PlusExclusief

Voor het eerst gaan Braziliaanse verkiezingen ook over Amazone: ‘Je kunt aan het woud verdienen zonder dat te vernietigen’

Voor het eerst is de Amazone een belangrijk punt bij de verkiezingen in Brazilië. Luiz Inácio Lula da Silva, die voor staat in de peilingen, heeft een groene agenda. Ook zijn er meer dan honderd inheemse kandidaten voor het Congres.

Wies Ubags
Activist Sonia Guajajara (tweede van rechts) en andere vooral inheemse Brazilianen. De vlag van het land is besmeurd met rode verf, een verwijzing naar het bloedvergieten tijdens een betoging tegen geweld, illegale houtkap, mijnbouw en veeteelt.  Beeld AP
Activist Sonia Guajajara (tweede van rechts) en andere vooral inheemse Brazilianen. De vlag van het land is besmeurd met rode verf, een verwijzing naar het bloedvergieten tijdens een betoging tegen geweld, illegale houtkap, mijnbouw en veeteelt.Beeld AP

“Het was een roep van mijn voorouders,” verklaart kandidaat-parlementslid Nice Tupinambá (33) vanuit Belém in de deelstaat Pará via WhatsApp. Ze behoort tot de Kamuta Tupinambá en is een van de tientallen jonge inheemse vrouwen die zich willen inzetten voor de Amazone en haar bevolking. “Ik ben zo ongeveer vanaf mijn geboorte sociaal actief, maar wilde nooit de politiek in. Maar als je iets wil veranderen, kun je niet alleen kritiek geven. Dan moet je zelf actief worden.”

En het roer moet echt om. Gedurende de bijna vier jaar dat de extreemrechtse president Jair Bolsonaro (67) op het pluche zit, is de ontbossing in de Amazone en ook daarbuiten schrikbarend toegenomen. Volgens Imazon, een non-profitorganisatie die zich inzet voor het behoud van de Amazone, is er in de eerste acht maanden van 2022 al 7943 vierkante kilometer bos tegen de vlakte gegaan. Ter vergelijking: dit is zo groot als de provincies Zeeland en Noord-Brabant samen. Imazon spreekt van de ernstigste schade in vijftien jaar.

Daders van ontbossing aanpakken

Voor het eerst is ontbossing dan ook een thema bij de verkiezingen. Een van de belangrijkste kritiekpunten op de regering is dat het budget voor het aanpakken van ontbossing maar voor 41 procent is gebruikt. Tupinambá wil dat de daders van ontbossing worden aangepakt. Ook wil ze versterking van de overheidsorganisaties die zijn opgericht voor de bescherming van inheemse volkeren. Nu worden die bemand door mensen die allesbehalve de belangen van de inheemse bevolkingen behartigen. Ook moeten de grenzen van de inheemse territoria, die Bolsonaro wilde openstellen voor land- en mijnbouw, worden gerespecteerd.

Nice Tupinambá: ‘Het is heel goed mogelijk om op duurzame wijze aan de Amazone te verdienen zonder dat je het bos vernietigt’. Beeld
Nice Tupinambá: ‘Het is heel goed mogelijk om op duurzame wijze aan de Amazone te verdienen zonder dat je het bos vernietigt’.Beeld

“Het is heel goed mogelijk om op duurzame wijze aan de Amazone te verdienen zonder dat je het bos vernietigt,” zegt Tupinambá. “Zo kunnen we werk en inkomen garanderen voor de bevolking hier, die voor de politiek onzichtbaar is en honger lijdt. Alleen al in Pará hebben we veertig producten waar kleine producenten aan kunnen verdienen. Maar voordat deze mensen van de opbrengst een bestaan kunnen opbouwen, moet je hen steunen en ander beleid ontwikkelen om hen concurrerend te laten zijn.”

172 inheemse kandidaten

Niet alleen wordt op 2 oktober een president gekozen, ook gaan de Brazilianen stemmen op kandidaten voor het Huis van Afgevaardigden en de Senaat, evenals gedeputeerden en gouverneurs van de deelstaten. Nice Tupinambá is kandidaat voor het Huis van Afgevaardigden voor de PSOL, de Partij voor Socialisme en Vrijheid. Ze is een van de 172 inheemse kandidaten voor het Congres of het parlement van een van de deelstaten, bijna een derde meer dan in 2018.

In 2018 werd Joênia Wapichana als eerste en enige inheemse parlementariër gekozen voor de deelstaat Roraima. Ze heeft zich herkiesbaar gesteld. Om meer zetels te verwerven in het nationale Congres en in de parlementen van de deelstaten, werken de inheemse kandidaten en inheemse organisaties in de deelstaat waar ze vandaan komen samen. Ze streven naar de vorming van een ‘inheemse fractie’ die de Amazone en haar bewoners verdedigt. Hun grote tegenstander in het Congres is de ‘fractie van de runderen’, die de belangen behartigt van de veehouders die de Amazone willen opofferen aan veeteelt.

Lula doet beloften over de Amazone

Luiz Inácio Lula da Silva (van 2003 tot en met 2010 president van Brazilië) loopt in de peilingen voor (circa 44 procent van de stemmen) op zijn rivaal en huidig president Bolsonaro (34 procent). Lula kreeg half september steun van een belangrijke verdediger van de Amazone: ex–minister van milieu Marina Silva. Zij kreeg onder Lula’s presidentschap voor elkaar dat de ontbossing afnam, maar verliet de regering toen deze niet bereid was haar wensen voor natuurbehoud helemaal in te willigen. Nu legde zij opnieuw haar wensen op tafel in ruil voor haar steun voor Lula’s kandidatuur. Die ging ermee akkoord dat er een eind komt aan de ontbossing in de Amazone en daarbuiten en dat een duurzame economie een van de hoofddoelen van zijn regering zal zijn.

Maar niet alleen de president moet natuurbehoud hoog in het vaandel hebben, hij heeft steun nodig in het Congres. Nice Tupinambá: “De mensen in Pará hebben grote dagelijkse problemen; voor hen is het verleidelijk hun stem te verkopen aan corrupte politici in ruil voor geld of goederen. Maar ze voelen ook de gevolgen van de vernietiging van het bos. De rivieren sterven af, de planten gaan dood. Dat zet ze aan het denken. Je ziet dat buiten de Amazone het bewustzijn ook groeit: de rook van de branden in de Amazone komt tot in São Paulo. Daar beginnen de mensen te voelen wat wij hier al langer zeggen. Ik hoop dat dit een nieuwe periode is en dat we niet meer alleen staan in onze strijd voor het behoud van de natuur.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden