PlusReportage

Vluchtelingen in Idlib: ‘Iedereen hier steunt Erdogan’

De kampen zijn overbevolkt. Een van de vluchtelingen zegt dat ze met 15 mensen in een tent leeft. Beeld AFP

In vluchtelingenkampen in de Syrische provincie Idlib voltrekt zich een humanitaire ramp. Het vorige week begonnen Turkse offensief biedt enige hoop.

Een jongen van vier trekt een karretje. Daarin zit een vermagerd meisje verdoofd voor zich uit te staren. De twee kinderen trekken samen over een stofweg langs vervallen tenten en grote plassen geelbruin water. In de lucht hangt de zure geur van menselijke uitwerpselen.

Dit is vluchtelingenkamp Sarmada in het noorden van de Syrische provincie Idlib. Nou ja, een kamp valt het nauwelijks te noemen. De meeste families hier hebben zelf een stukje grond gehuurd en hun eigen tenten in elkaar gezet. Anderen slapen op de grond onder olijfbomen.

“Het regime heeft een vatbom op ons huis gegooid,” vertelt Samira Mahmoud al Hamid voor de ingang van een van de tenten. “Twee maanden geleden ben ik hiernaartoe gevlucht met mijn acht kinderen, maar we zijn alles kwijt. Nu zitten we met vijftien mensen in één tent. De kinderen worden voortdurend ziek van het vieze water en hebben nauwelijks te eten, maar hulp is er niet.”

Meedogenloos offensief

In Idlib dreigt de grootste humanitaire ramp van de 21ste eeuw, waarschuwt de VN. Ruim een miljoen mensen vluchten richting de grens met Turkije vanwege een meedogenloos offensief door het Assadregime. Meer dan tachtig procent van hen zijn vrouwen en kinderen. Burgers worden massaal uit hun woningen verjaagd door de bommen van Assad en zijn Russische en Iraanse bondgenoten.

“Dat is een bewuste oorlogstactiek,” zegt dokter Mohammed Albrash. “Assad bombardeert markten, scholen en ziekenhuizen om ons angst aan te jagen. Daardoor slaan mensen op de vlucht en dan kan hij nieuw grondgebied innemen.”

De arts geeft een rondleiding in zijn ziekenhuis in Bab al Hawa, op nog geen tien kilometer van het kamp in Sarmada. Een verminkt jonge­tje komt net van de intensive care gelopen. In de ziekenboeg liggen behalve zwaargewonde rebellen ook uitgehongerde kinderen. “Ze worden ziek van de omstandigheden in de kampen,” aldus Albrash. “Vooral de winter was verschrikkelijk. Drie weken geleden is hier een kindje doodgevroren.”

Plotseling hartfalen

Ook artsen lopen hier gevaar. “In het afgelopen jaar heeft het regime 67 ziekenhuizen verwoest,” weet Albrash. Een collega die een bombardement overleefde, kwam later alsnog om het leven door de stress. “Hij en een andere arts zijn overleden aan plotseling hartfalen. Maar we moeten door, we moeten ons volk redden.”

Dat doet Albrash al zes maanden zonder salaris. Het wordt moeilijker om donoren te vinden, legt hij uit. Westerse geldschieters trokken zich afgelopen jaren terug uit Idlib, omdat het gebied onder controle zou staan van de jihadistische strijdgroep Hayat Tahrir al-Sham.

Dicht bij de Turkse grens is van die controle nauwelijks iets te merken. Op straat loopt hier en daar een bebaarde rebel rond, maar er zijn weinig checkpoints en centraal gezag lijkt te ontbreken. Het dagelijkse bestaan wordt hier niet bepaald door de ideologie van een paar duizend jihadisten, maar door de overlevingsdrang van miljoenen burgers.

Beeld Laura Van Der Bijl

Veel van die burgers zeggen zich veiliger te voelen nu Turkije een grootschalig offensief is begonnen tegen het Assadregime. Nadat vorige week 33 Turkse soldaten werden gedood bij een luchtaanval van Assad en zijn Russische bondgenoten, sloeg Ankara hard terug door talloze doelwitten van het regime te bombarderen. Sindsdien is het aantal luchtaanvallen op burgerdoelwitten afgenomen.

“Voor het eerst in negen jaar voelen we dat een buitenlandse macht echt aan onze kant staat,” vertelt Mohamed Kamel van de in Idlib opererende Syrische hulporganisatie Violet. “Eindelijk zien we filmpjes van Turkse F-16’s die gevechtsvliegtuigen van Assad neerhalen. Dat betekent heel veel voor ons, want we weten dat die vliegtuigen ons hadden kunnen doden.”

In een vluchtelingenkamp in Atme, even ten noorden van Sarmada, heeft iedereen het dan ook over het Turkse offensief. “Het was hier feest toen we hoorden dat de Turken zouden ingrijpen,” vertelt Abdulkarim al Fayham. “Geloof me, als je hier een referendum zou houden, staat iedereen aan de kant van Erdogan.”

Bestand in Idlib

De Turkse president Erdogan spreekt vandaag de Russische president Poetin in Moskou over een bestand in Idlib, waar Rusland en Turkije militair ­lijnrecht tegen elkaar staan. Het Turkse leger is in actie gekomen tegen de strijdkrachten van de Syrische president Assad en diens bondgenoten, inclusief Rusland. Om steun af te dwingen van zijn Europese bondgenoten voor zijn militaire campagne in Syrië, opende Erdogan vorige week ‘de poorten naar Europa’ voor de vluchtelingen. Duizenden migranten zijn sindsdien richting de Griekse grens getrokken in de hoop de EU te bereiken. “Als Europese landen het ­probleem willen oplossen, moeten ze Turkije steunen in Idlib,” zei Erdogan gisteren in het Turkse parlement. De EU-ministers van Binnenlandse Zaken en ­Justitie verwerpen ‘de manier waarop Turkije migratiedruk gebruikt voor politieke doeleinden’ en roepen Ankara op zich aan de migratiedeal uit 2016 te houden.

Tom Kieft

‘Help kinderen’

Amsterdam moet barmhartig meewerken aan de opvang van 500 kinderen uit vluchtelingenkampen op het Griekse eiland Lesbos. Dat vindt een raadsmeerderheid. GroenLinks, D66, PvdA, Denk en de ChristenUnie reageren hiermee op de oproep van diverse hulporganisaties, waaronder Vluchtelingenwerk Nederland.

Die willen alleenstaande vluchtelingenkinderen, minder­jarigen die onder erbarmelijke omstandigheden leven in tenten, hier onderdak geven. Amsterdam en enkele andere steden zoals Nijmegen, Groningen en Utrecht, zouden samen 500 kwetsbare minderjarige vluchtelingen moeten opvangen, omdat de rijksoverheid niets voor hen doet.

Ruben Koops

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden