PlusInterview

Vaders terrorist én slachtoffer Bataclan ontmoeten elkaar en maken boek

Terroristen richtten vijf jaar geleden een bloedbad aan in de concertzaal Bataclan in Parijs. De vader van een slachtoffer en de vader van één van de daders ontmoetten elkaar twee jaar later. Hun gesprekken werden vastgelegd en verschijnen nu in boekvorm.

Op vrijdag 13 november 2015 werd Parijs opgeschrikt door meerdere gecoördineerde aanslagen, onder meer in de Bataclan.Beeld AP

Lola was 28 jaar oud toen ze ’s avonds werd doodgeschoten in de Bataclan. “Ik had haar overdag nog gezien,” zegt haar vader Georges Salines. “We gaven elkaar een kus. Ik vroeg of ze de dag erna wilde komen lunchen. Dat wilde ze. We praatten een beetje over ditjes en datjes. Op dat moment wisten we natuurlijk niet dat het de laatste keer was dat we elkaar zouden zien. Mijn vrouw en ik gingen die avond gewoon naar bed, zonder het nieuws te hebben gevolgd.”

Samy was ook 28 jaar oud toen hij diezelfde avond naar binnen ging in de Bataclan, met een kalasjnikov en explosieven. Samen met twee andere terroristen pleegde hij er een aanslag. “De laatste keer dat ik hem thuis zag was in 2013,” zegt zijn vader Azdyne Amimour. “Ik kwam uit mijn werk, hij ging net weg. Hij kuste me en zei verder niks. Ik zei tegen mijn vrouw: ‘dat is vreemd, zo doet hij nooit’. Mijn vrouw zei dat ik me niet ongerust moest maken. Niet veel later belde Samy ons op. Om te vertellen dat hij in Syrië zat.”

Lola was een uitgeefster van kinderboeken in Parijs. Samy was een geradicaliseerde moslim en sloot zich aan bij terreurbeweging IS. Op 13 november 2015 ging zij naar het concert van The Eagles of Death Metal. Iets voor tien uur ’s avonds ging ook Samy de zaal binnen.

Automatisch wapen

De rest is geschiedenis. In de Bataclan werden tientallen mensen vermoord. Lola was één van de slachtoffers: ze werd doodgeschoten. Samy was één van de daders: hij schoot minutenlang met zijn automatische wapen op de bezoekers en werd daarna zelf neergeschoten door een agent.

Twee jaar na de aanslag stonden hun vaders oog in oog: de vader van Lola, het slachtoffer, en de vader van Samy, de dader.

“In januari 2017 stuurde Azdyne Amimour me een mail. Dat hij me wilde zien,” zegt Georges Salines.

Amimour: “Georges vroeg meteen: waarom?”

Salines: “Azdyne zei toen dat hij zich, als vader van een dader, óók slachtoffer voelde. Dat vond ik opvallend.”

Amimour: “We spraken af in een café bij Place de la Bastille. We gaven elkaar een hand, dronken koffie en hebben gepraat.”

Salines: “Was ik bang? Ja. Nee. Niet bang, wel bezorgd. Maar het gesprek ging goed. We hebben daarna contact gehouden.”

Een jaar later ontstond het idee om de gesprekken vast te leggen. En om er een boek van te maken. Na de Bataclan ligt vanaf maandag in Nederlandse boekwinkels.

Verbonden door het noodlot

Het is een boek over één van de bloedigste aanslagen in de recente geschiedenis van Europa, maar het is vooral ook een boek over hoop en wanhoop, over verdriet en (on)begrip.

Salines beschrijft aangrijpend hoe hij en zijn vrouw een dag lang bleven geloven dat hun dochter niet dood kon zijn. ‘Op vijftienhonderd toeschouwers in de Bataclan was het aannemelijker dat ze bij de overlevenden hoorde dan bij de doden. Ze kon haar mobiel zijn kwijtgeraakt in het gedrang, of misschien was ze in shock waardoor ze niet kon opnemen. Of misschien was ze zelfs gewond’. “Dat was het ergste wat we op dat moment konden bedenken,” zegt hij naderhand.

Aan het eind van de dag werd haar naam op sociale media genoemd, als één van de dodelijke slachtoffers. Pas daarna volgde de officiële bevestiging. “Op 27 november hebben we haar begraven. Een paar dagen daarna ben ik al weer gaan werken. Door te werken kon ik aan iets anders denken.”

Het boek is óók het verhaal van twee mannen die door het noodlot zijn verbonden, die naar elkaar luisteren en die elkaar wíllen begrijpen.

“Azdyne was oprecht,” zegt Salines. “Georges begreep me,” zegt Amimour.

Afstand nemen

De vader van de terrorist vond het zijn plicht om meteen bij de eerste afspraak al afstand te nemen van de wandaad van zijn zoon. “Ik wilde Georges vertellen dat we geen terroristenfamilie zijn. Wat Samy deed heeft niets met de islam te maken. Ik veroordeel terrorisme. Ik veroordeel geweld.”

Salines: “Ik wilde van Azdyne weten of hij het niet had zien aankomen. Had hij het kunnen voorkómen? Dat heb ik hem gevraagd. En ja, ik kreeg antwoorden. Maar dat is natuurlijk nooit helemaal bevredigend. Maar ik begrijp nu beter wat er is gebeurd, hoe het zover heeft kunnen komen met Samy.”

In het boek praten de twee vaders uitgebreid over de levensloop van hun kinderen. Ze waren beiden 28, groeiden beiden op in Frankrijk, maar kozen ieder voor een compleet andere weg. Lola woonde in Noord-Parijs met een huisgenote, had een kat en net een nieuwe vriend. Ze was druk met het opstarten van een nieuwe uitgeverij. Samy had een gelukkige jeugd, deed het goed op school, startte met een studie rechten maar ontspoorde.

“Samy kwam in opstand, zoals alle tieners dat doen,” concludeert Salines, na al zijn gesprekken met Amimour. “Alleen ging hij niet met drugs in de weer of bij een punkband spelen, maar vluchtte hij in religie. En daar ontmoette hij de verkeerde mensen.”

Het was een proces dat geleidelijk ging. En vader Amimour zag niet alles. Hij werkte door de week in Luik in België en kwam in het weekend naar huis, naar het gezin in Frankrijk. In het boek schrijft hij: ‘Ben ik te tolerant geweest? Ik weet het niet. Het was een goede jongen en ik heb lang gedacht dat hij gelukkig was. We waren ruimdenkend, we hadden zelfs een kerstboom!’

Wanhoopspoging

In 2014 deed Amimour nog een wanhoopspoging om zijn zoon weer op het goede spoor te krijgen. Hij reisde zelf illegaal naar Syrië. “Om Samy op te halen. In mijn gedachten hoorde hij daar helemaal niet thuis: onze zoon had bij ons alles, hij was gaan studeren. Mensen die bij IS gingen, dat waren toch criminelen of gekken?” 

Amimour wist Syrië binnen te komen en spoorde zijn zoon op. Hij schrijft: ‘Samy droeg een militair uniform, liep met krukken en had een kalasjnikov aan zijn schouder hangen. Hij zei dat hij door kogels in zijn bovenbeen was geraakt.’

De reis werd een grote teleurstelling. Samy wilde niet weg bij IS. Amimour keerde alleen terug naar Frankrijk.

“Toen Azdyne me dat verhaal vertelde, was ik wel verrast,” zegt Salines. “Dat je alles opzij zet om illegaal Syrië binnen te gaan, op zoek naar je zoon, dat vond ik wel buitengewoon.”

Na de aanslag in de Bataclan viel de politie binnen in het huis van Amimour en zijn vrouw. “We werden geboeid en meegenomen en dagenlang verhoord. Op de derde dag vroegen ze: ‘waar is uw zoon?’ Ik zei dat hij in Syrië was. Toen zeiden ze: ‘nee, uw zoon was betrokken bij de aanslag in de Bataclan.’ Ik zei: ‘dat kàn niet, dat bestaat niet!’ Ik kon het niet geloven. Daarna lieten ze foto’s zien en daarop herkende ik Samy.’’

Salines en Amimour spraken vele keren met elkaar. In alle openheid. Over alle onderwerpen. Maar steeds hing er die donkere wolk boven hun gesprekken: was het een kogel uit de kalasjnikov van Samy die Lola heeft gedood? Oftewel: zat Georges te praten met de vader van de moordenaar van zijn dochter?

Verzoend

Salines: “Die vraag houdt me eigenlijk niet bezig. Of die kogel nou van Samy of van één van de twee andere terroristen kwam: wat maakt het uit? Ze zijn alle drie schuldig. Samy is óók schuldig als de kogel van een ander Lola raakte.”

Amimour: “Ik heb over die vraag nagedacht en de gedachte eraan maakt me erg verdrietig. Er waren drie terroristen in de Bataclan, drie moordenaars. We weten niet wie Lola heeft gedood. En ik wil het liever ook niet weten.”

Salines: “Ik denk nog vaak aan mijn dochter, aan Lola, en dat doet nog steeds verschrikkelijk veel pijn. Maar ik geloof wel dat ik me er mee heb kunnen verzoenen. Ik zeg tegen mezelf: ‘Haar leven was te kort, maar ze had wel een gelukkig leven’.”

Na de Bataclan, 20,99 euro, uitgeverij Ambo Anthos.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden