Vlaamse premier in het nauw door dood arrestant: beelden schokken België

De Slowaak Jozef Chovanec stierf 2,5 jaar geleden in een Belgische cel. Sinds zijn weduwe de beelden van zijn laatste momenten lekte, is het land in rep en roer. Toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon, nu premier van Vlaanderen, wordt dinsdag gehoord.

null Beeld AP
Beeld AP

‘Waarschuwing de beelden zijn schokkend,’ verschijnt in beeld. In 5 minuten ziet de kijker op de site van de Vlaamse televisie het laatste uur van Jozef Chovanec voorbijtrekken. De zakenman is even tevoren opgepakt, omdat hij zich vreemd gedroeg voorafgaand aan een vlucht naar Slowakije. We zien hoe hij ogenschijnlijk zomaar in zijn cel met zijn hoofd tegen de muur begint te bonken tot bloedens toe en vervolgens verdwaasd en bibberend op zijn bed gaat zitten.

Dan komen er eerst twee, dan drie en uiteindelijk zes agenten zijn cel binnen. Ze proberen hem in bedwang te houden met een blauwe deken. Uiteindelijk gaat een agent bovenop zijn borstkas zitten en houdt dat 16 minuten vol. Intussen zien we hoe de agenten naar elkaar lachen, een vrouwelijke agent een vrolijk dansje doet en daarna de Hitlergroet brengt.

null Beeld RV
Beeld RV

Bewusteloos

De beelden zijn gemaakt door een beveiligingscamera in de cel van Chovanec. Het is de nacht van 23 op 24 februari, tussen 04.20 en 05.20 uur. In het laatste stuk is te zien hoe de Slowaak bewusteloos uit zijn cel wordt gedragen. Hij overlijdt vier dagen later in het Marie Curie-ziekenhuis in Charleroi. Er volgt een onderzoek, en daarna blijft het stil. Totdat Henrieta, de weduwe van Jozef, er genoeg van krijgt. Ze vindt dat de zaak van haar overleden man niet serieus wordt behandeld en speelt de beelden half augustus door naar de media. Dan ontploft de boel.

Vrijwel iedereen valt van zijn stoel. De politie, de minister van Justitie, de minister van Binnenlandse Zaken, de politievakbonden, zelfs het onderzoeksteam dat de kwestie had onderzocht; niemand heeft de beelden ooit gezien. Ook Jan Jambon, de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken, weet van niks. “Daar is mij nooit, met geen enkel woord, iets over gemeld,” zegt Jambon, inmiddels premier van Vlaanderen. “Tot op mijn niveau is daar geen enkel, geen enkel, geen enkel teken over geweest.”

Henrieta is ziedend. “Ik vind het tamelijk hallucinant wat er nu in België gebeurt,” zei ze tegen de krant De Morgen. “Al 2,5 jaar bewegen mijn advocaten en ik hemel en aarde zodat de dood van mijn man echt zou worden onderzocht. Al 2,5 jaar gebeurt er amper iets. En nog erger: het lijkt nu voor iedereen helemaal uit de lucht te vallen. Iedereen is geschrokken. Maar die beelden bestaan al 2,5 jaar. Het geeft me nog meer het gevoel dat ze in Charleroi de dood van mijn man onder de mat hebben proberen te vegen. Alsof hij vuilnis was dat moest verdwijnen.”

null Beeld RV
Beeld RV
null Beeld AP
Beeld AP

Toch reconstructie

Van onder de mat vegen is inmiddels geen sprake meer. De agente van de Hitlergroet komt volgens de politie ‘voorlopig niet meer in contact met de burger’. De topman van de federale politie heeft een stap terug gedaan, geschokt omdat hij van niks wist. De directeur van de Luchtvaartpolitie is overgeplaatst, omdat hij waarschijnlijk wél wist wat er was gebeurd. De onderzoeksrechter die aanvankelijk vond dat er geen reconstructie nodig was, vindt nu dat er tóch een reconstructie nodig is. In het politieverslag van het incident zijn volgens Belgische media ‘cruciale elementen uit het optreden van de agenten weggelaten’.

En Jan Jambon blijkt toch meer te weten dan hij aanvankelijk beweerde. Het was al bekend dat de Slowaakse ambassadeur vlak na de dood van Chovanec werd ontvangen op het kabinet van Jambon. Die was daar niet bij, zei hij aanvankelijk. Nu zegt hij dat hij er toch bij was, maar dat hij zich niks meer van het gesprek kan herinneren. Dus wist hij wel degelijk van de zaak-Chovanec.

Jambon moet dinsdag voor de parlementscommissie verschijnen. Samen met de huidige en vorige politiechef. Want ook over de rol van de politie is het laatste woord nog niet gezegd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden