Plus

Voor half december moet Trump verzet toch echt staken

Donald Trump kan niet heel veel langer de overgang naar de regering Biden blijven dwarszitten door geen contact te leggen of informatie uit te wisselen. Het moment van de waarheid komt half december als de uitslag van de verkiezingen officieel wordt.

Donald Trump probeert de overgang naar de regering van Biden tot het laatst toe te rekken.Beeld AFP

Als dit zo doorgaat, waarschuwde Joe Biden deze week, kost het levens. “Meer mensen zouden kunnen sterven, als we niets coördineren,” zei hij over het gebrek aan samenwerking met het team van president Trump rond de bestrijding van het coronavirus.

Nog geen woord

Biden en zijn mensen zouden zich op dit moment met de zittende regering moeten voorbereiden op het moment dat ze de macht overnemen, op 20 januari. Maar Trump heeft nog geen woord gewisseld met zijn opvolger, en geen overheidsinstantie heeft het team van de aankomend president gebrieft. Niet over de troepen in Afghanistan en Irak, dreiging van Iran, Noord-Korea of terreurgroepen, en niet over het coronavirus, dat in de VS op het moment meer mensen dan ooit besmet. Met het hoofd van het Amerikaanse equivalent van het RIVM, Anthony Fauci, heeft Team Biden nog niet kunnen spreken.

Het knelpunt zit bij een vrij onbekend agentschapje binnen de regering, de General Services Administration (GSA). Het hoofd daarvan moet een handtekening zetten om geld, kantoorruimte en informatie vrij te maken waarmee Biden zijn regering op poten kan zetten. Deze Emily Murphy, benoemd door Trump, weigert dat vooralsnog. Er lopen nog rechtszaken van de president, die weigert te erkennen dat hij verloor, dus vindt zij het nog te vroeg om de transitie in te zetten.

Kansloos

Maar die rechtszaken zijn vrijwel kansloos, is al meermaals gebleken, en veranderen niets aan de uitslag. Het onpartijdige Center for Presidential Transition dat nieuwe president helpt opstarten concludeerde dan ook: “Hoewel er juridische geschillen zijn die moeten worden beslecht, is de uitkomst voldoende duidelijk en moet het overgangsproces nu beginnen.”

De blokkade komt Murphy op een golf aan kritiek te staan. “Murhpy’s wangedrag is gevaarlijk,” schreef Walter Shaub, onder president Obama jurist van het Witte Huis, in The New York Review of Books. Niet alleen de pandemie en de bijbehorende economische problemen grijpen om zich heen, vijanden in de wereld zouden deze onzekere periode kunnen gebruiken om Amerika te raken, vrezen kenners van de nationale veiligheid.

Brief

Vier voormalige ministers van Binnenlandse Veiligheid, zowel partijgenoten van Trump als Biden, riepen in een brief op de transitie nu echt in te zetten. “In deze periode van verhoogd risico voor onze natie kunnen we geen dag missen om aan de overgang te beginnen. Voor het welzijn van de natie moeten we nu starten.”

De VS weten wat de impact van een verknoeide machtsoverdracht kan zijn. Na de verkiezingen van het jaar 2000 duurde het ook weken voordat de nieuwe president, George W. Bush, met voorbereidingen kon beginnen. Toen was de officiële uitslag daadwerkelijk onduidelijk: rechters moesten oordelen over iets meer dan 500 beslissende stemmen in Florida.

De situatie nu is anders: Biden kreeg in doorslaggevende staten zeker tienduizend stemmen meer, een aantal dat in hertellingen nooit is goedgemaakt.

Kwetsbaarheid

Toen Bush uiteindelijk aantrad, had het team van vertrekkend president Bill Clinton naar verluidt zelfs de W uit de toetsenborden in het Witte Huis gehaald, zodat de naam van de nieuwe president moeilijk te typen was. De overgang ging zo moeizaam, dat de commissie die de terreuraanslagen op 11 september 2001 onderzocht, concludeerde dat het bijgedragen had aan de kwetsbaarheid van de VS. Op sleutelposities waren te laat ambtenaren benoemd.

Biden reageerde aanvankelijk zelf vrij nonchalant op de vertraging die zijn voorganger opwerpt. “Het feit dat ze op dit moment niet willen erkennen dat we hebben gewonnen, heeft niet veel invloed op onze planning en op wat we kunnen doen tussen nu en 20 januari,” zei hij.

Contacten Biden

Als oud-senator én oud-vicepresident heeft Biden zoveel contacten in de Amerikaanse overheid, dat hij zich ook zonder hulp van Trump wel een beeld kan vormen van de stand van zaken. Hij kent bovendien de weg in het Witte Huis. Biden heeft dus gewoon mensen benoemd voor een coronavirus task force, een stafchef uitgekozen en telefoontjes gepleegd met wereldleiders als Angela Merkel. Zijn overgangsteams gaan alvast met experts van buiten praten.

Maar hoe langer het duurt, hoe groter de impact van de tegenwerking, laten zijn mensen doorschemeren in de media. Ze overwegen juridische stappen om de handtekening onder overgangspapieren af te dwingen. Team Biden moet onder meer zo’n vierduizend mensen benoemen in het overheidsapparaat. Voor veel posities is een antecedentenonderzoek nodig. Dat kost tijd. Liefst heeft een nieuwe president eind november, als Amerika thanksgiving viert, de vacatures in het Witte Huis vervuld en staat er voor kerst een kabinet, adviseert het Center for Presidential Transition.

Onder druk gezet

In Washington lieten de meeste Republikeinen Trump tot op heden verwarring zaaien over de resultaten. De Republikeinse bestuurder die in Georgia verantwoordelijk is voor het organiseren van de verkiezingen, Brad Raffensperger, zegt tegen The Washington Post dat hij onder druk wordt gezet om legaal uitgebrachte stemmen af te keuren door onder meer een met Trump bevriende senator, Lindsey Graham.

Toch begint de partij zich langzaam af te keren van het idee dat Biden niet de legitieme winnaar is. Twee Republikeinse gouverneurs, uit Ohio en Arkansas, riepen Trump inmiddels op te helpen de nieuwe regering op te zetten. Republikeins senator Marco Rubio noemde Biden gewoon ‘president-elect’, en erkende daarmee zijn overwinning. Trumps eigen adviseur nationale veiligheid, Robert O’Brien, beloofde een ‘heel professionele transitie’ naar de regering Biden.

Inbinden

Het belangrijkste moment komt op 14 december. Dan stemt het zogeheten kiescollege en wordt de uitslag officieel. Nu heeft Trump een punt als hij zegt dat Biden formeel nog niet tot president gekozen is. Maar na 14 december zal hij echt moeten inbinden. Het lijkt erop dat Trump dat ook van plan is, ondanks zijn politiek theater over vermeende fraude.

Fox News-journalist Geraldo Rivera, een vertrouweling van Trump, sprak eind vorige week telefonisch met de president. Hij kreeg de indruk dat Trump zich uiteindelijk gewoon aan de wet zal houden. ,,Hij vertelde me dat hij een realist is. Hij vertelde me dat hij het juiste zou doen,” zei Rivera in een interview met Fox. ,,Ik kreeg niet de indruk dat hij plannen had om de gekozen regering omver te werpen. Hij wil gewoon een eerlijk gevecht.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden