Plus Analyse

Waarom Israël na deze verkiezingen nog verder van huis is

Israël is na de tweede parlementsverkiezing van 2019 verder van huis dan na de eerste. Premier Benjamin Netanyahu en zijn uitdager zitten elkaar zo dicht op de hielen dat er geen verschil is.

Benny Gantz ziet samenwerken met Likoed niet zitten. Beeld Getty Images

De definitieve uitslag kan nog een week op zich laten wachten, maar het beeld dat zich dinsdagnacht en woensdagochtend in Israël ontvouwde, is waar de term too close to call voor bedacht is.

Likoed van Netanyahu en Blauw-Wit van uitdager Benny Gantz kregen na het tellen van 85 procent van de stemmen beide 33 zetels in de Knesset toebedeeld, waarbij ze elkaar voortdurend aflosten als koploper. Het verschil tussen de twee grootste partijen van Israël is volgens de krant Haa­retz voorlopig niet meer dan een half procentpunt.

Daarmee lijkt de missie van de nieuwe centrumpartij Blauw-Wit voorlopig volbracht, zei leider Gantz dinsdag. Hij waagde zich aan de uitspraak dat de langstzittende premier van Israël zich waarschijnlijk niet van een nieuwe termijn heeft verzekerd, maar dat alleen de officiële uitslag dat kan bevestigen.

Met Likoed wil hij in elk geval niet regeren. Niet zolang Netanyahu achtervolgd wordt door beschuldigingen van corruptie. Hij pleitte voor een nationale eenheidsregering, maar op de vraag wie daar plaats in zou moeten nemen is nog geen eenduidig antwoord te geven.

Sterk en zionistisch

De premier zelf hield dinsdag een beduidend andere toespraak dan na de verkiezingen in april. Waar hij zich destijds liet bedelven onder confetti en samen met echtgenoot Sara naar aanhangers zwaaide, was zijn verhaal na de tweede stembusgang in een half jaar soberder. Hij weigerde de overwinning te claimen, maar legde zich ook nog niet neer bij verlies.

Sterker nog, op de partijbijeenkomst van Likoed sorteerde Netanyahu vast voor op de vorming van een nieuwe regering. Die wil hij het liefst zo sterk en zionistisch mogelijk.

Hij waarschuwde voor het gevaar dat de samengestelde lijst van Arabische partijen in zijn ogen vormt. Samen behalen die vooralsnog twaalf zetels in het nieuwe parlement. De Arabieren ontkennen volgens de premier het bestaan van de staat Israël en ‘verheerlijken bloeddorstige moordenaars’.

Eisen stellen

Het is het soort retoriek waarmee Netanyahu in de voorbije weken probeerde extreemrechtse en ultra-orthodoxe kiezers terug te winnen die zijn uitgeweken naar nog rechtser alternatieven zoals het Jisrael Beeténoe van voormalig kompaan Avigdor Lieberman.

De voormalig minister van Defensie is seculier en was er min of meer persoonlijk verantwoordelijk voor dat de vorige kabinetsformatie mislukte. Hij wilde niet praten over onthouding van de dienstplicht voor orthodoxe Joden.

Hoewel Jisrael Beeténoe op basis van voorlopige uitslagen de vierde partij van Israël is, is Lieberman waarschijnlijk degene die bij nieuwe onderhandelingen eisen mag stellen. Dinsdag zei hij in te zullen zetten voor een rechtse, liberale en liefst seculiere regering. In elk geval moet die er een van eenheid zijn, zoals ook Gantz bepleitte. Lieberman weet dat de twee grootste partijen hem nodig hebben en – tenzij ze toenadering tot elkaar zoeken – naar hem moeten luisteren om tot een meerderheid te komen.

Lieberman sprak vanuit de tuin van zijn huis op de Westelijke Jordaanoever, bezet gebied waarvan Netanyahu vorige week zei het te annexeren als zijn partij de grootste wordt. Zo’n belofte lijkt na tien jaar premierschap niet meer voldoende voor een meerderheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden