PlusAchtergrond

Vakantieplannen? Zo staat het toerisme ervoor in EU-landen

Als het aan de Europese Commissie ligt, hoeven we deze zomervakantie nog niet helemaal af te schrijven. Maar uiteindelijk bepalen de lidstaten zelf of ze toeristen toelaten. Hoe staat het ervoor in de populaire Europese vakantielanden? ‘Ik begrijp jullie ongeduld, maar we moeten nog even afwachten.’

Controle aan de grens bij Roermond. Beeld Rob Engelaar

Griekenland

1 juli. Dat is de inmiddels bijna heilige dag waarop Griekenland weer vakantiegangers op zijn geliefde stranden wil verwelkomen. Daarmee zijn de Grieken vastbeslotener dan andere mediterrane landen. Dat is niet zo vreemd, als je bedenkt dat ze voor een kwart van hun inkomen en banen afhankelijk zijn van toerisme. Maar er is nog zo veel onduidelijk dat het de vraag is of die datum realistisch is, of eerder een gevalletje wishful thinking.

Om te beginnen: hoe gaat zo’n vakantie eruitzien? Hotels en stranden werken aan plannen met een kleine bezetting, afgeschermde ligstoelen en veel zelfservice. Maar buffetten zijn dan weer uit den boze. Dat schrikt toeristen mogelijk af, want hoe leuk is zo’n quarantainevakantie eigenlijk? De komende weken moet duidelijk worden hoe strikt de regels worden.

Griekenland heeft daarnaast de pech dat het voor zijn belangrijkste markten afhankelijk is van vliegverkeer. Komt dat op gang? Komen er coronatests op vliegvelden van aankomst en vertrek? Voor Griekenland is dat wellicht genoeg.

Maar als vakantiegangers bij thuiskomst twee weken in quarantaine moeten, denken ze wel twee keer na voordat ze een weekje op een Grieks strand gaan liggen. Geen wonder dat Athene aandringt op een Europese aanpak. Als die er niet komt, willen de Grieken zelf afspraken maken met andere landen.

Italië

Italië gaat vanaf 3 juni reizen van en naar het buitenland weer toestaan. Dat heeft de regering 16 mei bepaald. Ook mogen Italianen vanaf diezelfde datum weer door heel het land reizen. 

Sinds 10 maart is er een lockdown van kracht. Italië was het eerste Europese land dat op nationaal niveau beperkingen instelde vanwege het coronavirus. Premier Giuseppe Conte is de maatregelen sinds begin mei voorzichtig weer aan het versoepelen. Italianen mogen de deur weer uit voor een bezoek aan naasten of om te sporten. Vanaf 18 mei mogen de meeste winkels en andere ondernemingen weer open. 

De versoepeling van de coronamaatregelen in het land duurt tot na 2 juni, de nationale feestdag, om te voorkomen dat Italianen tijdens en in aanloop naar die dag in groten getale op pad gaan. 

Spanje

Toeristen kunnen vakanties in Spanje boeken die na 30 juni worden gehouden. Minister van Industrie, Handel en Toerisme, María Reyes Maroto, zei dat tegen die tijd hoogstwaarschijnlijk de quarantaineverplichting die het land heeft ingesteld, is afgeschaft. Premier Pedro Sánchez had al aangekondigd dat het land vanaf 1 juli weer open is voor buitenlandse toeristen. Momenteel geldt een quarantaineverplichting van twee weken voor buitenlandse reizigers die Spanje binnenkomen.

Maar het land heeft dringend behoefte aan inkomsten en ongeveer 12 procent van het bruto binnenlands product dankt Spanje aan de enorme toerismesector. Die ligt als gevolg van de strenge coronamaatregelen plat en dringt aan op heropening. In 2018 bezochten circa 90 miljoen toeristen het land.

Spaanse media meldden dat de regering overlegt met landen waar veel toeristen vandaan komen. Ook is Madrid met de Europese Commissie in gesprek om het toerisme nieuw leven in te blazen. Spanje wil vooral afspraken maken over vliegreizen en over controlemaatregelen bij vertrek en aankomst. Het zou volgens minister van Financiën María Jesús Montero het gemakkelijkst zijn als de Schengenzone hier gezamenlijk een regeling voor treft.

Kroatië

Voor Kroatië, net als Griekenland erg afhankelijk van toerisme, liggen de kaarten iets gunstiger. De kust van Istrië en Dalmatië ligt voor veel West-Europeanen op rijafstand. De Kroaten gokken erop dat een autovakantie veiliger voelt dan een vliegvakantie, in tijden waarin landen zonder pardon hun luchtruim sluiten. Maar ook de Kroaten moeten besluiten over al dan niet testen aan de grens. Bovendien zijn ze afhankelijk van medewerking van landen waar vakantiegangers eerst doorheen moeten rijden.

Turkije

Langzaamaan heft Ankara de reisrestricties op die sinds maart gelden in Turkse steden. Deze stapjes moeten volgens president Erdogan niet verward worden met een terugkeer naar het normale leven. Hoewel eind deze maand restaurants en cafés volgens planning weer voorzichtig open mogen, moeten eigenaren aan strenge gezondheidsvoorwaarden voldoen om gasten binnen te mogen laten.

Toch gloort voor de vakantieganger met een voorliefde voor de Turkse kust een lichtpuntje aan de horizon. Minister van Toerisme Mehmet Nuri Ersoy kondigde maandag een ambitieus plan aan om het toerisme zo snel mogelijk weer op te starten. Hij wil daarvoor certificaten voor ‘veilige en hygiënische’ vakanties introduceren. Alle partijen zouden zich daarbij aan bepaalde strikte richtlijnen voor hygiëne en afstand moeten houden. Hotels mogen bijvoorbeeld slechts 60 procent van hun capaciteit inzetten en alles moet voortdurend worden gedesinfecteerd.

Al in juni zouden de eerste buitenlanders naar Turkije moeten kunnen komen. Het gaat daarbij in de eerste plaats om bestemmingen als de populaire resorts aan de kust. Ook de Nederlands/Turkse reisorganisatie Corendon hoopt al in juni weer vluchten aan te kunnen bieden. Het bedrijf kondigde maandag aan coronavrije reizen naar Turkije te organiseren, waarbij reizigers voorafgaand aan de vlucht getest worden en na aankomst hun resort niet mogen verlaten.

Turkije is er bijzonder veel aan gelegen dat het toerisme op gang komt. Het economisch instabiele land was juist uit een recessie aan het krabbelen toen het coronavirus wereldwijd landen tot ingrijpen dwong en de luchtvaart volledig stillegde. Vorig jaar ontving Turkije nog 50 miljoen toeristen, waarmee de sector goed was voor 12 procent van het bnp. De vrees bestaat dat het aantal dit jaar slechts een fractie daarvan zal zijn. Het aantal toeristen in maart was nog slechts een derde van wat het in dezelfde maand van 2019 was. En toen moesten veel landen nog een lockdown invoeren.

Duitsland

Bondskanselier Merkel en de deelstaatleiders beslisten gisteren dat het toerisme in Duitsland weer mag opstarten, maar het is nog onduidelijk op welke manier dat gaat gebeuren. Elke deelstaat moet verordeningen maken met basisnormen en regels voor huisvesting, infectiebescherming en maximaal toegestane bezettingsgraad.

De aan Nederland grenzende deelstaat Noordrijn-Westfalen heropent maandag als eerste campings en vakantiewoningen en op 21 mei hotels. Maar alleen voor Duitse toeristen. De deelstaat wil met onze regering overleggen over het toelaten van Nederlanders. De overige vijftien deelstaten laten in de loop van de maand weer toeristen toe, maar zwijgen over buitenlandse bezoekers.

De grens met Nederland is open. Wel zijn er tot en met morgen nog verscherpte controles. Volgende week wordt beslist over een eventuele verlenging. Bezoekers zonder dwingende reden – toerisme is dat niet – kunnen worden geweigerd.

In Duitsland geldt naast de 1,5 meterregel een verbod op samenkomsten van meer dan twee personen (gezinnen en huisgenoten uitgezonderd) en een mondkapjesplicht in winkels en in het stads- en streekvervoer.

Restaurants en terrassen gaan binnenkort weer open (dit verschilt per deelstaat), kroegen blijven voorlopig dicht. Deelstaten moeten zelf het aantal coronabesmettingen controleren. Als er binnen een week meer dan vijftig nieuwe gevallen bijkomen, gaan winkels, horeca en toerisme onmiddellijk weer op slot.

Verenigd Koninkrijk

In het Verenigd Koninkrijk maakt men zich zorgen over het toerisme. Op dit moment is de lockdown vrij strikt: Britten mogen een keer per dag naar buiten voor een ommetje of om te sporten. Vakanties zijn uit den boze: ze mogen zelfs niet naar hun eigen buitenhuisje elders in het land. Vorige week werd premier Johnson ondervraagd over wat de regering deed om toeristische gebieden te beschermen tegen een tweede piek als gevolg van binnenlands toerisme. “We kunnen niet toestaan dat zo’n grote toestroom een tweede golf van de ziekte veroorzaakt,” benadrukte hij. Over buitenlandse toeristen ging het niet eens, maar het is lastig voor te stellen dat we deze zomer massaal naar Cornwall, het Lake District en andere trekpleisters kunnen reizen.

Op dit moment worden niet-essentiële reizen vanuit Nederland naar het Verenigd Koninkrijk sterk afgeraden, maar het kan wel. Reizen is lastiger, maar wel mogelijk: ook toen de virusverspreiding op een hoogtepunt was. Maar toerisme is uiteraard geen essentiële reis, dus nu een vakantie boeken lijkt onverstandig. Op dit moment kijkt de regering-Johnson naar het versoepelen van de lockdown, maar het lijkt erop dat kroegen, hotels en restaurants pas als laatste hun deuren weer mogen openen. Ook theaters blijven nog dicht, en hoe het met de musea moet, is nog zeer onduidelijk. De standaardactiviteiten tijdens een weekendje Londen, Edinburgh of Manchester zijn voorlopig onmogelijk.

Frankrijk

U verheugt zich op het geluid van de Provençaalse krekels, de smaak van bouillabaisse en de geur van lavendel? Dan wordt u waarschijnlijk teleurgesteld.

Frankrijk lijkt voor het eerst in zijn geschiedenis huiverig voor buitenlandse toeristen. “Misschien kunnen Europeanen deze zomer in Europese landen op vakantie, maar misschien wordt zelfs dát wel aan banden gelegd,” zei president Macron deze week cryptisch.

Zijn Nederlanders straks nog welkom op de Franse stranden? “Het is nog te vroeg om dat te zeggen,” zei staatssecretaris Lemoyne (Toerisme). “Ik begrijp jullie ongeduld, maar we moeten nog even afwachten.” Eind mei wordt in Frankrijk pas een balans opgemaakt.

De regering heeft wel bekendgemaakt dat cafés, restaurants en stranden – onder voorwaarden en op termijn – weer open kunnen gaan. Maar of de grenzen óók weer opengaan voor toeristen uit de buurlanden is nog ongewis.

Vooralsnog komen er op Franse campings nauwelijks buitenlandse reserveringen binnen, laat de campingfederatie FNHPA weten. Als de telefoon gaat, vertelde een campinghouder, is dat meestal juist voor een buitenlandse annulering. “Als het toerisme weer aantrekt, zal dat deze zomer vooral te danken zijn aan Franse vakantiegangers die in eigen land blijven,” zei staatssecretaris Lemoyne.

België

De burgemeester van Oostende sloeg de spijker op zijn kop. In België zijn evenementen tot 31 augustus verboden, maar hoe zit het met de stranden? “Bij 30 graden is het strand een grotere bijeenkomst dan Tomorrowland,” zei Bart Tommelein. Het simpelste is volgens hem de stranden dicht te houden. “Maar dan gaat de economie kapot.”

Ook in België wordt de lockdown afgebouwd, dus de kustburgemeesters hebben al bij elkaar gezeten om een plan te maken. Ze denken bijvoorbeeld aan een strandpas, QR-codes of reservering. En: vol is vol. Met ‘toeristen’ worden overigens nadrukkelijk de Belgen zelf bedoeld. De buitenlandse toerist is in nog geen enkel stappenplan voorgekomen. De grenzen blijven dicht.

Deze week werd beslist dat Belgen die een tweede huis aan de kust hebben vanaf ­ 8 juni weer op pad mogen. De burgemeesters hadden zelf gedacht aan 18 mei, en zijn nu teleurgesteld. Tommelein zei dat hij mensen die over een kleine twee weken willen afzakken naar Oostende niet zal tegenhouden. Als de exitstrategie voorspoedig verloopt, zijn later ook degenen die een huis of appartement willen huren weer welkom. Dagjesmensen worden pas toegelaten als de horeca opstart, dat is op zijn vroegst ook vanaf 8 juni. Dan wordt ook bekeken of het mogelijk is de grenzen weer te openen.

De anwb houdt op zijn site bij welke Europese landen open zijn voor toeristen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden