplossing is? Zorg voor meer walvissen.’

Marien biologen hebben onlangs ontdekt dat walvissen, met name grote exemplaren zoals potvissen, een belangrijke bijdrage leveren aan het uit de lucht halen van CO2. De gigantische zoogdieren slaan tijdens hun leven indrukwekkende hoeveelheden CO2 op in hun lichamen. Als ze sterven, nemen ze die broeikasgassen met zich mee naar de bodem van de oceaan. Daar blijft die CO2 voor eeuwen ‘begraven’. Per grote walvis gaat het gemiddeld om 33 ton CO2. Ter vergelijking: daarvoor kun je 231 keer vliegen naar Parijs. Dat is nog niet alles.

Waar walvissen zwemmen, komt er meer fytoplankton in de oceanen. Die kleine organismen zorgen voor meer dan de helft van alle zuurstof in onze atmosfeer. Dat doen ze door fotosynthese. Naar schatting 40 procent van alle uitgestoten CO2 wordt door fytoplankton opgenomen; 37 miljard ton per jaar. Dat is evenveel als vier keer het Amazoneregenwoud.

Voedzame poep

Dat zit zo: walvispoep bevat exact de voedingsstoffen die plankton nodig heeft om te groeien. Als walvissen van grote diepten naar boven komen om te ademen, brengen ze die meststoffen naar boven. Wetenschappers ontdekten dat walvissen zo meer plankton laten groeien; zelfs in delen van de oceaan waar die minuscule CO2-stofzuigertjes nauwelijks voorkomen.

Fytoplankton neemt CO2 op en zet het om in zuurstof.

Als meer walvissen voor slechts 1 procent meer fytoplankton zouden zorgen, staat de koolstofwinst volgens de IMF-onderzoekers al gelijk aan die van twee miljard volwassen bomen per jaar. ‘Stel je eens voor wat de impact is over de hele levensduur van een walvis, meer dan zestig jaar,’ schrijven de onderzoekers. ‘De natuur heeft miljoenen jaren gehad om de ‘walvisgebaseerde koolstofopslagtechnologie’ te perfectioneren. Alles wat wij moeten doen, is ze laten leven.’

Dus is er werk aan de winkel. Het aantal walvissen – ruim 1,3 miljoen stuks – is nog maar een fractie van die 4 à 5 miljoen die ooit rondzwommen. “Op walvissen is decennialang intensief gejaagd,” zegt oceanenexpert Nathalie Houtman van het WNF. “Sommige soorten, zoals de bultrug, hebben zich aardig hersteld, maar dat geldt niet voor alle soorten.”

Het WNF steunt de aanpak van nieuwe walvisbedreigingen, zoals visnetten, plastic afval, aanvaringen met schepen en herrie onder water door bijvoorbeeld het heien voor windmolenparken. Houtman: “Klimaatverandering is zo’n dringend probleem, dat we alle manieren moeten aangrijpen om de temperatuurstijging op aarde te stoppen.”

Alarmbellen klinken

De gisteren gepresenteerde Emissions Gap 2019 van de Verenigde Naties schetst een verder verontrustend beeld. Volgens de VN sorteren de maatregelen die landen nu treffen om het opwarmen van de aarde te bestrijden nog veel te weinig resultaat. Als die niet worden geïntensiveerd, is de aarde volgens het rapport eind deze eeuw 3,2 graden warmer – bijna twee keer zoveel als in het internationale Klimaatakkoord van Parijs is vastgesteld. Daarom moet de internationale gemeenschap er per direct voor zorgen dat de uitstoot van broeikasgassen per land de komende jaren met 7,6 procent omlaag gaat, aldus de Verenigde Naties. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden