Plus

Waarom de Britse variant van het coronavirus besmettelijker is

Engeland zit tot zeker half februari in lockdown vanwege de razendsnelle verspreiding van de nieuwe coronavirusvariant. Wat maakt het gemuteerde virus zoveel besmettelijker?

Beeld Getty Images

Mensen die zijn besmet met de Britse variant (B.1.1.7, in vaktermen) blijken veel meer virusdeeltjes in hun keel te hebben dan mensen die positief getest worden op het virus dat tot nu toe bekend was als grote boosdoener van de pandemie. “De virusload bij mensen met de variant is ongeveer een factor tien hoger. Dus een mogelijke verklaring is dat mensen die meer virus bij zich dragen, het makkelijker verspreiden,” verklaart viroloog Marion Koopmans van het Erasmus MC.

Waar die hogere ‘virusload’ precies door wordt veroorzaakt, is nog niet bekend. Door proeven in het lab hebben wetenschappers wel ontdekt dat een van de mutaties van het virus, een verandering in het uitsteeksel (het spike-eiwit), makkelijker in cellen weet binnen te dringen. Eenmaal binnengedrongen kan het virus zichzelf kopiëren. Om zich vervolgens bijvoorbeeld via speeksel of snot te verspreiden naar een nieuwe gastheer.

Beeld ANP

Onder kinderen

In Engeland wordt de gevreesde nieuwe variant van het coronavirus opvallend veel aangetroffen bij jongeren onder de twintig. Tot nu toe werd verondersteld dat jongeren en kinderen van nature een betere afweer hebben tegen het coronavirus dan volwassenen. De grote verspreiding onder jongeren zou kunnen betekenen dat de Britse mutatie beter door het afweersysteem van kinderen heen weet te dringen, zegt Koopmans.

“Maar het kan ook zo zijn dat de variant meer klachten oplevert, als je veronderstelt dat wie meer virus produceert ook meer klachten heeft. En wie hoest, proest of niest, verspreidt het virus sneller. Jongeren onder de twintig blijven bij klachten minder vaak thuis. Toen de scholen nog open waren heeft het virus zich daardoor wellicht snel kunnen verspreiden.”

Het is onwaarschijnlijk dat de Britse mutatie langer overleeft op deurklinken, winkelwagentjes en liftknopjes. Of zich makkelijker door de lucht verspreidt via aerosolen. “Zo groot zijn de veranderingen in het virus niet,” zegt Koopmans.

Scholen

Om verspreiding van het virus in Nederland te voorkomen hebben strengere maatregelen volgens hoogleraar en OMT-lid Koopmans daarom niet zoveel zin. “De maatregelen zijn al streng. Het probleem zit in de opvolging. Dat mensen zich niet aan de 1,5 meterregel houden, kunnen we ons niet permitteren met een virus dat nog besmettelijker is.” Op basisscholen adviseert het OMT wèl strengere maatregelen zoals 1,5 meter afstand houden en ‘gespreid onderwijs’. Ook adviseert het Outbreak Management Team om alle kinderen onder de 12 jaar voortaan te laten testen bij klachten. Het kabinet komt deze week met een reactie. Vorige week besloot het kabinet na het OMT-advies al om de basisscholen in elk geval niet eerder te openen dan 18 januari, zoals de Tweede Kamer graag wilde.

Mocht de Britse variant echt heel besmettelijk blijken onder kinderen, dan zou het zomaar kunnen dat scholen in Nederland ook na 18 januari dicht moeten blijven. Zowel in Engeland als in Nederland wordt momenteel naarstig onderzoek gedaan naar verspreiding van coronavariant B.1.1.7 onder kinderen. Leraren en leerlingen van een basisschool in Bergschenhoek, waar een cluster van besmettingen is vastgesteld en een juf overleed, zijn opgeroepen zich allemaal te laten testen.

Waarschijnlijk maakt de GGD donderdag bekend hoe ver de Britse variant zich in het dorp bij Rotterdam heeft verspreid. Ook in Amsterdam wordt onderzoek gedaan naar een cluster van besmettingen, waar niemand van in Engeland is geweest.

Een leeg lokaal van Het Amsterdams Lyceum. Tijdens de lockdown zijn alle scholen dicht.Beeld ANP

Niet zieker

Voor zover bekend worden mensen niet zieker van de Britse variant van het coronavirus. Dat de ziekenhuizen in Engeland overstromen, is het gevolg van de razendsnelle verspreiding van het virus. In Engeland liggen nu meer covidpatiënten in het ziekenhuis dan op het hoogtepunt van de eerste golf, in april vorig jaar. In Londen is het aantal opnames van coronapatiënten op de ic in twee weken tijd verdubbeld.

In een wanhopige poging om het razendsnel verspreidende virus te beteugelen, besloot de Britse regering om de tweede vaccinatie van mensen uit te stellen. In plaats van na drie tot vier weken krijgen Britten pas na twaalf weken hun tweede prik. Zo kunnen met de beperkte hoeveelheid vaccins zoveel mogelijk mensen één keer worden gevaccineerd, voor bescherming op korte termijn. Farmaceuten Pfizer en BioNTech waarschuwen dat een herhaalvaccinatie noodzakelijk is voor langdurige immuniteit tegen het coronavirus. “We hebben geen bewijs dat de bescherming na de eerste dosis na 21 dagen standhoudt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden