PlusAchtergrond

Trump zal geen snelle overwinning claimen, maar staat klaar om te procederen

President Trump ontkent dat hij dinsdagavond, zodra hij voorstaat, meteen de overwinning zal claimen. Amerikaanse media meldden dit weekend dat die strategie is bedacht door zijn adviseurs.

President Donald Trump in gesprek met de pers, gisteren op Charlotte Douglas International Airport in Charlotte, Noord-arolina.  Beeld Brendan Smialowski/AFP
President Donald Trump in gesprek met de pers, gisteren op Charlotte Douglas International Airport in Charlotte, Noord-arolina.Beeld Brendan Smialowski/AFP

Bedoeling van zo’n snelle overwinningsclaim zou zijn om het verwachte na-ijleffect van de later getelde per post uitgebrachte stemmen in twijfel te trekken. Die poststemmen komen traditioneel overwegend van Democraten. Republikeinen stemmen nu eenmaal minder per post. Trump kan zijn aanhangers dan voorhouden dat hij al had gewonnen maar dat hem door fraude de overwinning is ontnomen, zo meldden Amerikaanse media op basis van anonieme verklaringen van medewerkers van de president.

Maar tegenover journalisten weersprak de president de aanhoudende berichten dat hij de boel op scherp wilde zetten met een snelle overwinningsclaim. Dat hij niet blij is met de gang van zaken onderstreepte Trump wel nog eens. “Ik denk dat het verschrikkelijk is wanneer stembiljetten kunnen worden verzameld na een verkiezing.” Hij kondigde ook aan dat hij verwachtte dat zijn advocaten en juridisch adviseurs meteen aan de slag gaan na de verkiezingsavond, vooral in de belangrijke staat Pennsylvania waar volgens hem grootschalig gerotzooid zou worden.

Gewelddadige confrontaties?

Er is al langer vrees in de Verenigde Staten dat het op sommige plekken uit de hand kan lopen als Trump verliest. De president heeft zijn aanhangers keer op keer ingeprent dat hij alleen maar kan verliezen door fraude. Er zijn scenario’s die rekening houden met gewelddadige confrontaties tussen beide kampen. “De polarisatie in het land is ongekend en enorm. Maar dat is even nog wat anders dan over het randje gaan en geweld gebruiken om aan de macht te blijven,” zegt de aan Instituut Clingendael verbonden Amerika-kenner Willem Post. Aan de andere kant hebben we in Michigan gezien dat sommigen wel degelijk over dat randje gaan, zag hij. Een gewapende rechtse militie bestormde het regeringsgebouw van de staat en er waren serieuze plannen de Democratische gouverneur te ontvoeren, uit protest tegen haar coronabeleid.

Dubbelzinnig

Spindoctor Kay van de Linde sluit complicaties evenmin uit. Trump heeft er met wat dubbelzinnige uitspraken over een mogelijke wisseling van de wacht zelf voor gezorgd dat het een scenario is geworden, zegt hij. “Dus daar moet je dan rekening mee houden. Trump is narcistisch genoeg om niet op te stappen,” aldus de voormalige adviseur van onder anderen Pim Fortuyn die zelf ook achttien jaar politiek actief is geweest bij diverse Amerikaanse verkiezingscampagnes. “Als Biden afgetekend wint en zelfs traditioneel Republikeinse staten naar de Democraten gaan, wordt het voor Trump lastig daar nog wat tegenin te brengen,” vermoedt Van de Linde.

Maar als de uitslag ‘close’ is, zal Trump zeker in de tegenaanval gaan. Want volgens Van de Linde heeft de president alles geleerd van Roy Cohn geleerd. Cohn was de gevreesde adviseur van spierballenpoliticus en communistenvreter Joe McCarthy in de jaren vijftig. “Cohns mantra was: ‘nooit opgeven’, ‘altijd harder terugslaan’ en ‘sue the bastards’ (sleep de klootzakken voor de rechter). Dat is samengevat al zijn hele leven lang de strategie van Donald Trump.”

De Amerikaanse hoogleraar Lawrence Douglas maakte daar een bestseller over met de alleszeggende titel: Will he go?, vrij vertaald: zal hij zomaar gaan?

Nastoot

Een complicerende factor is dat traditioneel ongeveer een kwart van de Republikeinen en ruim de helft van de Democraten stemt per post. Vanwege corona zijn dat er deze keer nog meer. De verwerking van al die poststemmen kost extra tijd. Trump en zijn strategen weten allang dat er na dinsdag een Democratische nastoot zal zijn omdat nu eenmaal meer aanhangers van die partij per post stemmen. Er komen dus nog heel wat Democratische stemmen bij.

Met zijn herhaalde aanvallen op het postsysteem (Trump en zijn familie stemmen zelf overigens ook per post) heeft de president de geesten in zijn achterban al rijp gemaakt voor spektakel in de verkiezingsnacht, meent Douglas. “Dit zullen de meest vervalste verkiezingen worden uit de geschiedenis,” zei Trump al maanden geleden. Dat er in geval van verlies tal van juridische procedures worden gestart, heeft Trump zondag nog eens herhaald.

Heel extreem

Wat opvalt bij Trump is dat als het om iets heel extreems gaat het in werkelijkheid vaak wel een beetje kan meevallen, zegt Amerikakenner Post. “Hij wakkert gevoelens aan en voert een keiharde politieke campagne, maar ik geloof niet dat Trump van een mogelijk verlies iets heel groots zal maken. Als hij flink verliest, zal hij de schuld geven aan de fake media en aan de Chinezen. Hij zal zeggen dat hij er in is geluisd en uiteindelijk verongelijkt vertrekken. Het alternatief is dat hij een burgeroorlog ontketent.”

Het is goed mogelijk dat het de komende maanden net als in 2000 – tussen George W. Bush (Republikein) en Al Gore (Democraat) – een juridisch steekspel wordt. Trumps haastige benoeming van de zeer conservatieve Amy Coney Barrett tot lid van het Hooggerechtshof lijkt daarop een voorschot. “Hij had volstrekt recht op die benoeming,” zegt Van de Linde die de Democraten krokodillentranen verwijt over de benoeming. “Biden zou heus hetzelfde hebben gedaan. Maar ik begrijp het gevoel van urgentie van Trump want uiteindelijk kan het uitraaien op een uitspraak van het hof.”

Trump houdt verkiezingsfeest in Witte Huis

Trump is van plan op de avond van de verkiezingen op dinsdag 3 november een groot feest te houden in het Witte Huis. Er zou sprake zijn van ongeveer 400 gasten, meldt de krant The New York Times.

Het dagblad baseert zich op personen die op de hoogte zijn van de plannen. Het team van de president wilde aanvankelijk een evenement organiseren in een nabijgelegen hotel van Trump, maar onder meer plaatselijke coronaregels zetten een streep door dat plan.

Volgens de krant roept de geplande verkiezingsparty vragen op over veiligheid. Mogelijk leidt het tot een nieuwe covid-uitbraak in het Witte Huis. Een bijeenkomst daar op 26 september voor opperrechter Amy Coney Barrett bleek een zogenoemde superverspreider. Het evenement werd buiten gehouden, maar de aanwezigen hielden zich ook in het Witte Huis op. Onder anderen de president en de first lady bleken kort daarop besmet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden