PlusProfiel

Volodimir Zelenski: voormalig komiek en acteur die zijn land door een oorlog moet loodsen

 Volodimir Zelenski werd ruim twee jaar geleden gekozen tot president van Oekraïne.  Beeld Anadolu Agency via Getty Images
Volodimir Zelenski werd ruim twee jaar geleden gekozen tot president van Oekraïne.Beeld Anadolu Agency via Getty Images

Hij is nu doelwit nummer één van de Russische vijand: president Volodimir Zelenski. Een voormalige buitenstaander leidt Oekraïne in de donkerste dagen van zijn bestaan.

Frenk der Nederlanden

Zo ben je nog nog acteur in een populaire tv-serie en speel je een leraar die president wordt, zo bén je die president echt en spreek je in een groene legertrui het volk toe omdat jouw land wordt aangevallen. Volodimir Zelenski is tegen wil en dank de hoofdrolspeler in een slechte film op basis van een scenario dat door alle critici als onwaarschijnlijk en over de top zou worden afgeserveerd.

Toen Zelenski (Kryvy Rih, 1978) op 20 mei 2019 als president van Oekraïne werd geïnstalleerd, had hij geen enkele politieke ervaring. Hij genoot bekendheid als komiek en acteur. De serie waarmee hij doorbrak, heette ironisch genoeg Dienaar van het Volk ‘(Sloeha Narodoe’), en zo doopte hij ook de partij die de strijd aanbond met de zittende president Petro Porosjenko, die sinds 2014 aan de macht was, en voormalig premier Joelia Timosjenko.

Bruggenbouwer

Juist het feit dat hij een buitenstaander was, iemand die niet tot het politieke establishment van Oekraïne behoorde en geen vuile handen had gemaakt, bezorgde hem de overwinning, en zijn nieuwe partij behaalde in juli de absolute meerderheid bij de door Zelenski uitgeschreven parlementsverkiezingen. Zelenski presenteerde zich meteen als een bruggenbouwer. “Vanaf nu moeten parlement en president samenwerken om de Oekraïners gelukkig te maken,” zei hij na zijn zege.

Hij maakte van de strijd tegen de alom woekerende corruptie in Oekraïne speerpunt van zijn beleid. “We willen in een land leven waar de wet geldt, zodat internationale investeerders zich op hun gemak voelen.” En hij ging op zoek naar een oplossing voor het conflict met Rusland over de hegemonie in de Donbas, de regio in Oost-Oekraïne waar in de oorlog tussen de door Rusland gesteunde milities en het Oekraïense leger meer dan 13.000 mensen waren gesneuveld.

Ontmoeting met Poetin

Begin juli 2019 zocht hij contact met zijn Russische tegenstrever, Vladimir Poetin, niet wetende dat die toen al in het geheim bezig was met zijn masterplan voor een totale oorlog. Maar het zou nog tot het einde van dat jaar duren voordat de twee leiders elkaar in levenden lijve ontmoetten. Dat gebeurde in Parijs onder het toeziend oog van de Franse president Macron. Poetin bleef evenwel doof voor Zelenski’s oproep een einde te maken aan het conflict in Oost-Oekraïne.

Ook deze week, enkele uren voor de inval van Rusland, weigerde Poetin aan de telefoon te komen, vertelde Zelenski in een televisietoespraak tot het Russische volk, enkele uren voordat de Russische president op het scherm verscheen. “Daarom richt ik mij tot de Russische burgers. Niet als president, maar als Oekraïense burger. Ik weet dat jullie wordt verteld dat wij bevrijd moeten worden. Maar we zijn vrij en bouwen aan de toekomst. We bouwen en vernietigen niet, zoals jullie wordt verteld.”

Haatcampagne

Zelenski ging ook uitgebreid in op de aanhoudende haatcampagne die vanuit het Kremlin tegen hem wordt georkestreerd. “Hoe kan ik een nazi zijn?” vroeg hij, verwijzend naar zijn Joodse ouders en zijn overgrootvader, die in de Holocaust werd vermoord. “Hoe kan een volk dat 8 miljoen mensenlevens aan de nazi’s heeft verloren, het nazisme steunen? Hoe leg je dat mijn grootvader uit? Hij heeft de hele oorlog bij de infanterie van het Rode Leger gediend en is als kolonel gestorven in een onafhankelijk Oekraïne.”

Het was dezer dagen niet de enige keer dat Zelenski naar de Tweede Wereldoorlog verwees. Toen hij zich vorige week op een internationale veiligheidsconferentie in München tot de wereldleiders richtte, nam hij het woord appeasementin de mond. Want dat was wat de Britse premier Chamberlain in 1938 tijdens een toespraak – in uitgerekend München – predikte toen hij akkoord ging met de Duitse annexatie van het Tsjechoslowaakse Sudetenland, in de hoop Hitler daarmee van oorlog af te houden.

In de steek gelaten

Nu de slag om Kiev is begonnen, herhaalt Zelenski dat Oekraïne door de wereld in de steek is gelaten. “Wie staat klaar,” zei hij in de nacht van donderdag op vrijdag in een online toespraak, “om samen met ons te strijden tegen Rusland? Ik zie niemand. Wie staat klaar om ons de garantie van een Navo-lidmaatschap te geven? Iedereen is bang.”

Maar zelfs nu Rusland hem tot ‘doelwit nummer één’ heeft bestempeld, weigert hij te vluchten voor Poetins terreur. Zijn eigen lot en dat van zijn familie is minder belangrijk dan de toekomst van Oekraïne, zei Zelenski, en dat maakt van de voormalige acteur een tragische held in een drama van shakespeareaanse omvang.

null Beeld Anadolu Agency via Getty Images
Beeld Anadolu Agency via Getty Images
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden