PlusAchtergrond

Vluchtelingen in heldenrol met hun eigen sportclub dankzij Amsterdams label Klabu

Het Amsterdamse humanitaire sportlabel Klabu zet sportclubs op in vluchtelingenkampen en leent materiaal uit. De Franse topvoetbalclub PSG haakt in, net als tennisser Robin Haase en de vrouwenvoetbalteams van Zuid-Soedan.

Het tenue van de Klabu in Kalobeyei, Noord-Kenia. De drie sterren  staan voor het aantal dorpen in het kamp, de twee kamelen voor eenheid met de lokale Turkanastam.  
 Beeld Coco Olakunle
Het tenue van de Klabu in Kalobeyei, Noord-Kenia. De drie sterren staan voor het aantal dorpen in het kamp, de twee kamelen voor eenheid met de lokale Turkanastam.Beeld Coco Olakunle

Dat hij ooit een humanitaire organisatie inclusief sportkledinglabel zou runnen, had de oprichter van Klabu Jan van Hövell (35) nooit durven dromen. Vier jaar geleden was hij nog advocaat op de Zuidas, inclusief gelikt pak en nonchalant baardje. De liefde voor gerechtigheid is hem met de paplepel inge­goten. Zijn vader werkt aan de juridische bescherming van vluchtelingen bij de Verenigde Naties, zijn moeder werkt met kinderen in een asielzoekerscentrum in Oisterwijk. Tot zijn veertiende woonde Van Hövell onder meer in Bangladesh, voormalig Joegoslavië en Ethiopië. Toen hij de kans kreeg enkele maanden in het Buduburam-vluchtelingenkamp in Ghana stage te lopen, voetbalde hij er regelmatig met de bewoners en zag hij wat een levensvreugde en positivisme dat opleverde.

Van zijn spaargeld besloot hij twee jaar geleden een sportclub op te zetten in het vluchtelingenkamp Kalobeyei in Noord-Kenia De bewoners bedachten zelf de naam: Klabu, Swahili voor club. Het idee is simpel. Via een bibliotheeksysteem geeft de club toegang tot sportmaterialen en kleding voor de populairste lokale sporten: voetbal, basketbal, volleybal en hardlopen. Maar in het clubhuis kunnen mensen ook schaken, dammen, domino spelen en kaarten, via zonne-energie hun telefoons opladen en tegen een kleine vergoeding is er wifi en kan op tv naar sportwedstrijden gekeken worden. “Ik wilde een plek creëren waar mensen samenkomen en zich goed voelen. In het vluchtelingenkamp is alles gericht op overleven, maar ik wilde verder gaan, iets neerzetten wat een mens weer mens maakt.”

null Beeld Coco Olakunle
Beeld Coco Olakunle

Chinese handelaar

In plaats van de sportkleding in Nairobi te kopen bij een Chinese handelaar, besloot Van Hövell die zelf te laten maken. Hij kreeg Kelvin Govey aan boord, voormalig designdirector van Nike en Reebok. “We wilden een identiteit creëren”, zegt Govey in de eerste echte Klabuwinkel op de Haarlemmerdijk. Samen met mensen uit het kamp ontwikkelde hij het embleem, met drie sterren en twee kamelen. De sterren staan voor het aantal dorpen in het kamp, de dieren voor eenheid met de Turkanastam. De kleding en het lidmaatschap van de sportclub zorgen voor een gemeenschapsgevoel.

Het bekijken van de vleugels van een vlinder door een macrolens leverde het overlappende zigzagpatroon op. Govey: “Ons butterfly-dessin moet uiteindelijk net zo herkenbaar worden als de Burberryruit of het Louis Vuittonlogo.”

Op foto’s die de bewoners van Kalobeyei op sociale media posten, zie je de trots op hun shirt en hun Klabu, het gaat om veel meer dan alleen sport, zegt Van Hövell. “In Kalobeyei wonen 36.000 vluchtelingen verdeeld over drie dorpen. Gemiddeld verblijven mensen 17 jaar in een kamp. Vandaar dat de UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de VN waarmee we samenwerken, de aanpak heeft gewijzigd en er nu echt een nieuw thuis voor ze wil bouwen, geen tijdelijke plek om te overleven, maar een stad waar ze blijven en hun leven weer kunnen opbouwen.”

null Beeld Coco Olakunle
Beeld Coco Olakunle

Om niet afhankelijk te zijn van donaties alleen, wordt de sportkleding verkocht aan de rest van de wereld. Het idee: als je iets van Klabu koopt, geef je iemand anders toegang tot sport. Het merk begon met een pop-upstore op de Zeedijk met alleen een uit- en thuisshirt, broekjes en sokken, maar al snel kwam de vraag naar joggingbroeken en hoody’s. De lijn wordt langzaam uitgebreid.

De winkel uitgevlogen

De ambities zijn groot. Uiteindelijk wil Van Hövell overal ter wereld clubs neerzetten, ook in sloppenwijken, en ervoor zorgen dat ze zelfvoorzienend zijn. De Klabu in Kalobeyei wordt lokaal geleid door vier betaalde medewerkers. Van Hövell heeft regelmatig zoomcalls met ze.

De vorige week aangekondigde samenwerking met voetbalclub Paris Saint-Germain belooft groots te worden. Van Hövell vindt het nog steeds onwerkelijk, maar opeens was daar een uitnodiging van de club of hij naar Parijs wilde komen. Om de samenwerking te vieren werd er een shirt gemaakt dat aandacht vraagt voor de 80 miljoen mensen die momenteel op de vlucht zijn – 1 procent van de wereldbevolking.

De shirts vlogen de winkel uit. De komende jaren gaat Klabu met PSG clubhuizen opzetten in diverse kampen, te starten met Cox’s Bazar, het grootste vluchtelingenkamp ter wereld in Bangladesh, waar een miljoen vluchtelingen wonen, bijna allemaal Rohingya, staatloze vluchtelingen uit Myanmar.

Van Hövell: “PSG is een club die diversiteit uitdraagt en staat voor verbinding. Een topspeler van hun eerste vrouwenelftal, Nadia Nadim, is zelf gevlucht uit Afghanistan. Naast de financiële bijdrage wil de club ook haar platformen inzetten om aandacht te geven aan ons werk en doel. Zo is er al een filmpje waarin je spelers Mbappé, Neymar en Navas ‘Join the Klabu’ hoort zeggen. Sindsdien loopt het storm en kreeg ik aanvragen uit vele landen, waaronder Rwanda, Oeganda, Brazilië en Ethiopië. Er is momenteel een humanitaire crisis gaande in Tigray in Ethiopië, 100.0000 mensen zijn er op de vlucht en ontheemd. De UNHCR vroeg of we konden komen, maar snel handelen kan helaas niet omdat we de capaciteit en het geld nog niet hebben.”

Materiaal gedoneerd

Maar daar wordt hard aan gewerkt. Klabu kreeg al support van Stichting Doen, de Rabobank, ­Nike en Triodos Bank. Veel bedrijven en merken dragen belangeloos bij. Reclamebureau Wieden+Kennedy bedacht de eerste campagne, Van Hövells voormalige werkgever De Brauw Blackstone Westbroek verzorgt al het juridische werk pro bono, Nike doneert materiaal voor de clubhuizen.

“We kijken wat we nog meer met ze kunnen doen. Schoenen? Working on it,” zegt Govey.

“Maar dat is minder eenvoudig dan je zou denken, je maakt namelijk geen normale sportschoen voor de droge en stoffige omstandig­heden daar, het moet een multipurpose schoen worden. Het is onze droom om producten te maken die allereerst een verschil maken in de kampen, op de tweede plaats komt wereldwijde verkoop om zo nieuwe projecten te financieren.”

Topspeler Nadia Nadim uit het eerste vrouwenelftal van Paris Saint-Germain, zelf ooit gevlucht uit Afghanistan, in het Klabu x PSG shirt.  Beeld PSG
Topspeler Nadia Nadim uit het eerste vrouwenelftal van Paris Saint-Germain, zelf ooit gevlucht uit Afghanistan, in het Klabu x PSG shirt.Beeld PSG

Designwedstrijd

Dat moet lukken, want het Klabuverhaal verspreidt zich snel. Zo zijn Klabushirts present in de videogame Fifa 21, met dank aan EA Sports, die ook weer het initiatief nam. En sinds de start van Roland Garros 2021 is Klabu de officiële kledingsponsor van Robin Haase. “Ook hij kwam met ons in contact omdat hij het een mooi initiatief vond,” zegt een blije Van Hövell, die nog nauwelijks kan geloven wat hem overkomt.

De winkel inclusief kantoor moet, zo wil hij, een plek worden waar vluchtelingen, ongedocumenteerden en locals samenkomen, een vertrekpunt voor gezamenlijke sportsessies in het Westerpark, mét sportbibliotheek. Het achtkoppige team bestaat er nog voornamelijk uit freelancers en vrijwilligers, waarvan een deel zelf vluchteling is, onder wie Sam uit Syrië en Atia uit Bangladesh. “In de toekomst hopen we mensen in loondienst te kunnen nemen.”

Collabs komen op gang. Zo hangen er shirts in de winkel van het Amsterdamse merk Blood In, Blood Out, dat shirts combineert van bijvoorbeeld aartsrivalen Barcelona en Real Madrid. Ontwerper YJ Liot Backer customizede twee paar Nike Air Jordan 1 gebruikmakend van Klabu­shirts.

Ook Neymar steunt de samenwerking met Klabu. Het getal 80 staat voor de 80 miljoen mensen die wereldwijd op de vlucht zijn.  Beeld PSG
Ook Neymar steunt de samenwerking met Klabu. Het getal 80 staat voor de 80 miljoen mensen die wereldwijd op de vlucht zijn.Beeld PSG

Kelvin Govey’s ogen gaan glimmen als hij vertelt over Klabu’s nieuwe Zuid-Soedanavontuur. “Het jongste land ter wereld, opgericht in 2011, met nu 2,2 miljoen vluchtelingen. Voor het eerst in hun historie zetten ze een voetbalcompetitie op voor vrouwen, een soort eredivisie. Wij maken de kleding voor de tien vrouwenteams, het thuis- en uittenue.”

Voor het clubhuis op Lesbos, dat momenteel gebouwd wordt met de Nederlandse organisatie Movement On The Ground, pal naast het Cruyff Court, werkt hij aan hidjabs. “We hebben er een designwedstrijd uitgeschreven voor de tenues, ik maak wat zíj kiezen. Dat is mijn droom: mensen in de kampen een stem geven. Zij zijn de helden, wij de supporters.”

Jan van Hövell, oprichter van sportmerk Klabu. Beeld KLABU
Jan van Hövell, oprichter van sportmerk Klabu.Beeld KLABU

Klabu, Haarlemmerdijk 106, Amsterdam

Adidas x Kloss

De tweede Adidas x Karlie Klosscollectie is uitgebracht. Naast het model zelf zijn in de campagne voor de fitnesscollectie Alexis Williams, een alumni van Kloss’ empowering nonprofit organisatie Kode With Klossy, en change­maker Elysha Ang te zien.

Digitale mode

Een digitale versie van ­Gucci’s Dionysustas is op gaming platform Roblox verkocht voor 4115 dollar. Dat is meer dan de winkelwaarde. Dankzij een collab tussen het Italiaanse label en Roblox konden bezoekers beperkte tijd items aanschaffen voor hun avatars, waarna doorverkoop zeer lucratief bleek. Voorspeld wordt dat virtual fashion tegen 2025 een miljardenindustrie zal zijn.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden