Update

Verkenningsrobot Perseverance stuurt eerste foto’s van Mars

Het ging razendsnel, maar na zeven spannende minuten kon de vluchtleiding van NASA opgelucht ademhalen. De marsverkenner Perseverance heeft na een reis van zeven maanden het oppervlak van de rode planeet bereikt. Enkele minuten na de landing volgde de eerste foto.

De eerste beelden van Mars, gemaakt door de Amerikaanse verkenner Perseverance.  Beeld AFP
De eerste beelden van Mars, gemaakt door de Amerikaanse verkenner Perseverance.Beeld AFP

Rond 21.45 uur Nederlandse tijd brak de capsule met daarin robotverkenner Perseverance door de atmosfeer van Mars, met een snelheid van zo’n 20.000 kilometer per uur. Door de hoge snelheden waarmee de capsule naar beneden viel kon de buitenkant opwarmen tot 1300 graden Celsius. Een hitteschild beschermde daartegen.

Vanwege de vertraging tussen Mars en Aarde kregen de wetenschappers van NASA het goede nieuws ruim tien minuten later mee. Om 21.55 uur klonk er een kort applaus en was de opluchting van de missieleiding hoorbaar. De parachute van de capsule was succesvol opengeklapt en de verkenner naderde het landingsdoel in de krater Jezero nabij de evenaar. De parachute ging open en het hitteschild werd afgeworpen. 

Schadevrij

Zo’n vijf minuten later volgde een nog luider applaus; de verkenner was veilig geland. Na de landing was de vluchtleiding  nog niet onmiddellijk vrij van zorgen. Was de robot schadevrij gebleven? Dat bleek het geval: na enkele minuten stuurde de Perseverance zijn eerste foto van het oppervlak dat hij de komende jaren gaat onderzoeken.

Beelden over de landing waren live te zien in Londen. Beeld AFP
Beelden over de landing waren live te zien in Londen.Beeld AFP

De spanning was groot van te voren. “Er zijn duizenden dingen die mis kunnen gaan. Je zou zeggen dat het na vier succesvolle eerdere landingen makkelijker wordt, maar dat is niet het geval. Honderdduizenden regels aan code zijn vooraf geprogrammeerd. Het blijft een gok”, zei een nerveuze woordvoerder een klein half uur voordat de robot zijn eindbestemming bereikte.

Huzarenstukje

Met deze landing heeft de mensheid een huzarenstukje in de geschiedenis van de internationale ruimtevaart verricht. Allereerst de precisie: het beoogde landingsgebied in de krater meet nog geen 7 kilometer in doorsnee. Vergelijk dit met het werpen van een dartpijl vanuit het Witte Huis naar de roos van een bord in Dallas, schetsen astronomen van NASA. Voor het lastige terrein van de krater was de Perseverance met commando’s en landingsinstructies voorgeprogrammeerd, maar de robot moest het karwei zelfstandig uitvoeren, zonder communicatie met de Aarde.

De capsule met de robotjeep drong met een snelheid van bijna 20.000 kilometer per uur de atmosfeer binnen. Kort voor de landing koppelde de bovenkant van de capsule, met daaraan de parachute, zich los van de Marsrover die aan een met raketmotoren uitgerust besturingsmechanisme hangt. Deze zogeheten ‘jetpack’ bracht de Perseverance tot vlak boven het oppervlak en liet de robotjeep aan nylonkoorden op Mars zakken.

Landing geslaagd, gejuich bij NASA. Beeld AFP
Landing geslaagd, gejuich bij NASA.Beeld AFP

NASA omschrijft de Perseverance als de ‘grootste, zwaarste en technisch meest uitgeruste zeswielige geoloog die ooit in de ruimte is gebracht’. Aan boord van het karretje - 3 meter lang en 2,7 meter breed - bevinden zich zeven wetenschappelijke instrumenten, 23 camera’s en een laser. Voor het eerst is een Marsrover ook uitgerust met microfoons voor geluidsopnames en een kleine helikopter van 1,8 kilo. De robotjeep zal minstens twee jaar speuren naar vroeger microbiologisch leven, onderzoek verrichten naar het klimaat en de bodem van Mars, en nieuwe technologie uittesten voor (on)bemande missies naar Mars, waaronder de helikopter Ingenuity.

Bodemmonsters

De stenen en het stof dat de Marslander verzamelt bij de krater en een uitgedroogde rivierdelta worden met een volgende missie in 2031 naar de Aarde gebracht. De verkenner beschikt over meer dan twintig camera’s en een boor. Het apparaat moet tientallen bodemmonsters verzamelen in buisjes. Die worden achtergelaten op het oppervlak. 

Vanwege de Europese betrokkenheid bij het project keek de Franse president President Emmanuel Macron mee vanuit Parijs. Beeld AFP
Vanwege de Europese betrokkenheid bij het project keek de Franse president President Emmanuel Macron mee vanuit Parijs.Beeld AFP

In 2028 moet een Europese verkenner aankomen op Mars om de buisjes van de Perseverance te verzamelen. Die verzamelaar moet vervolgens opstijgen en in een baan rond Mars komen. Daar moet hij de monsters overdragen aan een Europees ruimtevrachtschip, dat in 2031 met het Marsmateriaal moet aankomen op Aarde. Wetenschappers kunnen dan in laboratoria verder onderzoek doen.

Drukte op Mars

De Perseverance is de derde missie in een paar dagen die bij Mars arriveert. Vorige week kwamen sondes uit China en de Verenigde Arabische Emiraten in een baan rond de planeet. De Chinese verkenner moet over een paar maanden op Mars landen. Dat de drie missies tegelijk aankomen, komt doordat ze ongeveer gelijktijdig zijn gelanceerd, eind juli vorig jaar.

Dat heeft te maken met de banen van de aarde en Mars rond de zon. Een keer in de twee jaar staan de twee planeten dichtbij elkaar en dat is het ideale moment om de lange en moeilijke oversteek te maken. De eerstvolgende ‘launch window’ is in september volgend jaar en dan moet een Europees-Russische verkenner naar Mars vertrekken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden