PlusUItleg

Verdachten Brussel staan terecht voor 32 moorden en 687 pogingen daartoe

Ruim zes jaar na de aanslagen in Brussel is maandag het proces tegen de verdachten begonnen. In de grootste Belgische rechtszaak ooit staan tien verdachten terecht voor de aanslagen van 22 maart 2016, waarbij 32 mensen om het leven kwamen.

Tom Kieft
De eerste dag van de rechtszaak tegen de verdachten van de aanslagen in Brussel.  Beeld BELGA
De eerste dag van de rechtszaak tegen de verdachten van de aanslagen in Brussel.Beeld BELGA

Hoe verliep de eerste procesdag?

Al tijdens de eerste dag gaven meerdere verdachten de indruk niet erg te zullen meewerken. Zo liet Mohamed Abrini weten geen vragen meer te zullen beantwoorden als hij niet anders vervoerd wordt. “Ik word naar hier gebracht met luide, satanische muziek en een blinddoek. We worden niet gerespecteerd. Als we op die manier behandeld blijven worden, beantwoord ik geen vragen meer van de voorzitter of van de jury.” Eerder werkte verdachte Osama Krayem al niet mee, toen hij weigerde op te staan en zijn naam te bevestigen.

De eerste procesdag, die in het teken stond van de identificatie van de partijen en uitleg over het verloop van het proces, begon met een uur vertraging. Dat had te maken met de lange wachtrijen en de strenge controles voor het voormalige Navo-gebouw, dat nu dienst doet als rechtszaal.

Wat gebeurde er op 22 maart 2016?

In de vroege ochtend van die bewuste dag stapten drie mannen met tassen vol springstof en spijkers uit een taxi bij Brussels Airport (vliegveld Zaventem). Iets voor 8.00 uur ’s ochtends ging daar de eerste bom af, enkele minuten later een tweede. Een ruim uur later volgde nog een explosie, dit keer in een metro bij het Brusselse station Maalbeek.

De Belgische regering zei diezelfde ochtend al dat het een terroristische aanslag was. De aanslagplegers hadden zichzelf opgeblazen. Later zou terreurgroep IS de aanval opeisen, dezelfde groep die vier maanden eerder in Parijs een bloedbad had aangericht.

Er kwamen 32 mensen om het leven, onder wie drie Nederlanders. Nog eens honderden mensen raakten gewond. Een van de slachtoffers, een 23-jarige vrouw, beëindigde dit jaar middels euthanasie haar leven. Haar lijden door toedoen van de aanslag was ondraaglijk geworden.

Wie zijn de aangeklaagden?

Er staan tien verdachten terecht in Brussel in wat in België het proces van de eeuw wordt genoemd. Van die verdachten waren er zes ook betrokken bij de aanslagen in Parijs, waar zij al voor zijn veroordeeld. Daar werden in november 2015 130 mensen vermoord, onder meer in de concertzaal Bataclan.

De bekendste naam in het proces is Salah Abdeslam. De 33-jarige, in Brussel geboren Fransman wordt gezien als een van de belangrijkste figuren in de voorbereidingen van de aanslagen in Brussel. Hij zit al een levenslange celstraf uit voor zijn rol bij de aanslagen in Parijs. Na de zaak in Brussel zal hij weer worden overgebracht naar Frankrijk om daar zijn straf uit te zitten.

Een andere bekendere naam is de eerder genoemde Abrini (38). De Belg met Marokkaanse wortels was een van de drie mannen die die bewuste ochtend naar vliegveld Zaventem waren afgereisd. Op het allerlaatste moment zag hij er echter van af zichzelf daar op te blazen en sloeg hij op de vlucht. Vanwege de verspreide bewakingsbeelden kwam hij bekend te staan als ‘de man met het hoedje’.

Een van de verdachten is nooit gearresteerd. Terreurgroep IS beweert dat deze man in 2019 om het leven is gekomen, maar omdat van zijn dood geen bewijs is, staat hij toch terecht.

Wanneer kunnen we een uitspraak verwachten?

Een uitspraak laat nog zeker zes maanden tot een jaar op zich wachten. Dat heeft met de omvang van de zaak te maken. Het document met de aanklachten alleen al telt volgens Het Nieuwsblad al bijna vijfhonderd pagina’s, en die moeten allemaal worden voorgelezen. De getuigen worden pas ergens begin volgend jaar verhoord, ook dat neemt meerdere weken in beslag.

De verdachten staan voor 32 moorden met terroristisch oogmerk terecht en 687 pogingen daartoe. Hen hangt een levenslange gevangenisstraf boven het hoofd, al zitten meerdere verdachten dus al een dergelijke straf uit in Frankrijk voor de aanslagen in Parijs.

Eigenlijk zou de zaak al vorig jaar september beginnen, maar de behandeling werd uitgesteld vanwege corona. Ook de nieuwe startdatum, 10 oktober dit jaar, werd niet gehaald, vanwege onenigheid over de manier waarop de verdachten moesten plaatsnemen. Voor alle verdachten was een eigen glazen kooi gebouwd, waar ze tijdens de zitting moesten plaatsnemen. Er zaten gaatjes in het glas en een smalle gleuf voor het doorgeven van documenten. De advocaten van de verdachten spraken van ‘mensonterende omstandigheden’. Uiteindelijk is besloten de hokken om te bouwen, tot één grote glazen box voor alle verdachten.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden