Nieuws

Verbod op vliegverkeer vanuit Zuid-Afrika: zijn onze vaccins tegen deze variant bestand?

Er is wereldwijde bezorgdheid over een nieuwe virusvariant die is opgedoken in Zuid-Afrika. De Wereldgezondheidsorganisatie komt vandaag bijeen. ‘Het gaat om een mutatie die serieus zorgen baart.’

Jop van Kempen
Passagiers op vluchthaven O.R. Tambo in Johannesburg staan in rij voor een PCR-test voor het reizen. Beeld Reuters
Passagiers op vluchthaven O.R. Tambo in Johannesburg staan in rij voor een PCR-test voor het reizen.Beeld Reuters

Het kabinet heeft vanmorgen het vliegverkeer van en naar zuidelijk Afrika stilgelegd vanwege de ontdekking van een nieuwe variant van het coronavirus in die regio. Het gaat om een mutatie in de genetische code van het virus met de ingewikkelde naam B.1.1.529.

Het nationaal instituut voor besmettelijke ziektes van Zuid-Afrika bevestigde gisteren dat 22 besmettingen met deze variant zijn vast­gesteld in verschillende laboratoria, die gespecialiseerd zijn in onderzoek naar de genetische code van virussen. Volgens hoogleraar bio-informatica Tulio de Oliveira verschilt de nieuwe variant ongebruikelijk veel van eerdere versies. Het spike-­eiwit, waarmee het virus de mense­lijke cel binnenkomt, wijkt op 32 plekken af. “Het gaat om een mutatie die serieus zorgen baart,” reageerde de Zuid-Afrikaanse gezondheidsminister Joe Phaahla.

Grote vragen zijn nog onbeantwoord. Verspreidt de nieuwe mutatie zich sneller dan de deltavariant? Leidt hij tot ernstigere ziekte? En beschermen de huidige vaccins ertegen? Alle vaccins die in de westerse wereld worden gebruikt, richten zich juist op het spike-eiwit.

Dat het coronavirus muteert, is niets nieuws. Het ‘oorspronkelijke’ virus uit Wuhan is eerst verdrongen door de alfavariant en vervolgens door de deltavariant. Dat resulteerde vooral in een hogere besmettelijkheid. De deltavariant – nu dominant in Nederland – is vier tot zes keer besmettelijker dan het virus uit Wuhan.

Ook in Israël en Hongkong

Varianten komen aan het licht doordat onderzoekers voortdurend de genetische code van het virus in kaart brengen. Dat gebeurt in het ene land meer dan in het andere. Zo heeft Zuid-Afrika meer geavanceerde laboratoria in vergelijking met omringende landen als Namibië, Zimbabwe en Botswana, waar de nieuwe variant ook al opdook. In Botswana zijn volgens Kereng Masupu, coördinator van de Covid-­19-bestrijdingsdienst, personen besmet geraakt die waren ingeënt tegen corona. Ook in Israël en Hongkong is de variant al vastgesteld.

Aangezien de kans groter is dat de variant wordt opgepikt in een land met een geavanceerde medische infrastructuur betwijfelt viroloog Marion Koopmans (Erasmus MC) of het stil­leggen van het vliegverkeer van en naar zuidelijk Afrika de introductie van de nieuwe virus­variant in Europa kan tegenhouden. “Ik snap het wel als reactie, we schrikken natuurlijk allemaal,” aldus Koopmans, die ook lid is van het Outbreak Management Team. “Maar de ervaring leert dat dit misschien niet zoveel effect heeft, omdat dit virus waarschijnlijk al langer circuleert.” Het is volgens haar ‘ook zeker denkbaar’ dat de variant elders is ontstaan. “En dan is het dweilen met de kraan open.”

Beurzen onderuit

Beleggers op de Amsterdamse beurs schrokken vanochtend van de nieuwe coronavariant. De AEX-index verloor kort na opening ruim 3 procent. Vooral Europese bedrijven in de luchtvaartsector en reisbranche kregen forse klappen door de vrees voor nieuwe reisbeperkingen. Air France-KLM raakte dik 9 procent kwijt.

Ook Koopmans vindt de nieuwe variant erg zorgwekkend, omdat die zich nog sneller lijkt te verspreiden dan de deltavariant. Ze maakt deel uit van een delegatie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) die zich vandaag buigt over de nieuwe variant. Net als bij eerdere varianten zal B.1.1.529 een nieuwe naam krijgen, aan de hand van het Griekse alfabet. Dat moet stigmatisering voorkomen van het land waar de variant voor het eerst is vastgesteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden