Nieuws

Turkije staakt verzet tegen Navo-lidmaatschap Zweden en Finland

Turkije staakt zijn verzet tegen de toetreding van Zweden en Finland tot de Navo. Op de Navo-top in Madrid zijn de drie landen het met elkaar eens geworden. Daardoor is de weg voor de twee Scandinavische landen vrij om lid te worden.

Het Parool
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan schudt de hand van de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, Ann Linde. Beeld AP
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan schudt de hand van de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, Ann Linde.Beeld AP

Turkije, Zweden en Finland hebben een gezamenlijk memorandum getekend waarin ze verklaren elkaars veiligheid te waarborgen. Volgens Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de Navo, doet dat recht aan de zorgen van Turkije.

Zweden en Finland besloten vorige maand zich bij de Navo te melden als nieuwe leden. De landen hoopten zich zo snel mogelijk bij de organisatie aan te kunnen sluiten. Binnen de westerse militaire alliantie zijn ze veiliger dan met een neutrale opstelling erbuiten, denken ze sinds de Russische inval in Oekraïne. Maar ze stuitten onverwacht op verzet van Turkije.

De regering in Ankara eiste onder meer dat de twee aspirant-leden harder zouden optreden tegen de Koerdische PKK, die geldt als een terreurorganisatie, en tegen de Gülenbeweging. Ook eiste Ankara dat beperkingen voor wapenhandel met Turkije van tafel zouden gaan.

Stockholm en Helsinki zijn bereid om met Ankara samen te werken aan de uitlevering van terreurverdachten aan Turkije, zegt Stoltenberg. Maar zij blijven wel beschermd door bijvoorbeeld het mensenrechtenverdrag.

De Navo was er veel aan gelegen de Turkse bedenkingen snel weg te nemen. Zolang Ankara hun toetreding dwarsboomde, bleven Zweden en Finland bungelen zonder de bescherming van de Navo en klonk de luidkeels beleden eensgezindheid van de westerse militaire alliantie wat schril.

Parlementen lidstaten

De dertig Navo-lidstaten, Turkije nu inbegrepen, zullen Zweden en Finland op de driedaagse top uitnodigen lid te worden. Daarna begint het toetredingsoverleg dat de twee landen voor het lidmaatschap moet klaarstomen. Lang hoeft dat overigens niet te duren omdat ze al jaren heel nauw met de alliantie optrekken.

Een belangrijker obstakel vormen de parlementen van de lidstaten, die ook hun fiat aan de uitbreiding moeten geven. Vooral Nederland neemt daarvoor doorgaans veel tijd, maar de bondgenoten hebben al beloofd zo veel mogelijk haast te maken. Misschien zou de uitbreiding binnen een halfjaar tot een jaar rond kunnen zijn, schatten Navo-bronnen.

De aansluiting van Zweden en Finland bij de Navo geldt als heel belangrijk voor de verdediging tegen Rusland. Daardoor zijn de Baltische leden van het bondgenootschap niet langer geïsoleerde, makkelijke prooien. De Oostzee, waaraan Sint-Petersburg en de Russische marinehaven Kaliningrad liggen, krijgt door de toetreding van Finland en Zweden trekken van een Navo-binnenzee.

Cruciaal

Goedkeuring van Turkije was cruciaal omdat het militaire bondgenootschap zijn beslissingen bij consensus neemt. Elk van de dertig lidstaten kan een veto uitspreken over een nieuw lid. Turkije, dat het op een na grootste leger van de Navo heeft, is traditioneel voorstander van uitbreiding van de Navo. President Recep Tayyip Erdogan heeft eerder uitgesproken dat het ‘opendeurbeleid’ van het bondgenootschap de veiligheid in de regio verbetert. Erdogan staat daarom positief tegenover toetreding van Oekraïne en Georgië.

Voor Finland is aansluiting bij de Navo nog een stuk spannender dan voor Zweden. Het land deelt een ruim 1300 kilometer lange grens met Rusland en het niet-lidmaatschap was ooit een zeer bewuste keuze om Moskou niet op stang te jagen. Een Russische reactie kon niet uitblijven: het Kremlin heeft indirect gedreigd kernwapens in de Baltische regio te plaatsen, als de Navo verder uitbreidt. Als Zweden en Finland zich aansluiten, is een kernwapenvrije Oostzeeregio onmogelijk, aldus de vicevoorzitter van de Russische veiligheidsraad, oud-president Dmitri Medvedev.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden