Plus

Uitbreiding Navo, tegenslag in Oekraïne; alleen maar slecht nieuws voor Poetin

Zowel de Finse als Zweedse regering gaat het lidmaatschap van de Navo aanvragen. Dat hebben de regeringsleiders van beide landen gisteren bekendgemaakt. ‘Dit is een historische dag. Een nieuw tijdperk breekt aan,’ zei de Finse president Sauli Niinistö.

Sanne Schelfaut
Straatbeeld van een woonwijk in Charkov, Oekraïne, na een Russische raketaanval Beeld Aziz Karimov/Getty
Straatbeeld van een woonwijk in Charkov, Oekraïne, na een Russische raketaanvalBeeld Aziz Karimov/Getty

De parlementen van de twee Scandinavische landen moeten deze week nog wel instemmen, maar de verwachting is dat een grote meerderheid akkoord gaat. Het betekent het einde van hun neutrale positie.

Finland was lange tijd tegen toetreding tot de Navo, maar door de agressie van het grote buurland in Oekraïne is daar snel verandering in gekomen, ook onder de bevolking. Finland deelt met Rusland een grens van zo’n 1300 kilometer en heeft een leger van 280.000 militairen en 900.000 reservisten. Het land gaat ervan uit dat Navo-landen al (militaire) bescherming bieden voordat het lidmaatschap officieel rond is. Secretaris-Generaal Jens Stoltenberg bevestigde dit gisteren na afloop van een Navo-bijeenkomst in Berlijn. Volgens hem worden er mogelijk Navo-troepen naar de regio te gestuurd. Ook kunnen de landen rekenen op bijstand bij het afslaan van cyberaanvallen en andere niet-militaire acties van Rusland.

Turkse tegenstand

De Russen zullen zeker na de uitspraken van Stoltenberg het lidmaatschap van de Noord-Europese landen als een grote bedreiging zien en waarschuwden eerder al voor militaire, politieke, en economische gevolgen. Zo is de Russische export van elektriciteit dit weekend stopgezet. De Russische president Vladimir Poetin liet weten dat hij het een vergissing vindt als met name Finland zijn neutrale status opgeeft. “De verandering kan een negatieve invloed hebben op jaren van goede samenwerking,” aldus Poetin.

Het kan nog maanden duren voordat Finland en Zweden formeel lid zijn van de westerse militaire alliantie. Alle dertig Navo-leden moeten instemmen met het lidmaatschap. De meeste tegenstand komt tot nu toe uit Turkije. President Recep Tayyip Erdogan liet vrijdag nog weten niet gediend te zijn van het Finse en Zweedse lidmaatschap. Turkije heeft problemen met aanhangers van de Koerdische Arbeiderspartij (PKK) die in met name Zweden actief zijn. Zij zouden zich volgens de Turken schuldig maken aan terroristische activiteiten.

Een Oekraïense soldaat kijkt wat er nog te redden valt  in het regionale overheidsgebouw van Charkov. Het werd door raketten zwaar beschadigd in de eerste week van de Russische inval. Beeld John Moore/Getty Images
Een Oekraïense soldaat kijkt wat er nog te redden valt in het regionale overheidsgebouw van Charkov. Het werd door raketten zwaar beschadigd in de eerste week van de Russische inval.Beeld John Moore/Getty Images

Gedaald moreel

De buitenlandministers van Zweden, Finland en Turkije spraken afgelopen weekeind met elkaar op de Navo-bijeenkomst in Berlijn. De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlut Cavusoglu had het over een‘goed gesprek. Hij zei dat zijn land niet tegen uitbreiding van de Navo is, maar dat Turkije niet wil dat landen terrorisme steunen en verwacht dat daar een einde aan komt. De Navo sprak de verwachting uit dat er een oplossing komt. Het is niet bekend of Turkije in ruil voor het Scandinavische lidmaatschap concessies heeft geëist.

Ondertussen zijn er nog meer slechte berichten voor Poetin. Britse militaire inlichtingendiensten zeggen dat Rusland een derde van de grondtroepen die zijn ingezet bij de invasie van Oekraïne heeft verloren. Het moreel onder de soldaten zou tot onder het vriespunt zijn gedaald. Rusland heeft ongeveer 150.000 troepen naar Oekraïne gestuurd, maar de Britten melden geen exacte cijfers over de verliezen.

De afgelopen dagen kampten de Russen met grote tegenslagen. Zo kwam onder meer naar buiten dat een Russisch bataljon met tientallen tanks is vernietigd toen een brug werd opgeblazen en trekken de Russen zich terug rond Charkov in het noordoosten. Charkov is na Kiev de grootste stad van het land.

Twee opties

Oud-commandant van de Nederlandse landmacht Mart de Kruif onderschrijft het verhaal van de Britse inlichtingendiensten en stelt dat de militaire operatie van de Russen ver achter op schema ligt. “Ze concentreren zich nu hoofdzakelijk op het veroveren van de volledige Donbas, maar dat gaat tergend langzaam. Daar wordt ontzettend hard gevochten met duizenden slachtoffers aan beide kanten. De Russen hebben er 80.000 troepen, de Oekraïners 60.000. Maar om succesvol aan te vallen, heb je minstens drie keer zoveel troepen nodig als je vijand. Komt bij dat de Oekraïners hun verdediging in dit gebied behoorlijk op orde hebben, waardoor er wordt gevochten om elke meter. Het doet me denken aan de loopgravenoorlog uit de Eerste Wereldoorlog,” zegt De Kruif.

Om de patstelling te doorbreken, zijn er volgens De Kruif twee opties. “Of beide partijen gaan weer met elkaar onderhandelen over een vredesakkoord of ze gaan over tot herbewapening. In het laatste geval zal de strijd nog intensiever worden.” Na bijna drie maanden oorlog is één ding volgens de oud-commandant klip en klaar: “De Russen kunnen geen oorlog winnen door alles plat te gooien. Het helpt, maar het is cruciaal dat er voldoende militairen op de grond actief zijn om het land te bezetten. En dat gaat nu niet lukken in het grootste deel van Oekraïne.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden