Plus Analyse

Verkiezingen in Italië: krijgt ‘Selfini’ straks alle macht?

Italië maakt zich op voor nieuwe verkiezingen. Legaleider Matteo Salvini wil zijn populariteit verzilveren. Zijn anti-migratiekoers slaat aan, maar nu moet hij op zoek naar andere thema’s. De kwestie in vijf vragen.

Legaleider Matteo Salvini (bijnaam: Selfini) is voortdurend aanwezig in de media, ook nu, in de vakantietijd. Beeld Claudia Greco/Hollandse Hoogte

1. De Italiaanse vicepremier en Legaleider Matteo Salvini beweerde tot afgelopen donderdag tegen vervroegde verkiezingen te zijn. Wat is er veranderd?

Dat klopt. Hij zei het regeerakkoord te willen respecteren – ‘Ik ben een man die zijn woord houdt’ – en de regering de volle vijf jaar in stand te willen houden. Nu heeft Salvini toch besloten dat het welletjes is. Hij wil nieuwe parlementsverkiezingen, het liefst in oktober.

2. Waarover botste de Lega met de Vijfsterren­beweging?

Je kunt beter vragen: waarover niet? De twee partijen zijn na de verkiezingen, vorig jaar maart, min of meer gedwongen samen gaan ­regeren. Er was geen alternatief mogelijk. De coalitie was van begin af aan fragiel; de kleinere, ervaren Lega begon de grotere, onervaren Vijfsterrenbeweging te overschaduwen en de partijen waren het over té veel zaken oneens.

Zo was de Lega geen voorstander van het burgerinkomen voor arme Italianen dat de Vijfsterrenbeweging per se wilde invoeren. En terwijl de Lega, die een machtsbasis in het welvarende Noorden heeft, wil dat de Italiaanse gewesten grotere fiscale autonomie krijgen, is de Vijfsterrenbeweging daar fel tegen (de partij is vooral sterk in het onderontwikkelde zuiden). De Lega wil ook dat er een hogesnelheidstrein tussen Lyon en Turijn gaat rijden, de Vijfsterrenbeweging vindt die spoorlijn geldverspilling.

3. Als er al maanden zo veel wrijving is, waarom heeft Salvini dan juist nú besloten om de boel op te blazen?

Afgelopen woensdag stemde het parlement over die sneltrein door de Alpen. De Vijfsterrenbeweging stemde tegen. Dat heeft Salvini aangegrepen om hardop te constateren dat doorgaan met deze regering geen zin heeft. Donderdag eiste hij voor het eerst verkiezingen. Salvini ruikt de alleenheerschappij: in de peilingen tikt zijn partij de 37 procent aan. Dat is niet genoeg voor een parlementaire meerderheid, maar het scheelt niet veel. De Legaleider wil daarom over twee maanden naar de stembus. Als hij de stekker later uit de regering zou trekken, kunnen verkiezingen vanwege parlementaire procedures en geplande stemmingen pas ergens ver in 2020 worden gehouden. Zo lang wil Salvini kennelijk niet wachten.

4. Gaat deze gok goed voor hem uitpakken?

Daar ziet het wel naar uit. De geslepen raspoliticus is op dit moment superpopulair, vooral dankzij zijn strenge anti-immigratiebeleid. ­Salvini domineert de politieke agenda volkomen. Alle media in Italië berichten voortdurend over alles wat hij zegt en doet: van in zijn zwembroek op het strand zijn aanhang groeten tot op dorpsfeesten selfies maken met zijn kiezers (een van zijn bijnamen: Selfini). De Milanees is een maestro op sociale media, waar hij miljoenen volgers heeft.

Hij zal nu dag en nacht campagne gaan voeren. Het moet heel gek lopen, wil hij de verkiezingen niet winnen – ook al omdat de Vijfsterrenbeweging in de peilingen onder de 20 procent is gezakt, de linkse Democratische Partij ook nauwelijks verder komt dan 20 procent en Forza Italia, net als partijleider Silvio Berlusconi, behoorlijk is verschrompeld. Salvini hoopt premier te worden en in zijn eentje te kunnen regeren. Voor de broodnodige zetels kan hij eventueel de kleine, extreem-rechtse partij Fratelli d’Italia erbij halen.

5. Wat zal Salvini als hij eenmaal premier is, gaan doen?

Tot nu toe was het voor hem (als minister van Binnenlandse Zaken) bij gebrek aan harde tegenstand makkelijk scoren met het niet langer toelaten van bootmigranten. Maar de immigratiestroom is nu vrijwel opgedroogd. De nationalistische, eurosceptische Salvini verlegt zijn focus daarom naar forse belastingverlagingen en hogere overheidsuitgaven, die volgens hem de economie weer zullen doen groeien. Maar daar treft hij wél krachtige tegenstanders: de eurozonepartners, de Europese Commissie en last but not least de machtige investeerders die het blutte Italië geld lenen. En dan wordt scoren een stuk moeilijker.

Regeringscrisis

De Lega heeft gisteren een motie van wantrouwen tegen premier Giuseppe Conte ingediend, nadat de nationalistische regeringspartij donderdag had laten weten geen heil meer in de regering met de Vijfsterrenbeweging te zien. De motie wordt waarschijnlijk over tien dagen in stemming gebracht. De Lega zal de partijloze Conte wegstemmen, en dan valt formeel de regering.

Regeringscrises horen net zo bij Italië als pasta en pizza, maar tot nu toe nooit middenin de hete augustusmaand. Alle parlementariërs zijn allang over de stranden uitgewaaierd. Zij moeten hun zomervakantie afbreken. Of, zoals Salvini het zegt: “Van je luie reet en gewoon aan het werk.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden