PlusAnalyse

VS waarschuwt Poetin, maar blijft verre van nucleaire escalatietaal

Na de powerplay van Vladimir Poetin is het nu de beurt aan de Verenigde Staten. Als de Russische president Vladimir Poetin zijn nucleaire dreigementen in de oorlog om Oekraïne waarmaakt, kan hij op een keiharde reactie rekenen. Zulke waarschuwingen klinken uit de VS steeds luider.

Het Parool
Nationaal veiligheidsadviseur Jake Sullivan. Beeld REUTERS
Nationaal veiligheidsadviseur Jake Sullivan.Beeld REUTERS

Navo-troepen kunnen onder leiding van Amerika alle Russische militaire doelen op Oekraïens grondgebied vinden én vernietigen, zo gaf de gepensioneerde generaal David Petraeus afgelopen weekend in een tv-interview aan. De ervaren generaal en oud-directeur van inlichtingendienst CIA stelt zich de reactie op een eventuele nucleaire agressie van de kant van Poetin zo voor: zelfs alle Russische troepen op de Krim en elk schip op de Zwarte Zee wordt dan onschadelijk gemaakt.

Nu Poetin nadrukkelijker dreigt met kernwapens, laten ook diplomaten en adviseurs van president Joe Biden steeds duidelijker merken dat Amerika van plan is hard te reageren als zo’n doemscenario werkelijkheid zou worden. Rusland kan rekenen op ‘rampzalige gevolgen’, zei de belangrijkste adviseur nationale veiligheid van de regering Biden, Jake Sullivan, meermaals op de Amerikaanse tv. Minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken voorspelde ‘afschuwelijke’ consequenties.

Hoofdleverancier

Amerika speelt als hoofdleverancier van financiële en militaire steun nu al een hoofdrol in de strijd van Oekraïne om de Russische bezetter van zijn grondgebied te verdrijven. Vooral Amerikaanse wapens maken de recente opmars van het Oekraïense leger mogelijk. De waarschuwingen uit kringen rond Biden suggereren dat de VS nog nauwer betrokken zullen raken, mocht Poetin een kernwapen inzetten.

Joe Biden sprak in het voorjaar in een essay al van ‘ernstige gevolgen’ bij ‘elk gebruik van kernwapens in dit conflict op welke schaal dan ook’. In een interview bleef hij vorige week vaag over wat die gevolgen precies zijn, vermoedelijk bewust, in de hoop dat het Kremlin zich flink zorgen zal maken over Amerikaans ingrijpen. Zulke ‘strategische ambiguïteit’ hanteert de VS vaker ter afschrikking. “Afhankelijk van wat ze doen, bepalen we welke reactie daarop volgt,” zei Biden.

De VS heeft ook een kernwapenarsenaal, maar refereert daar in de reacties op Poetins dreigementen niet aan. Medewerkers van het Witte Huis laten in Amerikaanse media juist merken dat de VS niet van plan is is zo’n geval ook een kernwapen in te zetten. “Het is niet nucleair tegen nucleair. Je wilt hier niet in een nucleaire escalatie terechtkomen,” zei ook Petraeus. “Maar je moet laten zien dat we dit op geen enkele manier kunnen accepteren.”

De Amerikaanse legerleiding heeft verschillende scenario’s bestudeerd en heeft de draaiboeken voor een reactie al uitgedacht. Het team van Biden heeft de afgelopen weken overigens ook steeds aangegeven dat de VS geen signalen zien dat Rusland daadwerkelijk nucleaire wapens in stelling brengt. De Amerikanen bleken eerder dit jaar goed op de hoogte van Russische plannen om Oekraïne aan te vallen en waarschuwden de wereld voor de invasie.

Uitgespeld

Achter de schermen communiceren de Amerikanen al maanden met de top van het Kremlin om duidelijk te maken dat de VS harde actie zal ondernemen. “Rusland begrijpt heel goed wat de Verenigde Staten zouden doen als reactie op het gebruik van kernwapens in Oekraïne, omdat we het voor hen hebben uitgespeld,” zei Sullivan.

Bidens veiligheidsman Sullivan staat erom bekend dat hij zich intensief heeft verdiept in de risico’s van nucleaire escalatie. Hij probeert nu naar eigen zeggen te voorkomen dat oorlogstaal juist de spanningen tussen twee nucleaire machten nog verder doet oplopen. Hij wil ‘niet meedoen’ aan een spel van retorische aanvallen en vergeldingen.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden