PlusExclusief

Vertrek Johnson betekent nog geen verbetering van de relatie met de EU

Boris Johnson is weg, maar zijn anti-EU-beleid blijft. In Brussel is nog weinig optimisme over de toekomst van de relatie met het Verenigd Koninkrijk.

Romana Abels
Boris Johnson kondigde donderdag zijn vertrek aan. Hij wil aanblijven als premier tot er een opvolger is gevonden. Beeld AP
Boris Johnson kondigde donderdag zijn vertrek aan. Hij wil aanblijven als premier tot er een opvolger is gevonden.Beeld AP

Boris Johnson mag dan zijn uitgespeeld, maar in Brussel klinkt nog geen applaus. De Europese Commissie wacht liever even af wat hierna komt. Een nieuwe Britse leider kan bijna onmogelijk de relaties met de EU nog verder verslechteren, maar je weet het nooit.

De Ierse regeringsleider Micheál Martin verpakte zijn mening in een wens: hij zou dolgraag zien dat zijn nieuwe Britse collega anders over brexit denkt dan Boris Johnson. Want het standpunt van de regering-Johnson, kwam op zijn zachts gezegd de Iers-Britse banden niet ten goede. Voorlopig dieptepunt was de wet waarin het Verenigd Koninkrijk de belangrijkste brexit-afspraken met de EU besloot op te zeggen.

Of die nog te stoppen valt, is de vraag. Martin dringt er bij een mogelijke opvolger op aan om hem in te trekken, net als het idee om vluchtelingen op te vangen in Rwanda of om het Verenigd Koninkrijk terug te trekken uit het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Afwachten wie de opvolger wordt

In Brussel is er voorlopig nog weinig hoop dat zoiets nu te gebeuren staat. Zolang de nieuwe Britse premier uit de gelederen van de Conservatieven komt, is alles mogelijk. Johnson is zeker niet het enige lid van zijn partij die aanstuurt op een keiharde confrontatie met de EU, ook al heeft dat desastreuze gevolgen.

Daarom houdt de Europese Commissie voorlopig de kaken op elkaar. “De politieke ontwikkelingen in het Verenigd Koninkrijk veranderen niets aan onze standpunten,” luidde de officiële reactie vanuit de Commissie.

Alleen Michel Barnier, de man die na de brexit-stem in 2016 jarenlang namens de Europese Commissie met het Verenigd Koninkrijk onderhandelde, wijdde er in het openbaar een woord aan. Barnier is inmiddels uit Brussel vertrokken om politicus in Frankrijk te worden, maar gelooft dat met het aftreden van Johnson ‘een nieuwe bladzijde in de relatie met het Verenigde Koninkrijk’ is opengeslagen.

VK wil belangrijkste afspraken met EU opzeggen

Maar ook Barnier kan niet zeggen of die bladzijde wordt gevuld met opbouwende woorden, of dat er louter gekijf op te lezen zal zijn. Het gevolg kan heel goed zijn dat het Verenigd Koninkrijk blijft afstevenen op een handelsoorlog met de EU en mogelijk ook op een burgeroorlog in Noord-Ierland.

Die koers lijkt het Verenigd Koninkrijk te varen sinds minister Liz Truss van Buitenlandse Zaken vorige maand bij het Britse Lagerhuis een wetsvoorstel indiende waarin de Britten eenzijdig de belangrijkste afspraken met de EU opzeggen. Dat wetsvoorstel moet ergens in de komende tijd nog worden goedgekeurd door de Lords in het Hogerhuis.

De mogelijkheid bestaat dat een nieuwe Britse leider de kwestie heroverweegt. Toch wekt het feit dat Truss afgelopen donderdag vanaf de G20-top in Indonesië al terugvloog naar Londen niet veel hoop in Brussel. De reden voor haar terugkeer is, zo vreest men, vooral dat ze een vroeg begin wil maken met haar eigen campagne voor het premierschap. Mocht die succesvol zijn, dan verandert er niets.

Ook vanuit het Europees Parlement is de reactie afwachtend. Een uitzondering vormt de Duitse sociaaldemocraat Bernd Lange, voorzitter van de de contactgroep met het Verenigd Koninkrijk. Lange zuchtte opgelucht ‘eindelijk’ toen hij het nieuws kreeg dat Boris Johnson vertrekt. “Johnson regeerde vooral voor zijn eigen ego. Nu moet er een einde komen aan het Britse theatrale gedonder.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden