Plus Profiel

Van #MeToo tot #SexStrike: wie is actrice Alyssa Milano?

Ze werd bekend als tieneridool en heks in de serie Charmed, maar inmiddels is acteren niet meer dan een day job voor Alyssa Milano (46). Ze is een van de actiefste Amerikaanse celebrity-activisten. 

Haar podcast maken, schrijven, lezingen geven en demonstreren zijn voor Alyssa Milano de belangrijkste activiteiten. Beeld Gregg DeGuire/ WireImage

Het was nogal een opmerkelijk verzoek, dat Alyssa ­Milano onlangs deed: of vrouwen even konden stoppen met seks hebben. ‘Onze voortplantingsrechten worden weggevaagd,’ twitterde ze, als protest tegen strengere abortuswetten in de Amerikaanse staat ­Georgia. ‘Totdat we wettelijke controle hebben over ons eigen lichaam, kunnen we domweg geen zwangerschap riskeren.’

Voor wie alleen ‘Milano de actrice’ kent, zal haar activisme misschien uit de lucht komen vallen, maar ze staat tegenwoordig vaker op de barricaden dan op een filmset. Om een oud misverstand meteen maar uit de weg te ruimen: ze is níet degene die #MeToo bedacht. Dat was Tarana Burke, een zwarte activist en hulpverlener uit New York. 

12 miljoen binnen 24 uur

Al in 2006 bedacht Burke de leus, een simpel en krachtig statement waarmee ze vrouwen uit haar gemeenschap de kans wilde geven om aan te geven dat zij óók slachtoffer zijn van seksueel misbruik. Maar Milano is wel degene die anderhalf jaar geleden de hashtag ­#MeToo de wereld in slingerde, en door haar status en goede timing een wereldwijde beweging in gang zette.

Het was 15 oktober 2017, Donald Trump zat net een half jaar in het Witte Huis en tv-producent Harvey Weinstein was zojuist door verschillende vrouwen beschuldigd van seksueel misbruik. Milano lag te piekeren in bed; ze maakte zich zorgen om haar driejarige dochtertje Elizabella. Zelf was ze twee keer slachtoffer van seksueel geweld. 

Al 19-jarige werd ze tijdens een concert door een vreemde gewelddadig onder haar rokje gegrepen, en onlangs vertelde ze dat ze als 24-jarige werd aangerand tijdens filmopnames. Het kon toch niet zo zijn dat haar dochtertje dit ook zou moeten meemaken?

Milano tikte een tweet met de tekst: ‘Suggestie van een vriendin: als alle vrouwen die ooit seksueel geïntimideerd of aangerand zijn, ‘Me too’ als hun status zouden delen, zouden we mensen misschien een idee kunnen geven van de grootte van dit probleem.’ Ze antwoordde op haar tweet met de tekst ‘Me too’ en ging slapen.

De volgende ochtend werd ze wakker met tienduizenden steunbetuigingen, verhalen over verkrachtingen en ongewenste intimiteiten die telkens in de doofpot belandden. Binnen 24 uur werd de hashtag ruim 12 miljoen keer gedeeld in posts en reacties op Twitter en Facebook, en nog een dag later was #MeToo trending in 85 landen. De term mocht dan aan Tarana Burkes brein zijn ontsproten, Milano gaf haar alle credits en beiden werden door tijdschrift Time als de Silence Breakers verkozen tot de collectieve persoon van het jaar.

Rotgevoel in de maag

Alyssa Milano, in 1972 geboren in New York, stond voor het eerst op de planken als achtjarig weeskind in de musical Annie. Op haar tiende scoorde ze een hoofdrol in Who’s the Boss?, een typische jarentachtigcomedy over een Amerikaans gezin, die uitgroeide tot een van de populairste series van dat decennium en haar de status van tieneridool opleverde. 

Na de serie Melrose Place en wat middelmatige tv-films kreeg ze de rol die haar de grootste bekendheid opleverde: die van Phoebe Halliwell in hitserie Charmed, over drie zussen met magische krachten. Ook hier werd de serie een succes; de acht seizoenen werden door Net5 uitgezonden. De laatste jaren speelde ze in allerlei films en presenteerde ze een spin-off van het tv-programma Project Runway. Momenteel is ze te zien in de Netflixserie Insatiable.

Inmiddels ziet ze acteren als haar day job: werk dat de rekeningen betaalt en haar in staat stelt te doen wat ze echt belangrijk vindt. De podcast Sorry not sorry maken, waarin ze over politiek praat met geestverwanten als Tarana Burke en Joe Biden. Schrijven, lezingen geven en demonstreren. Vóór vrouwenrechten en betaal­bare gezondheidszorg, tegen wapens en vooral ook ­tegen Donald Trump. 

In een speech die Milano gaf in het stadje Flint, voor slachtoffers van het schandaal rondom vervuild water, haalde ze fel uit naar de president. “Al twee jaar word ik wakker met een rotgevoel in mijn maag. Een beetje zoals wanneer er iemand overleden is, je ’s ochtends denkt: waarom voel ik me zo naar? O ja, omdat die en die er niet meer is. Zo word ik al twee jaar wakker. Omdat er geen fatsoen, mededogen en empathie meer is.”

Kansen pakken

Het activisme van Milano zat er al vroeg in. Op haar vijftiende, terwijl het land haar kende als het prototype American girl, gaf ze de 16-jarige Ryan White een kus in een talkshow. Een enorm statement, want de jongen had aids en veel mensen dachten nog dat de ziekte makkelijk overdraagbaar was. 

Achteraf was het haar allereerste optreden als activist – dat ze overig op verzoek van Elton John deed. “Er is niets in mijn activisme dat niet direct gelinkt is aan mijn liefde voor Ryan White,” zei ze in 2017 tegen NBC. “Hij leerde me dat ik als beroemdheid de macht had om dingen te veranderen en op te komen voor wat juist is, en gaf me de moed dat te doen.”

Toch duurde het nog tot #MeToo voor ze uitgroeide tot een van de bekendste Amerikaanse celebrity-activisten. Sociale media spelen daar een flinke rol in: tegen de 8 miljoen mensen volgen haar nu op Twitter, Instagram en Facebook, waar ze haar ongezouten mening verkondigt. “Activisme is altijd onderdeel geweest van mijn leven, maar sociale media hebben mijn werk versterkt. En ik kan er zelf mijn kans mee pakken, in plaats van afwachten tot iets tot me komt,” zei ze tegen The Washington Post.

Afwachten is wel het laatste wat ze doet. Ze protesteerde vorig jaar pal voor het Witte Huis tegen de aanstelling van rechter Brett Kava­naugh in het Hooggerechtshof, en was bij de hoorzitting waarin Christine Blasey Ford vertelde hoe hij had geprobeerd haar te verkrachten op een feestje ruim 35 jaar geleden. Ze voert campagne voor Democratische politici en houdt speeches tijdens evenementen als de Women’s March in Atlanta.

Activisme van een actrice met een beschermd luxeleventje valt echter niet altijd in vruchtbare aarde. Nadat ze vorige week ‘Ik herken mijn land niet meer’ had getwitterd over een rally van de Ku Klux Klan in Ohio, werd ze beticht van naï­viteit.

#SexStrike

Onder welke steen kwam ze vandaan? ‘Ik leef niet alleen een geprivilegieerd leven, maar ook een bizar beschermd leven,’ reageerde ze nadat een vriendin haar had uitgelegd dat zulke rally’s al jaren worden gehouden in de VS. ‘Ik ben hier om te leren en sta aan je zij, geef de microfoon en doe wat ik kan.’

Haar laatste doel: een stokje steken voor die strenge wet in Georgia die abortus na zes weken verbiedt, zelfs als er sprake is van incest of verkrachting. Terwijl ze in Georgia was voor opnames van het nieuwe seizoen van Insatiable, ging ze bij het kantoor van gouverneur Brian Kemp langs om hem te vragen de wet tegen te houden. 

Daarna hield ze een persconferentie: als de wet door zou gaan, zou ze er alles aan doen om de entertainmentindustrie daar weg te krijgen, waardoor de staat miljarden dollars aan inkomsten mist.

Het mocht niet baten, dus zette ze ander geschut in: een socialemediacampagne in de vorm van een seksstaking. Het voorstel was wat ouderwets en of vrouwen er gehoor aan hebben gegeven is de vraag. Maar zowel #alyssamilano als #SexStrike waren in no time trending.

De kritiek deerde haar dan ook niet, zei ze tegen persbureau AP. Haar tweetje had allang het gewenste effect: “Dat mensen gaan praten over de oorlog die tegen vrouwen wordt gevoerd.”

Vrouwen in actie

Alyssa Milano is lang niet de enige beroemde vrouw die nu haar podium aangrijpt om een (politiek) statement te maken. Zangeres Taylor Swift werd bijvoorbeeld net als Milano verkozen tot collectief persoon van het jaar, als een van de Silence Breakers, omdat ze onder meer een rechtszaak aanspande (en won) tegen een radio-dj die haar had betast. 

Andere bekende namen zijn actrices Natalie Portman en Eva Longoria, die vorig jaar felle speeches gaven tijdens de Women’s March in Los Angeles, Emma Watson (gendergelijkheid), Angelina Jolie (mensenrechten) en zangeressen Beyoncé (racisme) en Lady Gaga (lhbti-rechten). 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden