PlusAchtergrond

Verkiezingen in Rusland: oppositie vervolgd, apathie ligt op de loer

Rusland heeft anticorruptiefonds FBK de burgerrechtenstichting van oppositieleider Aleksej Navalny tot ‘extremistische organisaties’ verklaard. Hoe moet de oppositie verder, nu politieke apathie bij burgers op de loer ligt?

Advocaten van anticorruptiefonds FBK staan de pers te woord na de uitspraak tegen het fonds.  Beeld EPA
Advocaten van anticorruptiefonds FBK staan de pers te woord na de uitspraak tegen het fonds.Beeld EPA

“Wat is dit?” vraagt de verslaggever van het onafhankelijke internetkanaal Dozjd (‘regen’) aan zijn collega’s, terwijl hij een blanco vel papier omhooghoudt. Zijn antwoord: “Al het bewijs dat de aanklager had tegen FBK.”

De jonge journalist, die de strafzaak daags ervoor heeft gevolgd, vertelt dat het Russische Openbaar Ministerie maar liefst 22 orders met ‘bewijsmateriaal’ had tegen de beweging van Navalny. “Maar het was slechts een verzameling van documenten over de processen die al in het verleden tegen FBK zijn gevoerd. Er zat niets nieuws bij en op basis daarvan is het oordeel geveld.”

Dat de zaak achter dichte deuren werd berecht – want ‘staatsgeheim’ – had volgens advocaat Ivan Pavlov van FBK slechts één reden: “De mensen die deze gefabriceerde zaak in elkaar hebben gezet, schamen zich gewoon.”

Niettemin is de uitspraak vernietigend voor het anticorruptiefonds. De medewerkers ervan kunnen tot maximaal tien jaar celstraf krijgen als ze hun activiteiten voortzetten of informatie erover verspreiden. Ze mogen geen financiële transacties verrichten, al helemaal geen acties organiseren en niet meedoen aan verkiezingen.

Tweets bestraft

Of burgers bestraft kunnen worden die in het verleden bijvoorbeeld tweets van Navalny en FBK hebben verspreid, is nog niet duidelijk. Maar wie dat vanaf nu nog doet, kan zeker strafrechtelijke vervolging tegemoetzien.

Een strijdbare FBK-directeur Ivan Zjdanov zei na de uitspraak dat de activiteiten van het fonds in andere vorm gewoon doorgaan. “Ze (de autoriteiten, red.) moeten niet denken dat we stoppen.” De vraag is hoe de oppositie moet doorgaan. Want de repressiegolf die Rusland het laatste (half)jaar overspoelt, treft ook andere onafhankelijke geesten en opposanten van het Kremlin. Vorige week nog werd Andrej Pivovarov van de democratiseringsbeweging Open Rusland uit een vliegtuig geplukt en afgevoerd. Hem wacht mogelijk zes jaar gevangenisstraf.

Muilkorven van media

Begin deze week vertrok een andere charismatische opponent van president Vladimir Poetin, Dmitri Goedkov, naar Oekraïne. Hem hing ook vervolging boven het hoofd wegens niet betaalde huur, een aantijging die Goedkov stellig ontkent.

Het is slechts een greep uit de aanhoudingen en het (verder) muilkorven van onafhankelijke media, die stuk voor stuk worden bestempeld als ‘buitenlands agent’ (lees: spion of landverrader) en waarvoor het werken vrijwel onmogelijk wordt gemaakt.

De arrestatiegolf en andere bangmakerij staan in het teken van de parlementsverkiezingen die in september worden gehouden. In de peilingen staat regeringspartij Verenigd Rusland – de grote steunpilaar van het Kremlin – op historische laagte. En dus moet alles en iedereen die de partij bedreigt het onderspit delven.

De belangstelling voor de stembusgang zal door de gebeurtenissen van afgelopen jaar niet groeien. Waarschijnlijk zal totale politieke apathie zich meester maken van de Russen. En dat is precies wat het Kremlin wil. Opkomstcijfers kunnen altijd kunstmatig worden opgepimpt, heeft het verleden al meermaals geleerd.

Onheilspellend is dat uit onderzoek van het onafhankelijke Levadacentrum – ook al een ‘buitenlandse agent’ – blijkt, dat een vijfde van de Russische bevolking het land het liefst zou verlaten. Onder jongeren van 18 tot 23 jaar ligt dat percentage zelfs op bijna vijftig procent. Een recordaantal sinds 2013.

Navalny zelf, die een straf uitzit van nog bijna twee jaar, was als oprichter van FBK niet op de rechtszitting aanwezig. Op Instagram hield hij de moed evenwel erin voor zijn volgers. ‘We moeten ons aanpassen, maar we zullen ons niet terugtrekken uit onze doelen en ideeën. Dit is ons land en we hebben geen ander.’

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden