Plus

Wake voor Sarah Everard ruw opgebroken: ‘Alles wat de politie deed, was verkeerd’

In Londen heeft de politie zaterdag een wake voor de vermoorde Sarah Everard ruw opgebroken omdat afstandsregels zouden zijn overtreden. Dat leidt tot meer protest, ook omdat de hoofdverdachte van de moord een agent is.

Het hardhandige optreden van de politie tegen de demonstratie van zaterdag  leidde zondag opnieuw tot een samenkomst. Beeld AFP
Het hardhandige optreden van de politie tegen de demonstratie van zaterdag leidde zondag opnieuw tot een samenkomst.Beeld AFP

De wake in Londen voor Sarah Everard (33) vond plaats op een paar honderd meter van de plek waar ze vorige week woensdagavond werd ontvoerd. Ze werd een week later vermoord teruggevonden in een bos op zo’n anderhalf uur buiten Londen. De hoofdverdachte in de zaak is een 48-jarige politieman.

De moord heeft Groot-Brittannië geschokt. Veel vrouwen zagen hem als een bevestiging dat het alleen in het donker over straat gaan in de hoofdstad al veel langer onveilig is. De hashtag Reclaim These Streets (Eis deze straten terug), kreeg ontzettend veel bijval.

Binnen enkele uren lagen er honderden bloemen bij het kleine muziekpodium in het park, waar een serene en respectvolle sfeer hing. Er vloeiden tranen bij leeftijdsgenoten van Everard, die sterk het gevoel hadden dat dit ook hen had kunnen overkomen. Veel vrouwen omhelsden elkaar. Prinses Kate bracht een bliksembezoek aan de plek.

Maar in de loop van de avond kwamen er steeds meer mensen naar het park. Hoewel de politie op voorhand een wake had verboden in verband met de coronaregels, was de behoefte voor velen om het verdriet en ook de woede te delen te groot.

Hardhandige arrestaties

Uiteindelijk kwam het tot geduw en getrek, toen de politie na herhaalde verzoeken vond dat de afstandsregels onvoldoende gerespecteerd werden. Agenten arresteerden verschillende vrouwen en werkten hen hardhandig tegen de grond.

Een foto van een van de gearresteerde vrouwen belandde op alle voorpagina’s van de zondagskranten: de vrouw ligt op haar buik met haar mondkapje op en haar handen geboeid op de rug. Haar woedende blik spreekt boekdelen.

Politici van links tot rechts spreken schande van het politieoptreden. “Alles wat de politie deed was verkeerd,” zei Labourpoliticus Jess Phillips. “Dit had je op een miljoen manieren kunnen aanpakken, maar de politie koos voor de verkeerde manier en bleef voet bij stuk houden. Om vervolgens hard in te grijpen.”

Daarnaast had het feit dat de hoofdverdachte een agent is tot wat meer terughoudendheid moeten leiden bij de politie, vinden sommigen. Veel deelnemers aan de wake beschouwen het hardhandige optreden als willekeur. Vorige week kwamen in Glasgow honderden voetbalsupporters samen om het kampioenschap van Rangers te vieren, wat de politie zonder ingrijpen tolereerde.

‘Dit is het moment dat de politie en de regering moeten erkennen dat het systeem faalt bij het beschermen van vrouwen. En vanavond is dat weer gebleken, op de meest ontwrichtende manier,’ meldden de organisatoren van de spontane wake na afloop in een verklaring.

Eerste vrouwelijke korpschef

Daarmee is de discussie nog lang niet voorbij. De druk op het hoofd van de Londense politie, Cressida Dick, om op te stappen, groeit met de minuut. Dick is de eerste vrouw ooit die leiding geeft aan het korps. Zowel de Londense burgemeester Sadiq Khan als minister van binnenlandse zaken Priti Patel eisen opheldering van haar, al zijn zij uiteindelijk hoofdverantwoordelijk voor wat er is gebeurd.

De nasleep van de moord op Everard laat nog maar eens zien hoe ingewikkeld het is om een balans te vinden tussen het toestaan van grote bijeenkomsten in de open lucht en het strikt naleven van de nog altijd strenge lockdownmaatregelen in het Verenigd Koninkrijk. Al is de publieke opinie het over één ding wel eens: de politie heeft dit volledig verkeerd aangepakt.

‘Vrouwen passen zich aan’

De gewelddadige dood van Sarah Everard roept in Nederland onmiddellijk de herinnering op aan Anne Faber, die eind 2017 in de buurt van Utrecht werd verkracht en vermoord. “Dit is de onderliggende angst die vrouwen iedere dag voelen,” zegt Lieke Lorea Gaminde, voorzitter van de Stichting Stop Straatintimidatie.

“En na een heftig incident als dit laait de discussie over straat­intimidatie weer op. Maar het enige wat verandert, is dat vrouwen hun ­gedrag aanpassen.”

Uit angst op straat te worden lastiggevallen gaan vrouwen zich anders kleden, nemen andere routes en spreken af om te bellen als ze veilig thuis zijn gekomen. Intussen, zegt Lorea Gaminde, blijft moord bij vrouwen in de top van niet-natuurlijke doods­oorzaken staan.

De stichting die ze leidt, zet zich in voor het strafbaar stellen van straatintimidatie. Sinds 2014 al, zegt ze, en het is nog altijd niet geregeld. Er ligt nu wel een wetsvoorstel dat de strafbaarstelling van straatintimidatie regelt. Niet als misdrijf, maar als overtreding. Dat bekent dat de dader ter plekke een boete kan krijgen. Lorea Gaminde: “Dat is een belangrijke verandering, want nu is het zo dat vrouwen eerst aangifte moeten doen. In andere landen waar dit al wettelijk is geregeld, zoals Frankrijk, zie je dat er in het eerste jaar al honderden boetes zijn uitgedeeld. Nederland is sloom hiermee.”

De dood van Everard roept ook hier veel reacties op doordat de Britse situatie herkenbaar is, zegt Laura Adèr, verbonden aan de Nederlandse tak van Fairspace, een organisatie die strijdt voor een veilige openbare ruimte. “Extreme gewelddaden tegen vrouwen komen in Nederland ook voor. De lichtere vormen van intimidatie doen zich in beide landen even vaak voor. En dat is heel vaak: tegen de 90 procent van de vrouwen heeft te maken met intimidatie op straat.”

Als zo’n extreme geweldsdaad zich voordoet, laait de discussie weer op. Maar intussen verandert er nog weinig, zegt Adèr. “We zien nog geen verbetering in gedrag. We zien gelukkig wel dat steeds meer gemeenten het probleem serieus nemen, en maatregelen ontwikkelen. Wij werken veel met gemeenten samen en merken dat vrouwen meer worden gehoord. Maar ­uiteindelijk gaat het om een verandering van norm en gedrag. En die zien we nog niet.”

Willem Schoonen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden