PlusAchtergrond

Van Belgische ‘afschuwelijke kerstdagen’ tot Duitse adempauze: zo viert Europa Kerst

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Na een korte radiostilte is het dinsdag weer zover: een coronapersconferentie. Er wordt reikhalzend uitgekeken naar dat moment, want we krijgen eindelijk te horen hoe onze feestdagen eruit gaan zien. Veel andere Europese landen gaven al eerder zekerheid. Een overzicht.

“Het ziet er op dit moment gewoon niet goed uit,” verkondigde premier Rutte vrijdag na de ministerraad. “Bij deze hoge besmettingsaantallen begrijpen mensen heel goed dat er heel weinig kan.” De premier zei het niet voor het eerst en de boodschap vanuit het kabinet lijkt duidelijk: reken maar niet op al te grote versoepelingen. Het virus zal ons bezighouden tot de allerlaatste dag van 2020.

“Kerst en oud en nieuw wordt door veel mensen gezien als een ijkpunt,” zegt Reint Jan Renes, gedragswetenschapper aan de Hogeschool van Amsterdam. “Ze vinden het leuk om naar iets toe te kunnen leven. Maar vanuit gedragsperspectief is dat ook gevaarlijk: zijn we in staat om de restricties voor even los te laten, al is het maar een beetje, om daarna weer op strenge voet verder te gaan?”

Het is een vraagstuk dat niet alleen politici in Den Haag bezighoudt, ook elders in Europa worstelen regeringsleiders ermee. Uit het Duitse beleid spreekt vertrouwen: de regering wil, in de woorden van bondskanselier Merkel, vooral geen ‘Kerst der eenzaamheid’. De situatie blijft tot 1 januari grotendeels hetzelfde: bars en restaurant blijven gesloten, mondkapjes zijn op veel plaatsen verplicht. Wel versoepelt de regering de maximale groepsgrootte van vijf mensen uit twee huishoudens naar tien, uit hoeveel huishoudens dan ook.

Pas op

De feestdagen als adempauze dus. De regering van de Franse president Emmanuel Macron koos voor een soortgelijke strategie. De Fransen, die sinds oktober gebukt gingen onder een tweede lockdown, zien dat de coronamaatregelen sinds eind november worden versoepeld. “We zullen weer zonder speciale papieren tussen regio’s kunnen reizen,” zei Macron. Wel gaat tussen 21.00 en 07.00 uur een avondklok gelden, die alleen niet van kracht zal zijn op kerstavond en tijdens de jaarwisseling.

“Het virus weet niet dat het Kerst is, dus pas op,” waarschuwde de Britse premier Boris Johnson. Toch kiest ook hij voor versoepeling, onder druk van zijn eigen partij en een deel van de bevolking. Die beslissing kwam Johnson, in april zelf geveld door het virus, vervolgens weer op kritiek te staan van wetenschappers. Hoe het ook zij: de Britten is ‘vijf dagen van ontspanning’ toegezegd, inclusief een ‘kerstbubbel’ van maximaal drie huishoudens.

De Oostenrijkers openen vanaf 24 december de skiliften, maar die zijn vooral bedoeld voor de eigen bevolking. De regering doet er namelijk alles aan om het virus buiten de deur te houden. Bezoekers uit risicolanden – op Ierland en IJsland na nu alle Europese landen – moeten voortaan tien dagen in quarantaine. De zware lockdown die in het land gold, wordt langzaam losgelaten en de bevolking massaal getest, naar Slowaaks voorbeeld. Op die manier moet het virus rond Kerst zo ver mogelijk zijn teruggedrongen.

Tekst loopt door onder de tweet

Balansdag

Maar is het verstandig om de teugels even te laten vieren? “Er valt iets voor te zeggen om bij de inmiddels opgebouwde routine te blijven,” zegt gedragswetenschapper Renes. “Daarmee accepteren we dat we de feestdagen iets anders vormgeven.” Hij geeft een voorbeeld dat iedereen wel kent uit zijn of haar eigen leven. “Het Voedingscentrum kwam ooit met de ‘balansdag’, een dag waarop mensen het iets rustiger aan doen qua eten en drinken. Maar voor je het weet wordt die balansdag continu uitgesteld.”

Niet alle landen kiezen dan ook voor een versoepeling rond de feestdagen. Neem Italië, waar reizen tussen regio’s verboden is tijdens de kerstvakantie, van 21 december tot 6 januari. Met Eerste en Tweede Kerstdag en op Nieuwjaarsdag mogen de Italianen zelfs niet reizen tussen gemeenten. De regering van premier Giuseppe Conte komt bovendien met het advies om thuis niemand te ontvangen.

Bij onze zuiderburen zijn ze nog strenger. De Belgische regering presenteerde anderhalve week geleden de kerstplannen – strenge plannen. Geen vuurwerk rond middernacht, de horeca blijft dicht en de feestdagen mogen worden gevierd met maximaal één gast van buiten het gezin. De Vlaamse premier Jan Jambon lijkt er in ieder geval slechts gematigd zin te hebben: hij omschreef de uitgeklede kerstdagen als ‘vreselijk’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden