PlusAchtergrond

Vaccinsceptisch Roemenië worstelt met een nieuwe coronagolf

Delen van Oost-Europa, Roemenië en Bulgarije voorop, lijden onder een snelle toename van het aantal coronabesmettingen en -doden. Belangrijke oorzaak: de bevolking vertrouwt het vaccin niet.

Het universiteitsziekenhuis van de Roemeense hoofdstad Boekarest wordt overspoeld met coronapatiënten.  Beeld AP
Het universiteitsziekenhuis van de Roemeense hoofdstad Boekarest wordt overspoeld met coronapatiënten.Beeld AP

Alle ic-bedden bezet, opnamekamers en ziekenhuisgangen vol met kreunende, naar adem happende patiënten en medisch personeel dat af en aan rijdt met in zwart plastic gewikkelde lichamen. Het filmpje van 16 minuten dat journalistiek platform Recorder maakte in het universiteitsziekenhuis van de Roemeense hoofdstad Boekarest is gruwelijk om te zien. ‘Dit is hoe een gezondheidsramp eruitziet,’ is de titel van de video. “Deze slachting komt doordat mensen roekeloos zijn, en ongeïnformeerd,” zegt een radeloze dokter in het filmpje.

Een tikkende tijdbom, noemt Nederlander Jeroen (31, achternaam bekend bij de redactie) de coronasituatie in Roemenië, waar hij sinds anderhalf jaar woont. “De mortuaria kunnen het niet aan. Dit is een beetje het Lombardije van Oost-Europa,” verwijst hij naar de Italiaanse regio die in het voorjaar van 2020 zwaar gebukt ging onder de toen net uitgebroken pandemie.

De in Cluj-Napoca woonachtige Nederlander kan het weten: zowel zijn vriendin als zijn schoonmoeder werkt in het ziekenhuis. “Ik heb medelijden met ze, ze komen soms echt zuchtend en kreunend thuis. Mijn vriendin is 26, je vraagt je af hoe gezond het voor een jong iemand is om zo veel ellende te zien langskomen.”

Verschil Oost- en West-Europa

Wie de coronastatistieken van Europa bekijkt, ziet duidelijke verschillen tussen het westen en het oosten. Samengevat: in West-Europa zijn meer mensen gevaccineerd, in Oost-Europa vallen in verhouding meer doden door corona. Zo kwam het dodental in Roemenië (ruim 19 miljoen inwoners) afgelopen dinsdag uit op ruim vijfhonderd. In Nederland (ruim 17 miljoen inwoners) waren het er vandaag zeventien. Nergens ter wereld is corona momenteel zo dodelijk als in Roemenië.

Het maakt het land samen met Bulgarije het grootste coronazorgenkind van de Europese Unie. Slechts 30 procent van de Roemeense bevolking is volledig gevaccineerd. “Mensen vertrouwen de overheid niet, en er gaat ontzettend veel nepnieuws rond,” ziet Jeroen om zich heen. Ook de kerk speelt niet altijd een positieve rol, ziet hij. “Er zijn genoeg priesters die gelovigen vertellen dat vaccinatie onzin is. En dan heb je ook nog eens moeilijk bereikbare gemeenschappen zoals de Roma. In de zomer was het aantal coronabesmettingen laag, toen is de klad er echt in gekomen met vaccineren.”

Een deel van de artsen, docenten en parlementsleden is fel gekant tegen de inentingen. Zij doen mee aan antivaccinatieprotesten, waarbij zelfs ziekenhuizen werden binnengedrongen. Onlangs dook nog een opname op van een docent in de stad Botosani die zijn studenten vertelde dat gevaccineerden in zombies veranderen, en dat ziekenhuizen volkenmoord plegen, ‘net als in Auschwitz’. Een aartsbisschop van de invloedrijke orthodoxe kerk beweerde afgelopen week dat de vaccins onveilig zijn, en dat de EU daarom met inenten stopt.

Autoritaire regimes

Remco van der Pas, expert internationale volksgezondheid en verbonden aan Clingendael en het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen, zegt dat de lage vaccinatiegraad in het oosten van Europa deels verklaard kan worden door weinig vertrouwen in de overheid en de Europese Unie. “Onder meer Roemenië en Bulgarije hebben een historie met autoritaire, controlerende regimes. Dat speelt een rol.”

Ook politieke onrust is een factor van belang. Bulgarije is volgende maand al toe aan de derde verkiezingen van dit jaar, in Roemenië is het kabinet net gevallen.

In Roemenië liet dat gesneuvelde kabinet deze zomer na om mensen voldoende te overtuigen van het belang van vaccinatie, erkende de toen verantwoordelijke minister van Volksgezondheid Ioana Mihaila onlangs. “De beste voorbereiding op de vierde golf was een effectieve vaccinatiecampagne. Maar we hebben onze boodschap te snel afgezwakt.”

Nieuwe maatregelen

Jeroen merkte in de praktijk dat corona in Roemenië de afgelopen maanden nauwelijks meer leek te bestaan. “Er zijn hier grote festivals gehouden zonder noemenswaardige restricties. Het land is laks met de situatie omgegaan.”

Hoe anders is dat nu. Sinds afgelopen maandag zijn weer strenge maatregelen van kracht: voor ongevaccineerden geldt vanaf 22.00 uur een avondklok, het onderwijs gaat minimaal twee weken op slot. Roemenen moeten de mondkapjes binnen en buiten weer op, en om te winkelen is een coronacertificaat vereist.

“De overheid zet ineens volle bak de rem erop,” ziet Jeroen. “Dat leidt natuurlijk tot protesten. Al zag ik ook beelden van rijen voor vaccinatielocaties. Dat biedt wel weer wat hoop.”

Roemenië heeft ook internationale hulp ingeroepen. De EU biedt onder meer medicijnen en medische apparatuur, waaronder tweehonderd zuurstofmachines uit Nederland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden