PlusAnalyse

Vladimir Poetin zegt vooral veel dingen níét

Vladimir Poetin is in zijn langverwachte speech op de Dag van de Overwinning blijven steken bij eerdere uitlatingen. Anders dan (westerse) waarnemers hadden verwacht, sprak hij niet van een grote overwinning, kondigde hij géén algehele mobilisatie af en had hij het ook niet over het einde van de oorlog.

Mark van Assen
Soldaten van de Russische marine marcheren mee tijdens de overwinningsparade in Moskou. Beeld REUTERS
Soldaten van de Russische marine marcheren mee tijdens de overwinningsparade in Moskou.Beeld REUTERS

Grote woorden, strak wapperende vlaggen en marcherende soldaten waren er genoeg op een mooie, ietwat bewolkte maandag in Moskou. Zoals elk jaar op 9 mei herdachten de Russen hun overwinning in de Grote Patriottische Oorlog, zoals ze de Tweede Wereldoorlog liever noemen. Dat gebeurde niet alleen op het Rode Plein in Moskou, maar in nog bijna dertig andere steden in Rusland. Tot zover niks nieuws.

Maar dit was geen 9 mei zoals zoveel andere in de laatste decennia. Het was óók de 74ste dag van de oorlog in Oekraïne. De spanning was al weken voelbaar, het leek zelfs alsof er door de Russen extra hard werd gevochten richting deze Dag van de Overwinning: er was dringend succes nodig. Anders had Vladimir Poetin op de stoep van het Kremlin niks positiefs te melden.

Het is duidelijk dat de invasie niet voorspoedig verloopt. Kiev is niet ingenomen, de regering van Volodimir Zelenski zit nog steeds op haar plek, de Navo is eensgezinder dan ooit, de strijders in de Azovstalfabriek in Marioepol blijven maar standhouden. En al wordt er vooruitgang geboekt in de oostelijke Donbas, toch lijkt ook daar een zege nog ver weg.

Officieel oorlog verklaren

De wereld keek gisteren met spanning toe. Zou Poetin Oekraïne officieel de oorlog verklaren? Nu is het nog slechts een ‘speciale militaire operatie’, waardoor er geen dienstplichtigen kunnen worden opgeroepen. Of zou hij gaan melden dat deze zege in de Donbas nu echt nabij is, of dat de separatistische ‘volksrepublieken’ Donetsk en Loehansk bij Rusland worden ingelijfd? Of misschien dat de doelen bijna bereikt zijn, en dat dus het einde van de invasie in zicht is?

Het werd niets van dat alles. Poetin begon zijn speech met gelukwensen aan het leger vanwege de overwinning van 77 jaar geleden. Meteen daarna verviel hij in zijn bekende retoriek over het fascisme en het nazisme, die nog steeds de dienst zouden uitmaken in Oekraïne, en dat Rusland daarom geen andere keus had dan in te grijpen. “De situatie is hetzelfde als toen,” zei hij tegen de aanwezige soldaten. “Jullie vechten voor ons volk in de Donbas, voor de veiligheid van ons moederland.”

Poetin hield de Russen opnieuw voor dat hij geen andere keuze had. “De Navo wilde niet naar ons luisteren. Ze hadden andere plannen. Ze planden een invasie van onze heilige grond, inclusief de Krim.” Het Russische leger, zo zei hij, kon alleen maar preventief optreden tegen de ‘westerse agressie’: “We moesten wel en we waren op tijd, het was de enige juiste beslissing.”

Luchtshow ging niet door

Hij bleef de vergelijking trekken met de Tweede Wereldoorlog, door de soldaten van nu in de Donbas op één lijn te stellen met het Rode Leger van toen. Hij sprak over heroïek, over de noodzaak om offers te brengen voor de natie, over het ‘nazi-tuig’ dat opnieuw verdreven moet worden. “Jullie vechten voor het moederland en zijn toekomst, opdat niemand de lessen van de Grote Patriottische Oorlog zal vergeten.”

Westerse waarnemers maken uit de korte speech (iets meer dan een kwartier) vooral op dat het inderdaad niet goed gaat met de Russische invasie. Ze zagen geen strijdbare en felle Poetin, maar juist een serieuze en voor zijn doen timide leider, die bleef steken op zijn stokpaardjes. De parade zelf had ook niet de vertrouwde grandeur. Ze was met 11.000 soldaten en 131 voertuigen ongeveer twee derde kleiner dan die van vorig jaar. En de aangekondigde luchtshow ging niet eens door: ‘te veel wolken’.

Poetin liet zich na afloop, toen hij langs het toegestroomde publiek liep om een krans te leggen, glimlachend toejuichen, maar het is duidelijk dat in elk geval de Westerse verwachtingen te hooggespannen waren. Wat dit dan weer betekent voor het verdere verloop van de oorlog is onduidelijk.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden