Vrees voor tweede Azovstal-scenario en Merkel verdedigt haar Ruslandbeleid

Ongeveer achthonderd burgers hebben hun toevlucht gezocht tot een chemische fabriek in de Oost-Oekraïense stad Sjevjerodonetsk. Daarmee lijkt zich een soortgelijk scenario te ontwikkelen als in de Azovstal-staalfabriek in Marioepol waar Oekraïense strijders en burgers wekenlang werden bestookt door Russische troepen.

Sanne Schelfaut
De Azot-fabriek in Sjevjerodonetsk. In het complex schuilen honderden werknemers en inwoners voor de Russen.  Beeld Getty Images
De Azot-fabriek in Sjevjerodonetsk. In het complex schuilen honderden werknemers en inwoners voor de Russen.Beeld Getty Images

Volgens de Amerikaanse advocaat van de eigenaar van het chemische complex zitten in de kelders van de Azot-fabriek tweehonderd van de ongeveer drieduizend werknemers van het bedrijf en zeshonderd inwoners van de stad. De arbeiders zijn gebleven in een poging het resterende deel van de zeer explosieve chemicaliën van de fabriek te beveiligen, staat in de verklaring van Lanny J. Davis op de website van Azot.

Moskou maakte dinsdag bekend dat het de woonwijken van Sjevjerodonetsk ‘volledig heeft bevrijd.’ Dit wordt tegengesproken door de Oekraïners. Volgens de gouverneur van de regio Loehansk, waarin de strategisch belangrijke stad ligt, hebben de Oekraïners moeite de Russische aanvallen af te slaan, maar hebben de Russen de stad niet in handen. Volgens de bestuurder ligt ook de nabijgelegen stad Lysytsjansk constant onder Russisch vuur.

Dmytro Firtasj, de eigenaar van de Azot-fabriek, is een van de rijkste Oekraïners en geldt als een nauwe bondgenoot van de voormalige pro-Russische Oekraïense president Viktor Janoekovitsj. De huidige president Volodimir Zelenski legde de industrieel en zijn bedrijven eerder sancties op vanwege het verkopen van titaniumproducten aan Russische militaire bedrijven. Eind februari veroordeelde Firtasj echter de Russische inval. “Deze oorlog is volkomen onnodig en kan op geen enkele manier worden gerechtvaardigd,” meldde hij dinsdag.

Soldaten Azovstal

Honderden soldaten die zich eerder hadden verschanst in dat andere grote fabriekscomplex in Marioepol, Azovstal, zijn ‘voor onderzoek’ overgebracht naar Rusland, meldt het Russische persbureau TASS. Meer dan duizend Oekraïense soldaten gaven zich vorige maand over, nadat het fabriekscomplex volledig was omsingeld door de Russen en ze als ratten in de val zaten. In een later stadium worden meer Oekraïense gevangenen naar Rusland gestuurd, aldus TASS.

Kiev eist de overdracht van de ongeveer tweeduizend verdedigers van de Azovstal-fabriek in een gevangenenruil. Russische parlementsleden eisen echter dat sommige soldaten berecht worden. Het gaat hen vooral om soldaten van het Azov-regiment, dat volgens Rusland en pro-Russische separatisten in de Donbas-regio nazistisch is.

De zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk maakte bekend een proces te beginnen tegen twee Britten en een Marokkaan die gevangen werden genomen terwijl ze samen met Oekraïense soldaten vochten in Marioepol. Hen zou de doodstraf boven het hoofd hangen voor terrorisme en voor het als huurlingen vechten tegen het Russische leger.

De twee Britten, Aiden Aslin en Shaun Pinner, en de Marokkaan Ibrahim Saadun dienen in het Oekraïense leger. Ze zaten dinsdag in de rechtszaal in een een kooi, zo was te zien in een video die getoond werd op pro-Russische socialemediakanalen. De beklaagden verweren zich met het argument dat ze gewone soldaten waren die in het Oekraïense leger vochten. Daarom zouden ze als krijgsgevangenen moeten worden behandeld.

De twee Britse soldaten namen deel aan de verdediging van de Azovstal-staalfabriek van Marioepol toen ze gevangen werden genomen. Aslin vocht eerder vrijwillig met een Koerdische militie tegen strijders van de Islamitische Staat.

Uitwisseling soldaten

De beklaagden zijn de eerste Oekraïense soldaten die door pro-Russische troepen worden berecht sinds de Russische invasie op 24 februari. Waarnemers zeggen dat het proces onder andere bedoeld is om de uitwisseling te forceren van gevangengenomen Russische soldaten die in Oekraïne zijn berecht, schrijft de Britse krant The Guardian.

Oekraïne heeft drie Russische soldaten veroordeeld voor tijdens de invasie begane oorlogsmisdaden. Een soldaat kreeg een levenslange gevangenisstraf voor het doden van een burger. Twee andere soldaten werden elk veroordeeld tot meer dan elf jaar gevangenisstraf voor beschietingen van burgerdoelen.

Gevechten Charkov

Naast zware gevechten in de Donbas zijn er gisteravond in de regio Charkov ten minste drie mensen omgekomen en zes anderen gewond geraakt. Russische troepen schoten op de stad Charkov en verschillende dorpen, zei regionale gouverneur Oleh Synyehubov gisteravond op Telegram. “De vijand is niet in staat de weerstand van onze verdedigers te breken. In plaats daarvan gebruiken de bezetters terreur door op ongewapende mensen te schieten.”

Om verzet aan de Russen te blijven bieden, zijn de Oekraïners voor een groot deel afhankelijk van wapentuig uit het Westen. Polen tekende gisteren een overeenkomst voor een grote levering van wapens aan Oekraine, zo liet premier Mateusz Morawiecki weten. Volgens hem gaat het ‘om een van de grootste wapencontracten van de afgelopen dertig jaar.’ De Poolse premier heeft niet gezegd om wat voor soort wapens het precies gaat.

Interview Merkel

Voormalig bondskanselier Angela Merkel heeft zich verdedigd tegen de kritiek dat haar beleid als bondskanselier te pro-Russisch is geweest. In een televisie-interview zei ze gisteravond nog steeds achter haar beslissing in 2008 te staan om een Oekraïense toetreding tot de Navo tegen te houden.

De Oekraïense president Zelenski verweet Merkel eerder dat ze Rusland met die beslissing in de kaart heeft gespeeld. Daar is zij het niet mee eens. Ze heeft geprobeerd een veilige situatie in Midden- en Oost-Europa te creëren en denkt dat het niet het goede moment was om Oekraïne en Georgië in 2008 toe te laten tot de Navo.

Ze benadrukt dat het Oekraïne van 2008 een ander land was dan het Oekraïne van vandaag. Het was nog ‘oligarchisch en zeer verdeeld’. Volgens Merkel was het toen echt niet mogelijk om dat Oekraïne toe te laten tot de Navo. Daarnaast wilde ze escalatie van de situatie voorkomen. Ze denkt dat Poetin een toetreding zeker als een oorlogsverklaring zou hebben gezien.

De voormalig kanselier veroordeelde de Russische invasie in Oekraïne scherp. Volgens Merkel zijn er geen excuses voor ‘deze brute schending van het internationale recht’. Ze vindt dat landen niet eeuwen terug in de tijd kunnen kijken om te bepalen welk territorium van wie is. “Dan hebben we alleen maar oorlog.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden